II GZ 274/26

II GZ 274/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-06-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
II GZ 163/26 - Postanowienie NSA z 2026-05-06
III SA/Kr 1638/25 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2026-02-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 279, art. 273 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi I. K. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2026 r., sygn. akt II GZ 163/26 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 października 2025 r. nr SKO.UP/4121/216/2025 w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. zwrócić I. K. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi o wznowienie postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 maja 2026 r. sygn. akt II GZ 163/26 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lutego 2026 r. sygn. akt III SA/Kr 1638/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu od sądowego w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 października 2025 r., nr SKO.UP/4121/216/2025 w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy.
Podstawą odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu od sądowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie było nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie przez skarżącą braku formalnego skargi, w postaci podania numeru PESEL.
Ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2026 r. sygn. akt II GZ 163/26 wystąpiła I. K., wnosząc o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu przez WSA w Krakowie.
W uzasadnieniu skargi – powołując się na przesłankę określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. – podniosła, że pominięto przez Sądy jej wniosek z dnia 4 marca 2026 r. o przywrócenie terminu do wskazania numeru PESEL, czyli nie rozpoznano jej wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia tego braku formalnego skargi.
Skarżąca podniosła, że brak formalny dotyczący wskazania numeru PESEL nie został uzupełniony z powodu jej choroby oraz przyjmowania środków przeciwbólowych z powodu urazu kręgosłupa, którego doznała w sierpniu 2024 r. i od tego czasu pozostaje w leczeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
Na gruncie procedury sądowoadministracyjnej obowiązuje zasada niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądowych, zaś przepisy określające warunki umożliwiające ich uchylenie lub zmianę winny być traktowane jako wyjątki wykładane w sposób ścisły. Istota nadzwyczajnego trybu wznowieniowego polega na przysługującym poza tokiem instancyjnym środku prowadzącym do zniesienia wadliwego procesu i reasumpcji orzeczenia zapadłego w sprawie orzeczeniem nowym, wydanym po rozpoznaniu sprawy w granicach zakreślonych podstawą wznowienia. Nadzwyczajny charakter skargi o wznowienie postępowania i jej ściśle określony zakres możliwego zastosowania, implikuje konieczność podporządkowania skargi szczególnym rygorom, zarówno co do formy, jak również co do jej treści. Jako wysoce sformalizowany środek kontroli nadzwyczajnej, sporządzany przez profesjonalnego pełnomocnika, winien cechować się wysokim stopniem szczegółowości i konsekwentnie podlegać rygorystycznemu badaniu ze strony sądu.
Katalog podstaw wznowieniowych został zawarty w art. 271-273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") i ma charakter zamknięty, co oznacza, iż jakiekolwiek okoliczności niewypełniające którejkolwiek z sytuacji taksatywnie wymienionych w ww. przepisach nie mogą stanowić oparcia dla skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie postępowania nie jest narzędziem służącym zapewnieniu jednolitości orzeczeń sądowych (również w sprawach tożsamych faktycznie i prawnie), ani nie stanowi alternatywy dla kolejnej - nieistniejącej - merytorycznej kontroli instancyjnej zapadłego orzeczenia. Omawianego środka zaskarżenia nie można utożsamiać jako środka do kwestionowania prawomocnego orzeczenia sądu ostatniej instancji tylko z tego powodu, iż nie odpowiada prawu lub nie wpisuje się w oczekiwania strony.
Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wskazanie podstaw wznowienia oraz ich uzasadnienie, jak również okoliczności świadczących o zachowaniu terminu do wniesienia omawianego środka zaskarżenia, są elementami obligatoryjnymi skargi o wznowienie, których brak prowadzi do niemożności merytorycznego rozpoznania żądań skarżącego w trybie wznowieniowym oraz obliguje sąd do odrzucenia skargi o wznowienie. Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiada utrwalonej linii orzeczniczej w podobnych sprawach (np. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2008 r., I OZ 347/08; postanowienie NSA z dnia 1 marca 2010 r., I OSK 277/10; postanowienie SN z dnia 18 lutego 2015 r., I CZ 3/15; postanowienie SN z dnia 16 listopada 2017 r., V CZ 79/17).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Sądu Najwyższego, ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym przesłanka do odrzucenia skargi o wznowienie zachodzi zarówno w sytuacji, gdy powołana przez zainteresowanego w treści pisma podstawa wznowieniowa została sformułowana w sposób nieodpowiadający treści ustawowej regulacji, jak również w razie wskazania w skardze okoliczności wprawdzie odpowiadających dyspozycji norm prawnych traktujących o podstawach wznowienia, niemniej w istocie niezachodzących. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia wynika, iż podnoszona podstawa nie zachodzi. Sytuacja ta implikuje konieczność odrzucenia skargi jako nieopartej na ustawowej podstawie wznowienia (postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2014 r., IV CZ 112/13; postanowienie SN z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06; postanowienie SN z dnia 5 listopada 2010 r., I CZ 107/10; postanowienie SN z dnia 25 maja 2012 r., I CZ 35/12; wyrok SN z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09; postanowienie SN z dnia 16 listopada 2017 r., V CZ 79/17; postanowienie SN z dnia 30 maja 2007 r., IV CZ 22/07; postanowienie NSA z 5 lipca 2012 r., I OSK 1057/12; R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, CH Beck, Warszawa 2011 r., str. 906 i powołane tamże orzecznictwo sądów administracyjnych; postanowienie SN z dnia 18 grudnia 2014 r., II UZ 58/14). Nie chodzi przy tym o weryfikację merytoryczną podstawy wznowienia, tj. badanie, czy w realiach konkretnej sprawy w istocie miała miejsce dana podstawa, a o zweryfikowanie, czy powoływane przez skarżącego twierdzenia tę podstawę rzeczywiście wypełniają (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r., I GSK 71/12; postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., I GSK 170/12; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2008 r., I OSK 1390/08). Wnioskodawca obowiązany jest w tym celu do przedstawienia odpowiadającej dyspozycji art. 271-273 p.p.s.a. argumentacji świadczącej o zachodzeniu tej konkretnej (lub kilku konkretnych) ustawowych przesłanek wznowienia. Dopiero tak określona podstawa wznowieniowa pozwala sądowi przejść do fazy merytorycznego rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sądowego - tym razem pod kątem ustalenia, czy na gruncie danej konkretnej sprawy, twierdzenia i zgłoszone na ich poparcie dowody pozwalają stwierdzić, iż do owej sytuacji faktycznej wypełniającej znamiona określonej podstawy wznowieniowej w rzeczywistości doszło. Powyższe wynika z konieczności wyraźnego rozróżnienia kwestii dopuszczalności skargi od dopuszczalności wznowienia postępowania.
Jakkolwiek na etapie kontroli wstępnej poddaje się badaniu jedynie kwestie, o których mowa w art. 280 § 1 p.p.s.a., dla prawidłowej oceny przesłanki oparcia skargi o wznowienie w kształcie zaproponowanym przez skarżącą, niezbędne jest odniesienie się do istoty zagadnienia, to jest ewentualności wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
W myśl art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania winna zawierać m. in. podstawę wznowienia i jej uzasadnienie. Oznacza to, że dopiero wypadkowa badania obu tych elementów pozwala sądowi orzekającemu ustalić, czy skarżący zasadnie opiera się na konkretnej, wskazywanej przez siebie przesłance wznowieniowej (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., II FSK 30/06).
Analiza niniejszej skargi o wznowienie postępowania prowadzi do wniosku, że zachodzi wyraźny rozdźwięk pomiędzy wymogiem wskazanym w tym przepisie, a w istocie brakiem wskazania podstawy prawnej wznowienia. Z uzasadnienia skargi wyraźnie wynika, że argumenty powoływane przez skarżącą nie wypełniają dyspozycji przepisu art. 273 § 2 p.p.s.a., który skarżąca przyjęła w skardze o wznowienie postępowania za podstawę prawną wniosku o zasadności wznowienia postępowania.
Innymi słowy badana skarga, nie opiera się na żadnej ustawowej podstawie wznowienia.
Na marginesie i w odpowiedzi na zarzut skarżącej o nierozpoznaniu jej wniosku o przywrócenie terminu należy wskazać, że przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej możliwe jest dopiero wtedy, gdy czynność ta nie została w terminie dokonana lub była bezskuteczna, ponieważ termin na jej wykonanie upłynął. W takiej sytuacji, wniosek o przywrócenie terminu, złożony na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a., będzie podlegał rozpoznaniu po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 460/23 i przywołane tam orzecznictwo).
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. O zwrocie wpisu od skargi o wznowienie postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
-----------------------
16