II GZ 308/21

II GZ 308/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2021-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Rz 260/21 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2021-04-13
II GZ 309/21 - Postanowienie NSA z 2021-09-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 58 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 150 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 260/21 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 kwietnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Rz 260/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę Spółki A (dalej zwanej "Skarżącą") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej zwanego "Dyrektorem IAS") z [...] grudnia 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Ponadto WSA na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa zwrócił Skarżącej wpis od skargi uiszczony w wysokości 400 zł.
WSA wskazał, że odpis zaskarżonej decyzji został wysłany pełnomocnikowi Skarżącej na podany adres do doręczeń. Z uwagi na nieodebranie przesyłki, została ona w dniu 10 grudnia 2020 r. złożona na okres czternastu dni w placówce pocztowej, o czym zawiadomiono pełnomocnika Skarżącej w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń. Pełnomocnik Skarżącej odebrał przesyłkę z placówki pocztowej w dniu 28 grudnia 2020 r., zaś 26 stycznia 2021 r. nadał w placówce pocztowej skargę na wskazaną decyzję Dyrektora IAS.
Zdaniem WSA, skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia określonego w art. 53 § 1 ppsa. W ocenie WSA, skoro przesyłka zawierająca odpis zaskarżonej decyzji została w dniu 10 grudnia 2020 r. złożona na okres czternastu dni w placówce pocztowej (o czym zawiadomiono pełnomocnika Skarżącej w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń), a następnie powtórnie awizowana w dniu 18 grudnia 2020 r., to termin jej odbioru upływał 24 grudnia 2020 r. (czwartek). Tego dnia nastąpił skutek doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 150 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej zwanej "Op"), a zatem termin do wniesienia skargi upływał w poniedziałek 25 stycznia 2021 r. (przy zastosowaniu art. 83 § 2 ppsa). Tymczasem pełnomocnik Skarżącej nadał skargę w placówce pocztowej w dniu 26 stycznia 2021 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jej wniesienia.
W ocenie WSA, okoliczność, że pełnomocnik Skarżącej odebrał przesyłkę z placówki pocztowej w dniu 28 grudnia 2020 r., pozostaje bez wpływu na datę doręczenia tejże przesyłki. W sprawie doszło bowiem do doręczenia zastępczego w dniu 24 grudnia 2020 r.
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie tego postanowienia w całości.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 150 § 1-4 Op przez uznanie, że istnieją podstawy do odrzucenia skargi, na skutek błędnego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia stronie decyzji Dyrektora IAS w trybie tzw. fikcji prawnej wynikającej z art. 150 § 1-4 Op w dniu 24 grudnia 2020 r., w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki zawarte w art. 150 § 1-4 Op i skuteczne doręczenie odpisu decyzji nastąpiło w placówce pocztowej, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano w szczególności, że skoro pełnomocnik Skarżącej odebrał faktycznie przesyłkę w dniu 28 grudnia 2020 r., to przesyłka ta nie została zwrócona nadawcy i nie została włączona do akt sprawy. Zatem nie zostały spełnione wszystkie warunki pozwalające uznać, że doszło do doręczenia przesyłki w trybie tzw. fikcji prawnej w dniu 24 grudnia 2020 r. i że termin do złożenia skargi upłynął 25 stycznia 2021 r. Skarżąca stwierdziła ponadto, że w niniejszej sprawie proces awizacji przesyłki poleconej nie został przez operatora pocztowego przeprowadzony w sposób prawidłowy, gdyż w dniu 10 grudnia 2020 r. operator nie podejmował próby doręczenia przesyłek listownych kierowanych na adres kancelarii pełnomocnika Skarżącej, a w skrzynce pocztowej dla lokalu nr [...] przy ul. [...] w Rzeszowie nie pozostawiono awiz pocztowych datowanych na dzień 10 grudnia 2020 r. (na potwierdzenie tego stanowiska Skarżąca załączyła do zażalenia reklamację oraz oświadczenia osób prowadzących działalność gospodarczą w tym samym lokalu).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi stanowił art. 58 § 1 pkt 2 ppsa. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Termin do wniesienia skargi został określony w art. 53 § 1 ppsa, który stanowi: "Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.". W świetle tych przepisów, dla ustalenia, czy skarga w została wniesiona w terminie, kluczowe znaczenie ma okoliczność, kiedy skarżącemu doręczono rozstrzygnięcie w sprawie.
W okolicznościach tej sprawy kwestię doręczenia decyzji Dyrektora IAS normują przepisy rozdziału 5 w dziale IV Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że organ wybrał sposób doręczenia przesyłki określony w art. 144 § 1 Op (za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe), przy czym przesyłkę wysłano pełnomocnikowi Skarżącej (stosownie do art. 145 § 2 Op) na adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika wskazany w toku postępowania (stosownie do art. 148 § 2 pkt 2 Op).
W zaskarżonym postanowieniu WSA przyjął, że przesyłka zawierająca decyzję Dyrektora IAS została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej w trybie art. 150 § 4 Op, po uprzednim dokonaniu przez operatora pocztowego czynności przewidzianych w art. 150 § 1 - 3 Op.
Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 Op w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 (tj. bezpośrednio adresatowi lub w sposób zastępczy) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Z kolei z art. 150 § 2 Op wynika, że zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Natomiast art. 150 § 3 Op stanowi, że w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z art. 150 § 4 Op w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy nie było podstaw do przyjęcia, że doszło do tzw. fikcji doręczenia wynikającej z art. 150 § 4 Op. Zastosowanie tego przepisu - z uwagi na skutki, jakie z niego wynikają dla strony - wymaga jednoznacznego ustalenia, że operator pocztowy prawidłowo wykonał wszystkie czynności przewidziane w art. 150 § 1 - 3 Op. W tej sprawie sposób wykonywania tych czynności przez doręczyciela dokumentuje potwierdzenie odbioru (k. 120 akt administracyjnych). Z punktu 2 tego potwierdzenia wynika wprawdzie, że z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w punkcie 1, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej UP Rzeszów 10 w dniu 10 grudnia 2020 r., jednak doręczyciel nie zaznaczył w sposób wyraźny, gdzie umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym (awizo). Na druku potwierdzenia odbioru wskazane są potencjalne miejsca, w których takie zawiadomienie może zostać pozostawione, przy czym obowiązkiem doręczyciela jest zaznaczenie miejsca właściwego, czyli tego, gdzie doręczyciel faktycznie pozostawił zawiadomienie. Znajdująca się na potwierdzeniu odbioru linia nakreślona długopisem nie pozwala na ustalenie, w którym miejscu miało zostać pozostawione zawiadomienie. Niedopełnienie przez doręczyciela tego obowiązku - w połączeniu ze stanowiskiem pełnomocnika Skarżącej wskazującym na brak pozostawienia przedmiotowego awiza w dniu 10 grudnia 2021 r. - poddaje w wątpliwość, że spełniony został obowiązek określony w art. 150 § 2 Op. W takiej sytuacji nie było podstaw do zastosowania art. 150 § 4 Op.
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że przesyłka zawierająca odpis decyzji Dyrektora IAS została wydana pełnomocnikowi Skarżącej w placówce pocztowej w dniu 28 grudnia 2020 r., przyjąć należy, że w tej dacie nastąpiło skuteczne doręczenie tej przesyłki. Wobec tego 30-dniowy termin na wniesienie skargi (określony w art. 53 § 1 ppsa) upływał 27 stycznia 2021 r. Skarga na decyzję Dyrektora IAS została nadana w placówce pocztowej w dniu 26 stycznia 2021 r., a zatem z zachowaniem terminu. Wobec tego WSA bezzasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa. Natomiast skoro nie było podstaw do odrzucenia skargi, to w świetle art. 232 § 1 pkt 1 ppsa bezzasadne było również orzeczenie WSA o zwrocie wpisu sądowego.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.
PG