Orzeczenie · 2026-05-28

II GZ 197/26Odrzucenie skargi brak pesel fikcja doręczenia 13

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-28
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenie zdrowotnePESELbrak formalnydoręczenie zastępczefikcja doręczeniasądy administracyjnezażalenieNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z powodu nieuzupełnienia przez skarżącego numeru PESEL w ustawowym terminie. Sąd pierwszej instancji uznał wezwanie do uzupełnienia braku formalnego za skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego (art. 73 P.p.s.a.), z uwagi na pozostawienie zawiadomień w skrzynce pocztowej i nieodebranie przesyłki w terminie. Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 73 P.p.s.a., a także naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że instytucja fikcji doręczenia ma na celu zapewnienie skuteczności postępowań, a strona nie obaliła domniemania skuteczności doręczenia, mimo braku awiza. Sąd wskazał, że samo oświadczenie strony o niedoręczeniu awiza nie może obalić domniemania wynikającego z art. 73 P.p.s.a., a dowód z dokumentu (zwrotne potwierdzenie odbioru) wymaga przeciwdowodu rzeczowego. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę, a zarzuty naruszenia Konstytucji RP i przepisów K.p.a. są bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie skuteczności doręczenia zastępczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 73 P.p.s.a. oraz obalanie domniemania skuteczności doręczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury doręczeń w sądach administracyjnych i sytuacji braku numeru PESEL.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie zastępcze pisma procesowego w trybie art. 73 P.p.s.a. jest skuteczne, jeśli strona twierdzi, że nie otrzymała awiza, a sąd dysponuje zwrotnym potwierdzeniem odbioru z adnotacjami o próbach doręczenia i pozostawieniu zawiadomienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli doręczyciel podjął przewidziane prawem próby doręczenia, a strona nie obaliła domniemania skuteczności doręczenia poprzez wykazanie, że warunki doręczenia zastępczego nie zostały zachowane.

Uzasadnienie

NSA uznał, że samo oświadczenie strony o niedoręczeniu awiza nie obala domniemania skuteczności doręczenia zastępczego, wynikającego z art. 73 P.p.s.a. i potwierdzonego adnotacjami doręczyciela. Strona musi wykazać rzeczowo, że warunki doręczenia nie zostały spełnione, a nie tylko zaprzeczyć otrzymaniu awiza.

Czy odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego (brak numeru PESEL) w terminie, wynikające z zastosowania fikcji doręczenia, narusza prawo do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przepisy proceduralne zostały zastosowane prawidłowo, a strona miała możliwość usunięcia braku formalnego, ale tego nie uczyniła w wyznaczonym terminie.

Uzasadnienie

NSA powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że prawo do sądu nie jest absolutne i podlega ograniczeniom, takim jak terminy procesowe i rygory postępowania, które są niezbędne dla bezpieczeństwa prawnego.

Czy sąd administracyjny stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przy rozpoznawaniu spraw?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny proceduje w oparciu o ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie stosuje przepisów K.p.a.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. jest bezzasadny, ponieważ sąd administracyjny nie stosuje tych przepisów w swoim postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu.

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie lub poprawienie pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

p.p.s.a. art. 73 § § 1-4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje tryb doręczenia zastępczego, w tym pozostawienie pisma w placówce pocztowej i fikcję doręczenia z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pierwsze pismo procesowe osoby fizycznej powinno zawierać numer PESEL.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania według praworządności.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Dz.U. § 2026 poz 143

Dziennik Ustaw

Nieokreślony akt prawny, prawdopodobnie rozporządzenie lub ustawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność doręczenia zastępczego na podstawie art. 73 P.p.s.a. mimo braku awiza, jeśli strona nie obaliła domniemania. • Prawidłowe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych. • Prawo do sądu nie jest absolutne i podlega ograniczeniom proceduralnym.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 73 P.p.s.a. z powodu nieskutecznego doręczenia wezwania. • Naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie ustaleń faktycznych. • Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

fikcja doręczenia • nie posiadał zatem żadnej wiedzy o istnieniu wezwania • Samo zapewnienie Skarżącego, że nie otrzymał od doręczyciela awiz [...] bez rzeczowego rozwinięcia [...] nie mogło skutecznie obalić domniemania doręczenia pisma • przeciwdowodu nie może stanowić wyłącznie oświadczenie strony • prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym

Skład orzekający

Dariusz Zalewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie skuteczności doręczenia zastępczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 73 P.p.s.a. oraz obalanie domniemania skuteczności doręczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury doręczeń w sądach administracyjnych i sytuacji braku numeru PESEL.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - fikcji doręczenia, które ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia skuteczności postępowań sądowych i administracyjnych. Jest interesująca dla prawników procesowych.

Fikcja doręczenia: czy brak awiza to zawsze podstawa do podważenia skuteczności pisma sądowego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst