III OZ 343/24
Podsumowanie
NSA oddalił zażalenie na zarządzenie o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku, potwierdzając jej obligatoryjność.
Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie WSA o ściągnięciu od niego 100 zł opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku w sprawie o udostępnienie informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne, wskazując, że zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. opłata ta jest obligatoryjna, a przewodniczący sądu ma obowiązek zarządzić jej ściągnięcie w przypadku braku uiszczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie K.Z. na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 541/23, dotyczące ściągnięcia od skarżącego nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Opłata ta była związana z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd administracyjny pierwszej instancji zarządził ściągnięcie opłaty na podstawie art. 234 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Skarżący wniósł zażalenie, kwestionując zasadność tego zarządzenia. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem jest obligatoryjna i nie podlega dyskusji co do jej zasadności, a przewodniczący sądu ma obowiązek zarządzić jej ściągnięcie w przypadku braku uiszczenia. Sąd wskazał, że przepis ten nie daje swobody w orzekaniu o ściągnięciu opłaty, a jego celem jest ochrona prawa do sądu poprzez umożliwienie stronie wniesienia skargi kasacyjnej. W analizowanej sprawie skarżący nie uiścił opłaty mimo wezwań i braku przyznania mu prawa pomocy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przewodniczący sądu nie ma swobody w orzekaniu o ściągnięciu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku, gdyż art. 234 § 2 p.p.s.a. nakłada na niego obowiązek zarządzenia jej ściągnięcia.
Uzasadnienie
Przepis art. 234 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje na obligatoryjność uiszczenia opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku i nakłada na przewodniczącego obowiązek zarządzenia jej ściągnięcia w przypadku braku uiszczenia, bez możliwości stosowania przepisów o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 234 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem jest obligatoryjna, a jej nieuiszczenie skutkuje zarządzeniem ściągnięcia jej od strony.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 220
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisów art. 220 nie stosuje się w przypadku opłaty kancelaryjnej.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku jest obligatoryjna na mocy art. 234 § 2 p.p.s.a. Przewodniczący sądu ma obowiązek zarządzić ściągnięcie nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Brak przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Odrzucone argumenty
Zażalenie skarżącego kwestionujące zasadność zarządzenia o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej.
Godne uwagi sformułowania
Brzmienie przytoczonego wyżej art. 234 § 2 jednoznacznie wskazuje, iż uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem jest obligatoryjne, bez względu na późniejsze decyzje strony dotyczące dalszego postępowania. Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w postaci uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Sposób sformułowania zdania drugiego w art. 234 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia przewodniczącemu (referendarzowi sądowemu) swobody w zakresie orzekania o ściągnięciu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym i braku swobody sądu w jej ściąganiu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uiszczenia opłaty kancelaryjnej po otrzymaniu uzasadnienia wyroku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Opłata za uzasadnienie wyroku: czy sąd ma wybór?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III OZ 343/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 184 w zw. z art. 197 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.Z. na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 541/23 o ściągnięciu od K.Z. nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 27 maja 2024 r., II SAB/Wa 541/23, w sprawie ze skargi K.Z. (dalej: "skarżący") na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 12 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), zarządził ściągnięcie od skarżącego kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym zarządzeniem, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wyraził ogólną dezaprobatę zarówno wobec toczącego się postępowania, jak i działania sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 234 § 2 p.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 nie stosuje się. Brzmienie przytoczonego wyżej art. 234 § 2 jednoznacznie wskazuje, iż uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem jest obligatoryjne, bez względu na późniejsze decyzje strony dotyczące dalszego postępowania. W art. 234 § 2 p.p.s.a., wprowadzono odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.), zakazując stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty, konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 220 § 1 zdanie trzecie). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w postaci uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z 13 stycznia 2015 r., II GZ 766/14). Nieotrzymanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem pozbawia bowiem stronę prawa do wniesienia takiej skargi (por. postanowienie NSA z 7 lipca 2004 r., GZ 25/04). W sprawie bezspornym jest, że wnioskiem z 14 listopada 2023 r. skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 października 2023 r., II SAB/Wa 541/23. Odpis sentencji wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony 29 grudnia 2023 r. Postanowieniem z 31 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i uzasadnienie wyroku w kwocie 100 zł. Zarządzeniem z 31 stycznia 2024 r. i 15 kwietnia 2024 r. skarżącemu wyznaczono siedmiodniowy termin na wykonanie prawomocnego orzeczenia i uiszczenie opłaty kancelaryjnej od ww. wniosku. Skarżący - mimo wezwań – nie uiścił przedmiotowej opłaty. Jak wynika z analizy akt sprawy, skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w tym wspomnianej opłaty kancelaryjnej). Sposób sformułowania zdania drugiego w art. 234 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia przewodniczącemu (referendarzowi sądowemu) swobody w zakresie orzekania o ściągnięciu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej (por. postanowienie NSA z 7 października 2011 r., II OZ 885/11). Wobec powyższego, twierdzenia skarżącego dotyczące niezasadności zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II o przymusowym ściągnięciu opłaty kancelaryjnej należało uznać za niezasadne, zaś samo zarządzenie za zgodne z prawem zarówno co do zasady, jak i wysokości. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę