II GW 62/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-18
NSAtransportoweŚredniansa
prawo o ruchu drogowymzawiadomienie o zbyciu pojazduspór o właściwośćprzedsiębiorstwo wielozakładoweNSArejestracja pojazduwłaściwość miejscowa

Podsumowanie

NSA rozstrzygnął spór o właściwość, wskazując Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez przedsiębiorstwo wielozakładowe, zgodnie z miejscem rejestracji pojazdu.

Spór o właściwość dotyczył ustalenia, który organ – Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy czy Prezydent Miasta Siedlce – jest właściwy do rozpoznania zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez spółkę C. sp. z o.o. Wnioskodawca (Prezydent m.st. Warszawy) argumentował, że właściwy jest Prezydent Miasta Siedlce, powołując się na art. 73 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Prezydent Miasta Siedlce odrzucił tę argumentację. NSA, analizując przepisy art. 78 ust. 2a i art. 73 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, wskazał Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy, podkreślając, że w przypadku przedsiębiorstw wielozakładowych decyduje miejsce rejestracji pojazdu, a nie miejsce siedziby.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Prezydentem Miasta Siedlce w przedmiocie zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez spółkę C. sp. z o.o. Wnioskodawca, Prezydent m.st. Warszawy, wnosił o wskazanie Prezydenta Miasta Siedlce jako organu właściwego, argumentując, że spółka, mimo iż jest przedsiębiorstwem wielozakładowym, nie zarejestrowała pojazdu na oddział, co zgodnie z jego interpretacją art. 73 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym (p.r.d.) powinno skutkować właściwością organu ze względu na siedzibę właściciela. Prezydent Miasta Siedlce nie zgodził się z tą interpretacją, wskazując na niewłaściwe powiązanie przepisów art. 78 ust. 2a i art. 73 ust. 2 p.r.d. NSA, po analizie przepisów, w tym zmian wprowadzonych ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. (które nie miały zastosowania w tej konkretnej sprawie ze względu na datę zbycia pojazdu), orzekł, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez przedsiębiorstwo wielozakładowe jest starosta właściwy ze względu na miejsce rejestracji pojazdu. Sąd podkreślił, że możliwość rejestracji pojazdu przez starostę właściwego ze względu na siedzibę jednostki organizacyjnej (art. 73 ust. 2 p.r.d.) jest odrębną kwestią od obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu (art. 78 ust. 2a p.r.d.). W konsekwencji, NSA wskazał Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez przedsiębiorstwo wielozakładowe jest starosta właściwy ze względu na miejsce rejestracji pojazdu, niezależnie od tego, czy przedsiębiorca skorzystał z możliwości rejestracji pojazdu przez starostę właściwego ze względu na siedzibę jednostki organizacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił przepisy dotyczące rejestracji pojazdu (art. 73 p.r.d.) od przepisów dotyczących obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu (art. 78 p.r.d.). W przypadku przedsiębiorstw wielozakładowych, właściwość organu w zakresie zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest determinowana przez miejsce rejestracji pojazdu, a nie miejsce siedziby przedsiębiorcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

p.r.d. art. 78 § ust. 2a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Zawiadomienia o zbyciu pojazdu właściciel dokonuje u starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, a jeżeli właścicielem jest przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - u starosty właściwego ze względu na miejsce rejestracji pojazdu.

Pomocnicze

p.r.d. art. 73 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rejestracji pojazdu, którego właścicielem jest przedsiębiorstwo wielozakładowe, może dokonać starosta właściwy ze względu na siedzibę zakładu lub jednostki, na wniosek kierownika zakładu lub wydzielonej jednostki organizacyjnej.

p.r.d. art. 78 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zbyciu pojazdu.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje spory o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Spór o właściwość należy rozumieć jako sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa zmieniająca art. 14

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości

W przypadku pojazdów nabytych przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.

ustawa zmieniająca art. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku przedsiębiorstw wielozakładowych, właściwość organu do rozpoznania zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest determinowana przez miejsce rejestracji pojazdu, a nie miejsce siedziby przedsiębiorcy.

Odrzucone argumenty

Organem właściwym do rozpoznania zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez przedsiębiorstwo wielozakładowe jest organ właściwy ze względu na siedzibę właściciela, nawet jeśli pojazd był zarejestrowany w innym miejscu.

Godne uwagi sformułowania

Należy oddzielić od siebie regulacje dotyczące kwestii zarejestrowania pojazdu od regulacji poświęconych informacji o jego zbyciu.

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

sprawozdawca

Małgorzata Korycińska

przewodniczący

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów w sprawach zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez przedsiębiorstwa wielozakładowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstw wielozakładowych i interpretacji art. 78 ust. 2a w powiązaniu z art. 73 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwego organu w administracyjnym postępowaniu, co jest istotne dla prawników procesowych i przedsiębiorców.

Kto odpowiada za zawiadomienie o sprzedaży firmowego auta? NSA wyjaśnia spór o właściwość.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GW 62/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 73 ust.1 i 2, art. 78.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1394
art. 2, art. 14.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 21 maja 2024 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Prezydentem Miasta Siedlce w przedmiocie zawiadomienia o zbyciu pojazdu [...] postanawia wskazać Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 maja 2024 r., Prezydent miasta stołecznego Warszawy (dalej: "wnioskodawca"), wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Siedlce poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku złożonego przez C. sp. z o.o. z siedzibą w S. w sprawie dotyczącej zawiadomienia o zbyciu pojazdów o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...], [...], [...]. Zdaniem wnioskodawcy, organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest Prezydent Miasta Siedlce.
Zarządzeniem Przewodniczącej II Wydziału Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioski dotyczące zawiadomienia o zbyciu poszczególnych pojazdów zostały rozdzielone i odrębnie zarejestrowane w repertorium GW. W przedmiotowej sprawie rozpoznawany jest wniosek dotyczący nabycia pojazdu o numerze rejestracyjnym [...].
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca stwierdził, że C. Sp. z o.o. pomimo iż jest przedsiębiorstwem wielozakładowym, to nie dokonała rejestracji pojazdu na oddział zgodnie z możliwością przewidzianą w art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz.1251 t.j.; dalej: p.r.d.). Zdaniem wnioskodawcy, rozwiązanie przewidziane w art. 78 ust. 2a p.r.d. jest konsekwencją uprzedniego zastosowania art. 73 ust. 2 p.r.d. tj. zarejestrowania pojazdu przez starostę właściwego miejscowo dla wydzielonej jednostki. W związku z powyższym, w opinii wnioskodawcy, organem właściwym miejscowo w zakresie zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest organ właściwy ze względu na siedzibę właściciela.
W odpowiedzi na wniosek, Prezydent Miasta Siedlce wskazał, że wnioskodawca w sposób nieprawidłowy powiązał konieczności interpretacji art. 78 ust. 2a p.r.d. z art. 73 ust. 2. Zdaniem Prezydenta Miasta Siedlce, organem właściwym do zgłoszenia, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., w przedmiotowej sprawie jest wnioskodawca.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
W niniejszej sprawie wystąpił spór o właściwość o charakterze negatywnym.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), zwanej dalej p.r.d.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o:
1) zbyciu pojazdu;
2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.
Z kolei ust. 2a powołanego wyżej przepisu, stanowi, iż zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, właściciel pojazdu dokonuje u starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, a jeżeli właścicielem jest przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - u starosty właściwego ze względu na miejsce rejestracji pojazdu.
Z kolei art. 73 ust. 1 p.r.d. przewiduje, iż rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Natomiast w świetle ust. 2 powołanego przepisu rejestracji pojazdu, którego właścicielem jest przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne, może dokonać starosta właściwy ze względu na siedzibę zakładu lub jednostki, na wniosek kierownika zakładu lub wydzielonej jednostki organizacyjnej upoważnionego przez właściciela
Należy przy tym wskazać, że art. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1394; dalej: ustawa zmieniająca) wprowadził zmiany do ustawy Prawo o ruchu drogowym, m.in. w zakresie art. 78 p.r.d. Zmiany te która weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Jednakże zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej w przypadku gdy pojazd został:
1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej,
2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.
W niniejszym sporze o właściwość nie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż pojazd o nr rej. [...] został zbyty 14 lutego 2024r. dlatego zastosowanie w sprawie znajdą przepisy ustawy Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2024 r.
W obecnym stanie prawnym przepisy jasno określają właściwość organów informowanych o zbyciu pojazdu. Przede wszystkim jednak istotna nowością jest rezygnacja z konieczności informowania o nabyciu pojazdu. Generalna zasadą jest, że decydujące o właściwości konkretnego organu jest miejsce zamieszkania dotychczasowego właściciela pojazdu. Obowiązek ten nie ciąży bowiem na nabywcy pojazdu. Odmienna regulacja dotyczy jednak przedsiębiorstw wielooddziałowych i z taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie – przedsiębiorstwo C. sp. z o.o. z siedzibą w S. jest bowiem przedsiębiorstwem wieloodziałowym. W tym przypadku decyduje nie siedziba przedsiębiorcy, ale miejsce rejestracji pojazdu. Nie ma przy tym znaczenia, czy przedsiębiorca skorzystał wcześniej z możliwości zaoferowanej mu przez art. 73 ust. 2 p.r.d. który przewiduje możliwość dokonać rejestracji przez starostę właściwego ze względu na siedzibę zakładu lub jednostki. Należy bowiem oddzielić od siebie regulacje dotyczące kwestii zarejestrowania pojazdu od regulacji poświęconych informacji o jego zbyciu.
W konsekwencji, organem właściwym do przyjęcia i nadania biegu złożonemu zawiadomieniu o nabyciu pojazdu o nr rej. [...] jest Prezydent miasta stołecznego Warszawy.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę