II GZ 235/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-03-31
NSAAdministracyjneNiskansa
wpis sądowykoszty postępowaniazażaleniepostępowanie egzekucyjneprawo do sąduKonstytucja RPzasada równościNSA

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uznając obowiązek opłaty za zgodny z prawem.

Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie WSA we Wrocławiu, które wezwało go do uiszczenia 100 zł wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Skarżący kwestionował zgodność przepisów o opłacie z Konstytucją RP, zarzucając naruszenie zasady równości stron. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając obowiązek uiszczenia wpisu za zgodny z przepisami PPSA i rozporządzenia o wpisach, a także nie naruszający praw konstytucyjnych.

Przedmiotem sprawy było zażalenie K. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 16/17, w którym skarżący został wezwany do uiszczenia 100 zł wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący wniósł o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, kwestionując zgodność przepisów o opłacie sądowej z Konstytucją RP, w szczególności z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, argumentując, że uzależnienie rozpoznania sprawy od wniesienia opłaty narusza zasadę równości stron. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 199 PPSA strony ponoszą koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwolnienia od kosztów sądowych określone są w art. 239 PPSA, a skarżący się w nich nie mieścił. Nie wnioskował również o prawo pomocy. Obowiązek uiszczenia wpisu od skargi spoczywa na skarżącym jako autorze pisma podlegającego opłacie (art. 214 § 1 PPSA). Skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym podlega wpisowi stałemu w wysokości 100 zł, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. NSA uznał, że ustalenie wpisu zostało dokonane prawidłowo i nie narusza ono konstytucyjnych praw do sądu ani zasady równości wobec prawa. W związku z tym, NSA uznał za zbędne angażowanie Trybunału Konstytucyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu ani zasady równości wobec prawa.

Uzasadnienie

Obowiązek ponoszenia kosztów postępowania przez strony jest zasadą wynikającą z przepisów PPSA. Istnieją ustawowe zwolnienia od kosztów, ale skarżący się w nie nie mieścił i nie wnioskował o prawo pomocy. Obowiązek uiszczenia wpisu od skargi jest zgodny z przepisami PPSA i rozporządzenia o wpisach, a jego nałożenie nie stanowi naruszenia praw konstytucyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do wezwania do uiszczenia wpisu sądowego pod rygorem odrzucenia skargi.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 2 § ust. 1 pkt 1

Określa wysokość wpisu stałego w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym na 100 zł.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada ponoszenia kosztów postępowania przez strony.

p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 1-4 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa ustawowe zwolnienia od kosztów sądowych.

p.p.s.a. art. 214 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych przez stronę wnoszącą pismo podlegające opłacie.

p.p.s.a. art. 230 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pobieranie wpisu od pism wszczynających postępowanie.

p.p.s.a. art. 231 § zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sprawach innych niż dotyczące należności pieniężnych pobiera się wpis stały.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie organu egzekucyjnego jest zgodny z przepisami PPSA i rozporządzenia o wpisach. Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu ani zasady równości wobec prawa.

Odrzucone argumenty

Przepisy dotyczące obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi naruszają Konstytucję RP (art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1). Uzależnienie rozpoznania sprawy od wniesienia opłaty daje uprzywilejowaną pozycję stronie przeciwnej.

Godne uwagi sformułowania

Nie można tracić z pola widzenia faktu, że wynikającą z przepisu art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Za oczywiście zbędne uznaje NSA angażowanie Trybunału Konstytucyjnego do kontroli zgodności z Konstytucją norm zawartych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, statuujących obowiązek skarżącego do poniesienia kosztów procesu przed sądem administracyjnym, ponieważ nie dostrzega żadnych wątpliwości co do zgodności tych norm z ustawą zasadniczą.

Skład orzekający

Maria Jagielska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rutynowej interpretacji przepisów dotyczących wpisu sądowego w sprawach egzekucyjnych i braku naruszenia praw konstytucyjnych przez ten obowiązek."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rodzaju sprawy (skarga na postanowienie organu egzekucyjnego) i wysokości wpisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi, bez nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 235/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Jagielska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
III SA/Wr 16/17 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2017-07-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 184, art. 197 § 2, art. 198, art. 199, art. 220 § 1 i 3, art. 230 § 1 i 2, art. 231
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
§ 2 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 16/17 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 16/17, Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wezwał skarżącego K. S. do uiszczenia 100 zł wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. wniósł o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność przedmiotowych przepisów o opłacie z Konstytucją RP, w szczególności z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji i wydanie orzeczenia na podstawie i zgodnego z otrzymanym orzeczeniem TK. Zdaniem skarżącego uzależnienie rozpoznania sprawy od wniesienia opłaty narusza Konstytucję RP, gdyż daje uprzywilejowaną pozycję stronie przeciwnej, która nigdy nie ponosi opłat, zatem narusza zasadę równości stron w postępowaniu przed sądem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Nie można tracić z pola widzenia faktu, że wynikającą z przepisu art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisem szczególnym jest art. 239 § 1 pkt 1-4 i § 2 p.p.s.a., określający ustawowe zwolnienia od kosztów sądowych. K. S. w dyspozycji wskazanego przepisu się nie mieści, natomiast wyjątkiem od ponoszenia kosztów sądowych jest także uzyskanie przez stronę od wojewódzkiego sądu administracyjnego prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (vide: art. 243 do 262 p.p.s.a.). O prawo pomocy w rozpoznawanej sprawie K. S. nie wnioskował, więc spoczywa na nim, jako skarżącym, nałożony przez ustawodawcę, a nie Sąd I instancji, obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, bo do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 p.p.s.a.). Takim pismem jest skarga na postanowienie (art. 50 i nast. p.p.s.a.), którą wniósł skarżący. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. od skargi) pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przede wszystkim wskazać należy, że K. S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] października 2016 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Nie jest zatem przedmiotem sprawy należność pieniężna. Wobec tego, stosownie do art. 231 zdanie drugie p.p.s.a., w takiej sprawie pobiera się wpis stały.
Ustalenia wysokości wpisu w konkretnej sprawie dokonuje przewodniczący wydziału na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie jest to przepis § 2 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi 100 zł w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym. Skoro skarżący wniósł skargę na postanowienie organu wydane w postępowaniu egzekucyjnym, to wpis sądowy od skargi na to postanowienie Przewodniczący Wydziału III WSA we Wrocławiu określił na 100 zł.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z omówionych wyżej powodów ustalenie wpisu zostało dokonane prawidłowo, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa w tym zakresie, natomiast objęte zażaleniem zarządzenie, wydane na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. (wzbraniającego sądowi administracyjnemu podjęcia czynności na skutek pisma nieopłaconego) i § 2 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia pod rygorem odrzucenia skargi w razie nieuiszczenia wpisu w zakreślonym terminie (art. 220 § 3 p.p.s.a.), nie zawiera żadnej wady prawnej, która mogłaby skutkować jego uchyleniem, jak błędnie oczekiwał skarżący.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że obowiązek uiszczenia wpisu od skargi nie narusza wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu, jak też ustanowionej w przepisie art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości wobec prawa. Za oczywiście zbędne uznaje NSA angażowanie Trybunału Konstytucyjnego do kontroli zgodności z Konstytucją norm zawartych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, statuujących obowiązek skarżącego do poniesienia kosztów procesu przed sądem administracyjnym, ponieważ nie dostrzega żadnych wątpliwości co do zgodności tych norm z ustawą zasadniczą.
Z wymienionych względów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI