II GZ 296/26

II GZ 296/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia x na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2026 r. sygn. akt III SA/Gd 142/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi x na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2026 r. nr SKO Gd/2894/25 w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 142/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez x (dalej: "skarżący") decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 21 stycznia 2026 r., nr SKO Gd/2894/25, w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
W skardze na ww. decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania z uwagi na to, że akt ten, jak stwierdził, dotyka jego praw chronionych normami Konstytucji. W mniemaniu skarżącego decyzja może prowadzić do naruszenia jego prawa w zakresie tajemnicy lekarskiej, wynikającego z art. 47 Konstytucji, a naruszenie tych praw poprzez poddanie się badaniom lekarskim ma charakter nieodwracalny.
Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), WSA w Gdańsku zważył, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie wobec niego instytucji przewidzianej w ww. przepisie, ponieważ samo powoływanie się na naruszenie zaskarżoną decyzją praw skarżącego, w tym prawa do tajemnicy lekarskiej, jest całkowicie nieusprawiedliwione. Jak podniósł Sąd, uprawnienie starosty do skierowania kierowcy na badanie lekarskie uzależnione jest od istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia (art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami; t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1226 ze zm.; dalej: "u.k.p.") i wynika z konieczności ochrony uczestników ruchu drogowego przed zagrożeniem ze strony osób, których stan zdrowia może utrudniać czy uniemożliwiać bezpieczne prowadzenie pojazdów. W ocenie Sądu I instancji wykonanie zaskarżonej decyzji może wiązać się z uciążliwościami (np. koniecznością osobistego stawiennictwa na badanie, zaangażowania czasowe i kosztami dojazdu), jednak nie grozi konsekwencjami, o których mowa art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA podkreślił, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami sama w sobie nie wywołuje ani trudnych do odwrócenia skutków, ani nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ponieważ bezpośrednio nie ma wpływu na uprawnienia do kierowania pojazdami. Bezpośrednią konsekwencją takiej decyzji nie jest bowiem cofnięcie posiadanych uprawnień, a jedynie konieczność poddania się badaniu lekarskiemu, zaś dopiero z ewentualną, a więc wciąż hipotetyczną decyzją o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami można wiązać dalej idące konsekwencje.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 47 i art. 51 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu wskazał, że tajemnica lekarska jest dobrem chronionym konstytucyjnie, w szczególności mającym umocowanie w art. 47 i art. 51 ust. 1 Konstytucji RP, a skutków jej ujawnienia, w sytuacji zapoznania się przez szereg osób z dokumentacją medyczną skarżącego i wynikami jego badań, nie da się odwrócić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu.
Na wstępie należy przypomnieć, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest możliwe tylko wtedy, gdy zostaną w nim przedstawione i uprawdopodobnione szczególne okoliczności realizujące przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym obowiązek wskazania i wykazania (co najmniej na poziomie wiarygodnego prawdopodobieństwa) tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności bezpośrednio związane z wykonaniem zaskarżonego aktu mogą zostać zakwalifikowane jako świadczące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe materialne przesłanki uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odwołują się zatem do takich – nadzwyczajnych ze swej istoty – okoliczności związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu, które świadczą o realnym zagrożeniu wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia lub inne formy rekompensaty, albo powstania nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu wyjątkowych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków. W tym sensie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. zasady wykonywania ostatecznych aktów i czynności administracyjnych, co uzasadnia restryktywne wykładanie oraz stosowanie przepisów regulujących powyższą instytucję procesową.
W zasadzie jedynym argumentem podnoszonym przez skarżącego na poparcie wniosku jest to, że wykonanie zaskarżonej decyzji naruszy tajemnicę lekarską poprzez zapoznanie się przez szereg osób z dokumentacją medyczną skarżącego i wynikami jego badań.
Tymczasem stosownie do treści art. 40 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 37 ze zm.; dalej: "u.z.l.") lekarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu (ust. 1), jednakże przepisu tego nie stosuje się, gdy tak stanowią ustawy (ust. 2 pkt 1). W takiej sytuacji ujawnienie tajemnicy może nastąpić wyłącznie w niezbędnym zakresie (ust. 2a zd. 1). Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. W świetle art. 75 ust. 1 u.k.p. celem badań lekarskich jest ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jak wskazano w art. 79 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 u.k.p., uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. W przypadku gdy w orzeczeniu lekarskim zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem albo wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia, o których mowa w ust. 3, uprawniony lekarz przesyła jego kopię: 1) jednostce wykonującej ponowne badanie, jeżeli osoba złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego; 2) staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli osoba badana lub podmiot kierujący na badania nie złożyły wniosku o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarski zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania.
Z wyżej zakreślonego stanu prawnego wynika, że zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 u.z.l. tajemnica lekarska nie obejmuje swoim zakresem informacji, których przekazanie nakazują odrębne przepisy – zaliczają się do nich ww. przepisy u.k.l., bowiem dane o stanie zdrowia kierowcy są niezbędne do ustalenia przez organ, czy zaktualizowały się przesłanki cofnięcia uprawnia do kierowania pojazdami, o których mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p.
W pozostałym zakresie skarżący nie podjął próby uzasadnienia, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, w związku z czym należało stwierdzić, że Sąd I instancji niewadliwie stwierdził nieuprawdopodobnienie przez skarżącego ziszczenia się przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. jak w sentencji.
-----------------------
2