II GSK 981/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, a konkretnie za posłużenie się przez kierowcę cudzą kartą kierowcy w tachografie podczas wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego w dniu 5 września 2022 r. Spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie) oraz art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. (brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego). Podniosła również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, twierdząc, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia i że nastąpiło ono wskutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione, wskazując, że uzasadnienie WSA pozwala na kontrolę instancyjną, a sąd rozpoznał sprawę w jej granicach. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, NSA podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika za naruszenia przepisów dotyczących tachografów ma charakter obiektywny. Spółka nie wykazała, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia ani że nastąpiło ono wskutek zdarzeń, których nie mogła przewidzieć. Przedłożone przez spółkę dokumenty nie potwierdziły spełnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., a sama spółka, poprzez brak zgłoszenia zaginięcia karty kierowcy, uczestniczyła w naruszeniu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od spółki koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia przepisów dotyczących tachografów i kart kierowców, a także znaczenia protokołu kontroli jako dowodu.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o transporcie drogowym związanego z użyciem cudzej karty kierowcy.
Zagadnienia prawne (5)
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w szczególności wadliwe uzasadnienie wyroku, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwość uzasadnienia wyroku w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego lub nie umożliwia kontroli instancyjnej. Sama nieprzekonująca argumentacja sądu nie świadczy o wadliwości uzasadnienia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest uzasadniony, ponieważ uzasadnienie WSA zawierało ocenę stanu faktycznego i prawną podstawę rozstrzygnięcia, umożliwiając kontrolę kasacyjną. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu nie może być podstawą zarzutu naruszenia formalnych warunków uzasadnienia.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w szczególności nierozpoznanie sprawy w granicach skargi, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż rozpoznał sprawę w granicach zaskarżonej decyzji administracyjnej i nie wykroczył poza jej przedmiot.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA rozpoznał sprawę w granicach zaskarżonej decyzji administracyjnej, oceniając jej zgodność z prawem, co nie stanowi naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Kwestionowanie prawidłowości stanowiska prawnego lub oceny materiału dowodowego nie może być podstawą zarzutu naruszenia tego przepisu.
Czy brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organy administracji oraz sąd pierwszej instancji uzasadnia uchylenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie protokołu kontroli, a spółka nie wykazała, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że protokół kontroli stanowił wystarczający dowód, a spółka nie kwestionowała jego prawidłowości. Przedłożone przez spółkę dokumenty nie dowodziły braku wpływu na naruszenie ani wystąpienia zdarzeń nieprzewidywalnych, a jedynie miały na celu wykazanie przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., które nie zostały spełnione. Odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna.
Czy przedsiębiorca transportowy może być zwolniony z kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, jeśli naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca nie został zwolniony z kary, ponieważ nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia i że nastąpiło ono wskutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć. Przedłożone dokumenty nie potwierdziły spełnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania braku wpływu na naruszenie i wystąpienia zdarzeń nieprzewidywalnych spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz. Stosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. wymaga łącznego zaktualizowania się obu przesłanek. Przedłożone przez spółkę dokumenty, choć formalnie poprawne, nie dowodziły realnych działań zapobiegających naruszeniu, a sama spółka uczestniczyła w naruszeniu, nie zgłaszając zaginięcia karty kierowcy.
Jaka jest natura odpowiedzialności przewoźnika drogowego za naruszenia przepisów dotyczących tachografów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy.
Uzasadnienie
NSA powołał się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia obiektywną odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego.
Przepisy (16)
Główne
u.t.d. art. 74
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Inspektor sporządza protokół kontroli, który stanowi dowód dokonanych ustaleń i ma walor dokumentu urzędowego.
u.t.d. art. 92a § ust.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Określa generalną zasadę podlegania karom pieniężnym za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmiot wykonujący przewóz.
u.t.d. art. 92c § ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Określa przesłanki zwolnienia z odpowiedzialności, gdy podmiot nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
u.t.d. § lp. 6.3.3. załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Określa karę pieniężną za posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje oddalenie skargi, jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
Rozp. 561/2006 art. 10 § ust. 2, 3
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
Przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców tak, aby mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 165/2014 i rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów.
Rozp. 165/2014 art. 33 § ust. 1, 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014
Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców. Muszą zapewnić właściwe użytkowanie tachografów i nie dopuszczać do naruszeń.
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje organowi podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje organowi działać w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje organowi wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakłada na organ ocenę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje organowi należycie i wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy kontroli decyzji administracyjnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wnikliwego i pełnego rozpoznania wszystkich zarzutów skargi. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji w sposób wystarczający zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, gdyż okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący kasacyjnie nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność administracyjna podmiotów wykonujących transport drogowy, która ma charakter obiektywny • dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego • protokół kontroli stanowi dowód dokonanych w nim ustaleń i w zasadzie jest jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej • przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów • przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia przepisów dotyczących tachografów i kart kierowców, a także znaczenia protokołu kontroli jako dowodu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o transporcie drogowym związanego z użyciem cudzej karty kierowcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w transporcie drogowym – używania kart kierowców i odpowiedzialności przewoźnika. Wyjaśnia kluczowe zasady odpowiedzialności obiektywnej i znaczenie dowodów.
“Transport: Czy Twoja firma jest odpowiedzialna za błąd kierowcy? NSA wyjaśnia zasady odpowiedzialności obiektywnej.”
Dane finansowe
WPS: 3000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.