II GZ 168/26

II GZ 168/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-04-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2538/25 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 maja 2025 r. nr DZP-II.603.5.2025 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2538/25, Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał R.P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 maja 2025 r. w kwocie 100 zł. W podstawie prawnej zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535; powoływanego dalej jako: rozporządzenie w sprawie wpisu).
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył R.P., wnosząc o jego uchylenie w całości jako bezprawnego na jego szkodę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Wysokość wpisów oraz szczegółowe zasady ich pobierania unormowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika z treści art. 230 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jednym z tego rodzaju pism jest skarga (por. art. 230 § 2 p.p.s.a.). O charakterze wpisu od pism wszczynających postępowanie sądowe rozstrzyga art. 231 p.p.s.a. wskazując, iż wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych zaś sprawach pobiera się wpis stały.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, bada jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo ustalił wysokość wpisu od wniesionej skargi na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM w sprawie wpisu i wezwał do jego uiszczenia w kwocie 100 zł. Nie ulega wątpliwości, że rozpoznawana sprawa mieści się w zakresie spraw objętych treścią § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia i wpis stały w takiej sprawie wynosi 100 zł. Tym samym do uiszczenia wpisu sądowego w takiej właśnie wysokości winien być i został wezwany skarżący wnoszący skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości, bowiem złożony środek prawny podlegał wyżej wskazanej opłacie sądowej.
Podkreślić ponadto należy, że sprawy z zakresu dopuszczenia do egzaminu adwokackiego nie znajdują się w katalogu spraw objętych dyspozycją art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w których to sprawach, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania korzysta z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Jednocześnie skarżący nie należy do kręgu podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a., a także nie przyznano mu prawa pomocy w omawianym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Należy w tym zakresie wskazać, że skarżący złożył wraz z zażaleniem wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został rozpoznany przez WSA przed przekazaniem akt sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po wpłynięciu wniosku Sąd I instancji przesłał skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz ze stosownym pouczeniem. Po otrzymaniu wypełnionego formularza, WSA wezwał skarżącego do złożenia oświadczeń potwierdzających okoliczności opisane we wniosku. W związku z tym, że skarżący nie przedstawił stosownych oświadczeń, co uniemożliwiło dokonanie wszechstronnej oceny jego sytuacji finansowej, postanowieniem z dnia 6 lutego 2026 r., sygn. akt VI SPP/Wa 216/25, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od ww. orzeczenia. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2026 r. WSA utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując, że skarżący nie odpowiedział należycie na kierowane do niego wezwania.
Tym samym, mając na uwadze wynik postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła również podmiotowa przesłanka zwalniająca z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości jest zgodne z prawem i w sposób właściwy określa zarówno wysokość żądanego wpisu, jak i podstawę jego obliczenia.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.