II GW 91/24

II GW 91/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 78a ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1394
art. 2, art. 14
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy z wniosku Starosty Powiatu W. z dnia 20 czerwca 2024 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu W. a Starostą E. w przedmiocie zawiadomienia o zbyciu pojazdu postanawia: wskazać Starostę E. jako organ właściwy do załatwienia sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 czerwca 2024 roku Starosta Powiatu W. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Elbląskim oraz wskazanie Starosty E. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku spółki N. sp. z o.o. z siedzibą w D. o zbyciu pojazdu Dacia Jogger.
W uzasadnieniu pisma wnioskodawca wskazał, że wbrew treści pisma Starosty E. o przekazaniu sprawy, o właściwości nie decyduje art. 21 k.p.a. Stwierdził, iż sprawa ta nie jest sprawą administracyjną, a co za tym idzie nie można zastosować art. 65 k.p.a. Zaznaczył, że obowiązek właściciela dotyczący zawiadomienia o zbyciu pojazdu zarejestrowanego leży w gestii organów rejestrowych ze względu na fakt, iż to właśnie organy rejestrowe tworzą teczki, zwane "aktami pojazdu" i to one mają kompletną wiedzę o danych pojazdu i właściciela. Wnioskodawca powołał się przy tym postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GW 67/21, w którym Sąd wskazał właśnie na organ rejestrowy, jako właściwy w tym zakresie. Z tych względów wnioskodawca wniósł o wskazanie Starosty E. jako organu właściwego w sprawie.
W odpowiedzi na wniosek Starosta E. wniósł o wskazanie Starosty Powiatu W. jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał przepisy art. 78 ust. 2a Prawa o ruchu drogowym, zmienionym art. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 21 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. z 2023 r., poz. 1394). Zdaniem organu odpowiadającego na wniosek, powyższa zmiana doprecyzowała jak należy rozumieć pojęcie organu właściwego w prawach rejestracji i wykreślenia pojazdów (ich zbyciu). Zdaniem organu właściwym w sprawie jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedziby) lub czasowego zamieszkania. Ponadto organ w zawiadomieniu o przekazaniu sprawy wskazał na opinię Ministra Infrastruktury – Departament Transportu Drogowego z dnia 23 kwietnia 2021, znak DTD-3.4400.389.2021, w którym wskazano, że zawiadomienie o zbyciu pojazdu powinno trafić do organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu. Wobec powyższego, organ odpowiadający na wniosek, uznał, iż właściwym w przedmiotowej sprawie jest Starosta Powiatu W., a co za tym idzie wniósł o wyznaczenie tego organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W myśl natomiast art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. spory, o których mowa w art. 4 p.p.s.a., rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Spory te - stosownie do art. 15 § 2 p.p.s.a. - rozstrzygane są na wniosek, postanowieniem poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym.
Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie wystąpił spór o właściwość o charakterze negatywnym.
Kwestia organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu była już przedmiotem licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, a skład rozpoznający niniejszy wniosek podziela pogląd i argumentację zaprezentowane w dotychczasowym orzecznictwie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 97/20, 27 maja 2021 r., sygn. akt II GW 19/21, 9 września 2021 r., sygn. akt II GW 48/21, 23 września 2021 r., sygn. akt II GW 43/21, z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II GW 66/22, 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GW 86/22, 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GW 12/24; dostępne w CBOSA). Przyjęto w nich, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu. Zauważyć należy, że pogląd ten prezentowany był w stanie prawnym wiążącym w tej sprawie, bo jakkolwiek art. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., wprowadził zmiany do ustawy Prawo o ruchu drogowym, m.in. w zakresie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. dodając ustęp 2a dotyczący stricte właściwości organu. Jednakże zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej w przypadku gdy pojazd został:
1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej,
2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.
Oznacza to, że w przypadku rozpoznawanej sprawy należy uwzględnić brzmienie art. 78 ust 2 p.r.d. Jak już zaznaczono wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym wniosek podziela stanowisko, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu. Określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu jednoznacznie dotyczy bowiem pojazdów zarejestrowanych. Z kolei przepisy dotyczące czasowego wycofania pojazdu z ruchu (art. 78a ust. 1 p.r.d.) czy wyrejestrowania pojazdu (art. 79 p.r.d.) wskazują wprost, że organem właściwym w tych sprawach jest organ miejsca ostatniej rejestracji pojazdu. Powyższe uzasadnia przyjęcie, że kwestie o charakterze "rejestrowym" leżą w gestii organu rejestracji. Za takim określeniem właściwości miejscowej organu przemawia logika wskazanych regulacji i względy praktyczne. Powyższe uzasadnia przyjęcie, że kwestie o charakterze "rejestrowym" leżą w gestii organu rejestracji. Dokonując oceny właściwości organu do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu, należy zatem zauważyć, że czynność ta związana jest z koniecznością zapewnienia aktualności danych związanych m.in. z właścicielem pojazdu, wpływając na pewność obrotu pojazdami oraz przyczyniając się do możliwości zidentyfikowania osoby, na której ciąży szereg obowiązków prawnych związanych z własnością pojazdu. Ze względu na konieczność zapewnienia ciągłości wpisów dokonywanych w stosownych rejestrach, zawiadomienie o zbyciu pojazdów powinno być dokonane wobec tego organu, przed którym zostały one zarejestrowane (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GW 67/21).
W konsekwencji, organem właściwym do przyjęcia i nadania biegu złożonemu zawiadomieniu o zbyciu pojazdu Dacia Jogger o nr rej. [...] jest Starosta E.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.