II GSK 914/25

II GSK 914/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II GSK 1764/23 - Wyrok NSA z 2024-11-07
VI SA/Wa 2327/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-09
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 284.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J.S. o wstrzymanie wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1764/23 w sprawie ze skargi J.S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1764/23 wydanym w sprawie ze skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2327/22 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 24 czerwca 2022 r. nr DPS-DPSZA2.456.3.2020.ASK w przedmiocie kary pieniężnej za rozpowszechnianie fałszywych informacji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Uzasadnienie
I.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1764/23, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2327/22 w sprawie ze skargi J.S. (dalej: skarżąca) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: Komisja, KNF) z dnia 24 czerwca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za rozpowszechnianie fałszywych informacji.
II.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2025 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku NSA z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1764/23, na podstawie art. 284 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), albowiem skarżącej grozi niepowetowana szkoda związana z egzekucją nałożonych przez Komisję Nadzoru Finansowego kar pieniężnych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że nie dysponuje oszczędnościami pozwalającymi jej na uiszczenie kar nałożonych przez Komisję, które łącznie wynoszą 900 000 zł. Podniesiono, że jedyne aktywo, którego sprzedaż mogłaby teoretycznie pokryć nałożone kary to nieruchomość obciążona kredytem, na której skarżąca zamieszkuje wraz z trójką małoletnich dzieci. W związku z tym skarżąca stwierdziła, że jeśli Sąd nie wstrzyma wykonania wyroku NSA z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1764/23, to Komisja rozpocznie egzekucję kar nałożonych na skarżącą poprzez zajęcie i sprzedaż nieruchomości. Ponadto skarżąca będzie zobowiązana do spłacenia kredytu zaciągniętego celem zakupu nieruchomości, co spowoduje dalszą szkodę w jej majątku. Jednocześnie, zdaniem skarżącej, spowoduje to szkodę niemajątkową w postaci pozbawienia jej i jej małoletnich dzieci środków utrzymania i domu rodzinnego, co z kolei spowoduje dalsze negatywne następstwa dla całej rodziny, które w oczywisty sposób będą trudne do odwrócenia. Skarżąca wskazała również, że wartość jej całego majątku netto nie jest wystarczająca do zapłaty kar, zaś wykonanie decyzji spowoduje niewypłacalność skarżącej, co zagrozi bytowi skarżącej i jej małoletnich dzieci, które pozostają na jej utrzymaniu.
Do skargi o wznowienie postępowania załączono m.in. tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście, wydruk z CEIDG z informacją o zawieszeniu działalności gospodarczej skarżącej, informację o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych z dnia 10 stycznia 2025 roku skierowaną do A., B. S.A. oraz C. S.A.; umowę kredytu z dnia [...] grudnia 2004 roku; wydruk z rachunku bankowego z informacją o statusie spłaty kredytu na dom; wydruk z rachunku bankowego z informacją o statusie spłaty kredytu na działkę; oświadczenie skarżącej o jej sytuacji finansowej i rodzinnej z dnia 20 marca 2025 roku; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2022 roku o wstrzymaniu wykonania decyzji Komisji, sygn. akt VI SA/Wa 2327/22.
Następnie pismem z dnia 5 sierpnia 2025 r. skarżąca ponownie wniosła o rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku NSA z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1764/23 powielając zawartą w skardze o wznowienie postępowania argumentację.
III.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 284 p.p.s.a. wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia. W razie uprawdopodobnienia, że zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia.
Instytucja wstrzymania wykonania określonego orzeczenia ma chronić osobę, która składa taki wniosek przed ewentualnymi skutkami wykonania orzeczenia, jednak z art. 284 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy skarżący uprawdopodobni, że w razie jego wykonania grozi mu niepowetowana szkoda. Pojęcie niepowetowanej szkody, jako przesłanki zastosowania instytucji o charakterze wyjątkowym, powinno być wykładane w sposób restryktywny. Chodzi o szkodę, którą może ponieść skarżący wskutek wykonania prawomocnego orzeczenia objętego skargą o wznowienie, której nie da się naprawić przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por też. K. Weitz [w:] System Prawa Procesowego Cywilnego, t. III, red. J. Gudowski, s. 1450). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. H. Knysiak - Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Lex/el, komentarz do art. 284; postanowienie NSA z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 2871/13).
Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 284 p.p.s.a., jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym znaczeniu i w zasadzie nie może opierać się wyłącznie na twierdzeniach strony. Przy ocenie problematyki z tego zakresu sąd musi opierać się na wskazanym przez stronę materiale, który pozwala na zajęcie określonego stanowiska w sprawie (por. H. Knysiak - Sudyka, op. cit.; postanowienie NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 310/08). Do wykazania, że wnoszącemu skargę o wznowienie postępowania grozi niepowetowana szkoda, nie jest wystarczający sam wniosek strony ani powtórzenie treści przepisu. Wniosek taki musi zawierać uzasadnienie, które powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Argumentacja wnioskodawcy winna być dodatkowo wsparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej składającego wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 2871/13).
Dokumentacja załączona do skargi o wznowienie postępowania pozwoliła na dokonanie następującej oceny sytuacji majątkowej skarżącej. Z oświadczenia z dnia 20 marca 2025 r. wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema małoletnimi córkami, posiada (w kredycie) dom o pow. 180 m2 do remontu o rynkowej wartości ok. 1 350 000 zł oraz udział ½ w działce budowlanej o pow. 1 400 m2 o wartości rynkowej ok. 700 000 zł oraz 50% akcji w E. S.A. Do zobowiązań oraz stałych wydatków skarżącej należą: kredyt na dom – rata miesięczna 603,04 CHF, kredyt na działkę – rata miesięczna 1 005,26 CHF, kredyt odnawialny w A. – 45 400 zł, wydatki miesięczne (opłacane przy wparciu rodziny): ogrzewanie olejowe, woda, prąd – ok. 3 000 zł, paliwo i serwis samochodu, który użytkuje na zasadzie użyczenia – 2 500 zł, jedzenie, ubrania, lekarze, terapie psychologiczne i psychiatryczne – 6 000 zł. Z załączonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia skarżącej wynika również, że wyłączny dochód gospodarstwa domowego skarżącej stanowią wpłaty tytułem 800+, zaś ona sama od 2022 r. nie osiąga dochodu. Ponadto załączona przez skarżącą historia kredytu nr [...] wskazuje, iż skarżąca mimo nieosiągania przychodów od 2022 roku co miesiąc reguluje należności związane ze spłatą kredytu.
Z tytułu wykonawczego znak [...] z dnia 8 stycznia 2025 r. wystawionego przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego [...] wynika, iż wysokość należności pieniężnej wraz z odsetkami na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wynosiła łącznie 1 240 200 zł. Zawiadomienia z dnia 10 stycznia 2025 r. o zajęciu wierzytelności rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skierowane zostały z kolei do C. S.A., A. oraz B. S.A.
Biorąc pod uwagę, iż w skardze o wznowienie postępowania skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy umotywowany opisaną powyżej dokumentacją, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało wskazać również na ustalenia Sądu związane z postępowaniem w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W sprawie o sygn. akt VI SPP/Wa 114/25 zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2025 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych – w stosunku do powyżej opisanych – dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżąca w odpowiedzi przedstawiła dodatkowe dokumenty oraz wyciągi z rachunków bankowych. Na tej podstawie referendarz sądowy prawomocnym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SPP/Wa 114/25, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia, poczyniono – słuszne zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – uwagi dotyczące załączonej przez skarżącą dokumentacji mającej obrazować jej stan majątkowy. Wobec tego, że przedstawione przez skarżącą oświadczenia oraz dokumenty są tożsame z tymi, których Naczelny Sąd Administracyjny oceny dokonuje w niniejszym postępowaniu, jak również ze względu na okoliczność orzekania przez sąd na podstawie akt sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje za własne wyrażone w postanowieniu z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI SPP/Wa 114/25 wnioski. Wobec tego należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała ponad wszelką wątpliwość jaki jest jej rzeczywisty stan majątkowy i jej rodziny. Przedłożone przez nią wyjaśnienia i dołączone dokumenty są niepełne, a niekiedy nawet ze sobą sprzeczne. Z jednej strony bowiem skarżąca twierdzi, że wyłącznym źródłem jej dochodu jest świadczenie 800+ na dwie małoletnie córki, po czym – w odpowiedzi na wezwanie – oświadcza, że pozostaje na utrzymaniu partnera i rodziny, przy czym jej dorosła córka nie jest zatrudniona, nie podejmuje prac dorywczych i utrzymuje się z pomocy jej i ojca. Podobnie, skarżąca początkowo utrzymywała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z trzema małoletnimi córkami, deklarując, że mieszka w lokalu mieszkalnym, aby potem oświadczyć, że obecnie utrzymuje ją jej partner i od 20 lat mieszkają w domu, który wymaga gruntownego remontu. Ze złożonego przez nią na formularzu oświadczenia wynika z kolei, że mieszka z córkami w lokalu mieszkalnym. Z załączonej przez skarżącą dokumentacji wynika również, co zostało już wcześniej podniesione, że skarżąca regularnie spłaca zobowiązania kredytowe, a także przyjmuje wpłaty na swoje konta. Ponadto z wyciągów rachunków bankowych wynika, iż egzekucja należności pieniężnych trwa, zaś środki służące jej pokryciu pochodzą głównie z licznych wpłat dokonywanych przez jeden podmiot na rachunki bankowe skarżącej oraz wpłaty własne. Niemniej jednak, należy ponownie podkreślić, że dokumenty mające obrazować sytuację majątkową skarżącej są niepełne i w pewnym zakresie ze sobą sprzeczne.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje również, że ocena materiału dowodowego zawarta w orzeczeniu wstrzymującym wykonanie decyzji Komisji Nadzoru Finansowego nie może znajdować pełnego zastosowania w stosunku do niniejszej sprawy, albowiem inne są przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., a inne w art. 284 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 93/19 oraz z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 2871/13).
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia wraz z załączoną do niego dokumentacją nie stanowią wystarczającego źródła informacji o rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej przez co niemożliwym jest dokonanie oceny czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżącej grozi niepowetowana szkoda.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 284 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.