II GZ 180/25

II GZ 180/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1444/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-07-02
Skarżony organ
Rada Lekarska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 195 § 3, art. 61 § 6, art. 152 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1444/24 w zakresie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi R. G. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 10 grudnia 2020 r. nr 35/20/VIII-pouf. w przedmiocie powołania komisji orzekającej w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu lekarza albo ograniczenia w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Wojewódzki Sąd Administracyjny, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1444/24, działając na podstawie art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), po rozpoznaniu zażalenia R. G. na postanowienie sądu pierwszej instancji z 13 czerwca 2024 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z 10 grudnia 2020 r. nr 35/20/VIII-pouf oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w Rzeszowie z 6 października 2020 r. nr 26/2020 w przedmiocie powołania komisji orzekającej w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu lekarza albo ograniczenia w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych, umorzył postępowanie zażaleniowe.
W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 13 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w Rzeszowie z 6 października 2020 r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, nadając je przez e-puap w dniu 14 czerwca 2024 r. Z kolei, wyrokiem z 2 lipca 2024 r. sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z 10 grudnia 2020 r. oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w Rzeszowie z 6 października 2020 r. Postanowieniem z 6 grudnia 2024 r. WSA w Warszawie stwierdził prawomocność wyroku z 2 lipca 2024 r. od dnia 13 września 2024 r.
Uzasadniając umorzenie postępowania zażaleniowego sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 195 § 3 p.p.s.a, jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (dalej: NSA, sąd drugiej instancji), wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Z kolei zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę albo z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Powyższe oznacza, że rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma rację bytu jedynie wtedy, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie wydał jeszcze wyroku lub wydał wyrok o oddaleniu skargi, który nie jest jeszcze prawomocny. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie, przed przesłaniem do NSA zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały i poprzedzającej ją uchwały wraz z aktami sprawy, sąd uwzględnił skargę, a wyrok ten stał się prawomocny, to dalsze procedowanie w sprawie wstrzymania wykonania tych uchwał stało się bezprzedmiotowe i zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania zażaleniowego.
W zażaleniu na postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, skarżący wniósł o zmianę postanowienia z uwagi na jego uzasadnienie, które według skarżącego, zawiera błędne informacje o uprawomocnieniu się wyroku w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącego sąd mógł nie wiedzieć o rzeczywistym stanie sprawy, a mianowicie o tym, że w dniu wydania postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego wyrok WSA w Warszawie z 2 lipca 2024 r. nie był prawomocny i nadal nie jest prawomocny, ponieważ w sprawie została wniesiona skarga kasacyjna do NSA, która jest aktualnie procedowana przez WSA w Warszawie. Skarżący wskazał, że w dniu 13 grudnia 2024 r. zostało mu doręczone prawomocne postanowienie WSA w Warszawie z 10 września 2024 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego z 21 października 2024 r. sygn. akt V SPP/Wa 258/24 o odmowie zmiany postanowienia z 23 listopada 2022 r. w przedmiocie nieprzyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Dnia 14 grudnia 2024 r. działający w imieniu skarżącego adwokat wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 2 lipca 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.
Na wstępie NSA zaznacza, że wyrokiem z 2 lipca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1444/24 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z 10 grudnia 2020 r. nr 35/20/VIII-pouf oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w Rzeszowie z 6 października 2020 r. nr 26/2020 w przedmiocie powołania komisji orzekającej w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu lekarza albo ograniczenia w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych. Następnie postanowieniem z 6 grudnia 2024 r. WSA w Warszawie stwierdził prawomocność wyroku z 2 lipca 2024 r. od dnia 13 września 2024 r. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. w związku z wniesieniem przez skarżącego w dniu 14 grudnia 2024 r. (data nadania) skargi kasacyjnej od wyroku z 2 lipca 2024 r.
A zatem, w ocenie NSA, rozpoznając zażalenie na postanowienie WSA z 13 czerwca 2024 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonych uchwał samorządu lekarskiego prawidłowo sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie zażaleniowe. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu.
Zgodnie z art. 195 § 3 p.p.s.a., jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Wskazać należy, że istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia jego kontroli pod względem zgodności z prawem, dokonywanej przez sąd administracyjny. Należy zauważyć, że zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji wydaniem wyroku z 2 lipca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1444/24 spowodowało, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej. Oznacza to, że po wydaniu przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności (zob. postanowienia NSA z: 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II OZ 658/17; 2 lipca 2024 r. sygn. akt II OZ 319/24; orzeczenia dostępne na stronie internetowej CBOSA).
W tej sytuacji należało uznać, że sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem umorzył postępowanie zażaleniowe.
Jednocześnie NSA wskazuje, że zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. odnoszącym się do rozstrzygnięcia w przedmiocie zaskarżonego aktu lub czynności, w sytuacji, kiedy następuje uwzględnienie skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. wywiera taki sam skutek co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 tej ustawy. Podobnie bowiem jak w przypadku wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., tak w przypadku regulacji z art. 152 § 1 p.p.s.a. akt lub czynność nie podlega wykonaniu w ograniczonym czasie (por. np. wyrok NSA z 14 października 2022 r., sygn. akt I FSK 1158/22). Przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. "zawiesza" więc skutki prawne uchylonego aktu, przez co wstrzymuje możliwość egzekwowania wymagalnego obowiązku do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 11 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3951/21). Tym samym, skoro – jak ustalono – wyrok sądu pierwszej instancji prawomocny nie jest, bowiem została złożona skarga kasacyjna, to zaskarżone uchwały nie wywołują i nie mogą wywoływać żadnych skutków prawnych dla skarżącego – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.