II GW 36/22

II GW 36/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Grzegorz Dudar
Joanna Kabat-Rembelska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Gminy Ozorków z dnia [...] marca 2022 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Zgierskim w przedmiocie zgłoszenia szkody postanawia: 1) odrzucić wniosek; 2) zwrócić Gminie Ozorków ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego uiszczony wpis od wniosku w wysokości 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Gmina Ozorków wnioskiem z [...] marca 2022 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Gminą Ozorków a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad oraz Skarbem Państwa w imieniu i na rzecz którego działa Starosta Zgierski przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania zgłoszenia szkody A.K. w celu wypłacenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną w mieniu A.K. przez przewrócone drzewo w pasie drogi powiatowej nr [...] E O. – C. – L..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SO/Łd 2/22 stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę według właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Z akt sprawy wynika, że Starostwo Powiatowe w Zgierzu pismem z [...] lutego 2022 r. przekazało Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zgłoszenie uszkodzenia mienia A.K., przez przewrócone drzewo w pasie drogi powiatowej nr [...] E O. – C. – L.. W uzasadnieniu podniesiono, że działka o numerze ewidencyjnym 84 obręb Cedrowice jest własnością Skarbu Państwa, oddaną w zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Następnie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi (GDDKiA) pismem z [...]marca 2022 r. przekazała Burmistrzowi Ozorkowa zgłoszenie szkody, nadesłane przy piśmie Starostwa Powiatowego w Zgierzu. Zdaniem GDDKiA szkoda miała miejsce na drodze gminnej nr [...]E – ul. Ł. w O., zaś Starostwo Powiatowe w Zgierzu błędnie zinterpretowało fakt posiadania tytułu prawnego do gruntu zajętego pod drogę w postaci trwałego zarządu na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez GDDKiA, jako pełnienie przez niego funkcji zarządcy drogi przebiegającej w ciągu ulicy Łęczyckiej w Ozorkowie, na działce o nr ewidencyjnym 84. Odcinek drogi zlokalizowany na wymienionej działce stanowi ciąg drogi gminnej nr [...]E – ul. Ł. w O., a więc funkcję zarządcy drogi gminnej na terenie miasta Ozorkowa pełni Burmistrz Miasta Ozorkowa.
Burmistrz Miasta Ozorkowa przekazał zgłoszenie szkody, według właściwości, Wójtowi Gminy Ozorków.
Wnioskodawca podniósł, że działka nr [...] jest położona na terenie Gminy Ozorków i znajduje się w ciągu drogi powiatowej nr [...]E O.-C.-L.. Powyższa droga jest zaliczona do dróg powiatowych uchwałą nr XXXII/360/17 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie zaliczenia dróg na terenie Powiatu Zgierskiego do kategorii dróg powiatowych. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działki nr [...] na terenie Gminy Ozorków w m. C. jest Skarb Państwa, a zarządcą jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, która otrzymała w zarząd część drogi powiatowej na potrzeby remontu drogi krajowej E [...] (tzw. [...]). Z uwagi na to, że działka [...] leży w ciągu drogi powiatowej nr [...]E O.-C.-L., zarządcą przedmiotowej drogi na podstawie art. 19 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm.; dalej "u.d.p.") jest zarząd powiatu zgierskiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 4 tej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
Spór może powstać w sprawie z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organ administracji. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 79/05 (ONSAiWSA 2006/3, poz. 75) podkreślił, że spór ma miejsce w takiej sytuacji prawnej, gdy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Przepis art. 4 p.p.s.a. ma zastosowanie również w sprawach, w których podejmowane są czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (postanowienie NSA z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 60/05, ONSAiWSA 2006/4, poz. 97). W glosie do tego postanowienia K. Defecińska-Tomczak podkreśliła, że przedmiot sporów o właściwość (sporów kompetencyjnych) między organami wymienionymi w art. 4 p.p.s.a. należy wiązać z prawnymi formami działania administracji, poddanymi kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne. "Jedynie dopatrzenie się funkcjonalnego związku między zakresem kontroli sądu administracyjnego nad wykonywaniem administracji publicznej a przedmiotem sporów o właściwość (sporów kompetencyjnych) pozwala na wskazanie granicy, do której sięga kognicja NSA wynikająca z art. 4 p.p.s.a." (K. Defecińska-Tomczak, Glosa do postanowienia NSA z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 60/05, OSP 2007/7–8, s. 488 i n.). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela przedstawione stanowiska.
W rozpoznawanej sprawie spór ma charakter negatywnego sporu o właściwość. Wnioskodawca wniósł o "wskazanie właściwego organu do rozpoznania zgłoszenia szkody A.K. w celu wypłacenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną w mieniu A.K. przez przewrócone drzewo w pasie drogi powiatowej nr [...] E O. – C. – L.. W istocie wniosek zmierza do ustalenia (wskazania) organu odpowiedzialnego za powstanie szkody polegającej na uszkodzeniu mienia przez powalone drzewo w pasie drogowym. Nie powinno budzić wątpliwości, że odpowiedzialność odszkodowawcza zarządcy drogi ma podstawę w przepisach prawa cywilnego, zaś w przypadku, gdy roszczenie odszkodowawcze nie zostanie zaspokojone polubownie, właściwym do rozstrzygnięcia ewentualnego sporu będzie sąd powszechny. Przyjęcie "zgłoszenia szkody w celu wypłacenia odszkodowania" nie jest zatem sprawą z zakresu administracji publicznej, załatwianą przez organ administracji w prawnej formie działania administracji, podlegającej kontroli sądów administracyjnych.
W związku z tym, że nie występuje związek funkcjonalny między przedmiotem sporu o właściwość a zakresem kontroli działalności administracji publicznej wykonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że przedstawiony do rozstrzygnięcia "spór o właściwość" w istocie nie jest sporem, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. W konsekwencji jego rozstrzygnięcie nie należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a., odrzucił wniosek.
O zwrocie wpisu sądowego od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.