II GZ 335/24

II GZ 335/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Wr 139/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2024-05-17
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 53 par. 2, art. 3 par. 4.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 9, art. 112.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 139/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 7 lipca 2023., nr DK-299442/23 w przedmiocie rejestracji punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 lipca 2023 r., Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu (dalej: "Komendant Wojewódzki"), poinformował G. S. o odmowie anulowania punktów karnych i braku podstaw do wycofania sporządzonych w dniu 26 października 2022 r. wniosków o poinformowanie Skarżącego o badaniu psychologicznym oraz o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Zgodnie z informacją wynikającą z elektronicznego potwierdzenia nadania, pismo zostało odebrane przez Skarżącego w placówce Poczty Polskiej 10 lipca 2023 r.
Skarżący wniósł na czynność Komendanta Wojewódzkiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 13 marca 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że trzydziestodniowy termin na złożenie skargi upłynął 9 sierpnia 2023 i odrzucił skargę Skarżącego jako złożoną po terminie.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu I instancji zarzucając, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i bezpodstawne odrzucenie wniesionej skargi pomimo zaistnienia podstaw do jej rozpoznania;
2. art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 112 KPA przez ich niezastosowanie i odrzucenie skargi ze względu na uchybienie trzydziestodniowemu terminowi do jej wniesienia, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do rozpoznania skargi pomimo uchybienia ww. terminowi, które nastąpiło bez winy Skarżącego, bowiem w decyzji Organu brak było pouczenia o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a strona nie może ponosić negatywnych skutków braku pouczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia było przedwczesne.
Na wstępie zauważyć należy, że przedmiotem zażalenia jest postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę wniesioną przez Skarżącego na czynność materialno-techniczną Komendanta Wojewódzkiego. Powodem odrzucenia skargi było złożenie jej bez zachowania trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 256; dalej: "p.p.s.a."). .
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 575; dalej: " k.p.a."), organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Regulacja zawarta w art. 112 k.p.a., stanowi uzupełnienie regulacji zawartej w art. 111, a także konkretyzuje gwarancje procesowe wynikające z zasady ogólnej unormowanej w art. 9 k.p.a. (patrz: M. Wojtuń [w:] Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 112.).
W związku z faktem, że przedmiotowa sprawa dotyczy czynności materialno-technicznej, podlagającej zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 4 p.p.s.a., a nie decyzji administracyjnej, treść art. 112 nie będzie miała zastosowania. Nie mniej jednak, przepis art. 9 k.p.a., statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji państwowej obowiązek informowania strony, i to niezależnie od tego czy jest ona osobą fizyczną czy prawną, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Obowiązek ten obciąża organ z urzędu, a jego bierność stanowi naruszenie prawa, bez względu na to w jakiej fazie postępowania miało miejsce. Gdyby niespełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wówczas stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia aktu podjętego w takich warunkach (patrz: wyrok NSA z 15.03.2024 r., sygn. akt I GSK 246/23).
Nie ulega wątpliwości, że Skarżący działając samodzielnie nie został poinformowany o możliwości i trybie zaskarżenia czynności Komendanta Wojewódzkiego. Sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę powinien zbadać, czy w treści skargi Skarżący nie zawarł wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podnosząc brak swojej winy w związku z brakiem odpowiedniego pouczenia przez organ.
W związku z powyższym, zgodnie z art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.