II GZ 398/26

II GZ 398/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Maciejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3646/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-09-04
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 88, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 3646/24 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wystawiania zaświadczeń lekarskich postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 kwietnia 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 3646/24 odrzucił wniosek A. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego jego skargi na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 14 listopada 2024 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wystawiania zaświadczeń lekarskich.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
A. S. (dalej: skarżący), zastępowany przez adwokata, pismem z 13 stycznia 2025 r. (doręczonym 16 stycznia 2025 r.) został wezwany do usunięcia braku formalnego opisanej wyżej skargi poprzez wskazanie numeru PESEL w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie nie uzupełniono braku formalnego skargi.
Pismem z 27 stycznia 2025 r. skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi jednocześnie podając swój numer PESEL. Postanowieniem z 5 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3646/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 22 lipca 2025 r. sygn. akt II GZ 546/25 oddalił zażalenie skarżącego na to orzeczenie.
Następnie postanowieniem z 4 września 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3646/24 WSA w Warszawie odrzucił skargę strony. Postanowieniem z 29 stycznia 2026 r. sygn. akt II GZ 857/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na to orzeczenie.
Pismem z 13 lutego 2026 r. (nadanym 17 lutego 2026 r.) skarżący, działając samodzielnie, złożył kolejny wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wypowiedział pełnomocnictwo dotychczasowemu pełnomocnikowi, który nie informował go o przebiegu sprawy. Zażądał wydania dokumentów i otrzymał je częściowo mailem 9 lutego 2026 r. Wówczas dowiedział się o odrzuceniu skargi. Skarżący dodał, że zachowanie adwokata nie było z nim konsultowane i nie było w nim jego winy, a stanowiło działanie na jego niekorzyść.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wyjaśnił, że drugi wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi jest niedopuszczalny.
Skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), wystąpił już z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, który został rozpoznany. Prawomocnym postanowieniem z 5 marca 2025 r. Sąd odmówił stronie przywrócenia terminu w tym samym przedmiocie. Skarżący "skonsumował" już zatem uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL. Sąd pierwszej instancji wywiódł, że prawomocne orzeczenie sądowe, jak wynika z art. 170 p.p.s.a., wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przewidziana w art. 170 p.p.s.a. moc wiążąca prawomocnego orzeczenia obejmuje również postanowienia, w tym również prawomocne postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Ponowny wniosek o przywrócenie tego samego terminu jest zatem niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 p.p.s.a.
WSA zaznaczył, że powyższego nie zmienia okoliczność, że pierwszy wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaś drugi wniósł samodzielnie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest bowiem stanowisko, że w sprawach, w których stronę reprezentuje pełnomocnik, wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Zaniedbanie czy niestaranne działanie pełnomocnika obciąża stronę postępowania i jest traktowane jako jej zaniedbanie. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji nadmienił, że NSA w swoim orzecznictwie wielokrotnie wskazywał, że oczywista nierzetelność pełnomocnika może stanowić podstawę do dochodzenia powstałej z tego tytułu szkody na gruncie odpowiedzialności kontraktowej przez sądem cywilnym, ale nie spełnia kryterium braku winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA np. z 25 marca 2025 r. III FZ 142/25 czy z 10 czerwca 2011 r. I OZ 408/11).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 5 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu, podczas gdy brak winy strony wynikał z niestaranności profesjonalnego pełnomocnika, o której skarżący dowiedział się po upływie terminu, co miało wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
2. Błędne przyjęcie niedopuszczalności wniosku na podstawie art. 170 p.p.s.a., podczas gdy nowy wniosek opierał się na nowej okoliczności faktycznej, którą było uzyskanie wiedzy o zaniedbaniach pełnomocnika i wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa.
W ocenie skarżącego, objęte zażaleniem orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, gdyż WSA błędnie wywiódł, że ponowny wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny na podstawie art. 88 p.p.s.a. z uwagi na powagę rzeczy osądzonej poprzedniego postanowienia z 5 marca 2025 r., mając przy tym na względzie art. 170 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego, jego obecny wniosek opiera się na nowej, nieznanej wcześniej WSA i samej stronie okoliczności ujawnieniu faktu, że profesjonalny pełnomocnik nie tylko dopuścił się zaniedbania, ale systematycznie wprowadzał mocodawcę w błąd co do stanu sprawy. Powyższe stanowi nową podstawę faktyczną, która nie była przedmiotem badania w poprzednim postępowaniu incydentalnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiotem oceny NSA w niniejszym postępowaniu jest postanowienie WSA w Warszawie z 24 kwietnia 2026 r., odrzucające wniosek skarżącego z 17 lutego 2026 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Podzielić należy w całej rozciągłości stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wniosek ten podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny (art. 88 zd. 1 p.p.s.a.), bowiem skarżący po raz kolejny zwrócił się o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi, zaś pierwotny wniosek skarżącego w tym przedmiocie został już prawomocnie rozstrzygnięty (Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 22 lipca 2025 r. sygn. akt II GZ 546/25 oddalił zażalenie na postanowienie WSA z 5 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3646/24 o odmowie przywrócenia terminu).
Zażalenie nie podważa też prawidłowości uznania, że istota reprezentowanie skarżącego przez pełnomocnika powoduje, że czynności i zaniechania tego pełnomocnika wywołują skutki bezpośrednio dla strony. Trafnie zauważył też Sąd pierwszej instancji, że w przypadku uznania przez skarżącego, że sposób jego reprezentacji był naganny, istnieje możliwość dochodzenia odszkodowania za szkody wywołane wadliwym działaniem pełnomocnika w postępowaniu cywilnym.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.