II GSK 872/26

II GSK 872/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2852/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-12-10
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 , art. 182 § 1 p.p.s.a. oraz art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2002 nr 130 poz 1112
art. 93 ust. 2 czy ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze
Dz.U. 2025 poz 1153
art. 101
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 2852/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Ł. S. na postanowienie nr [...] Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2023 r. znak [...] w przedmiocie zaopiniowania realizacji lądowiska postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 grudnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2852/25, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) odrzucił jako niedopuszczalną skargę Ł. S. (dalej Skarżący, Strona) na postanowienie nr [...] Wójta Gminy K. z [...] listopada 2023 r. w przedmiocie zaopiniowania realizacji lądowiska.
Wyjaśnił, że zasadniczym powodem zaskarżenia ww. postanowienia, było zdaniem Skarżącego wydanie rzeczonej opinii z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Skarżącego bowiem Prawo lotnicze jak i rozporządzenie w sprawie ewidencji lądowisk nie przewidują wydania opinii w formie postanowienia z zastosowaniem przepisów procedury administracyjnej, co powoduje, iż zaskarżone postanowienie powinno zostać usunięte z obrotu prawnego w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.). Swój interes prawny do zainicjowania postępowania sądowego Skarżący wywiódł z uprawnień właścicielskich do działki sąsiadującej z działką, na której usytuowane jest lądowisko, którego funkcjonowanie negatywnie oddziałuje na nieruchomość Strony. W oparciu o art. 50 p.p.s.a. oraz przywołane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji ocenił, że tak skonstruowany interes prawny Skarżącego nie jest wystarczający do wniesienia skargi, gdyż Strona nie wskazała konkretnej normy prawnej, na podstawie której zaskarżone postanowienie rodzi dla niej określone prawa lub obowiązki albo narusza uprawnienia. Zdaniem Sądu I instancji, zarówno z redakcji art. 93 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2025 r. poz. 1431, z późn. zm.), jak i z brzmienia art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) nie można wywieść legitymacji skargowej w niniejszej sprawie po stronie Skarżącego, który może powoływać się co najwyżej na interes faktyczny, wynikający z prawa własności nieruchomości sąsiadującej z działką, na której usytuowane jest lądowisko. Bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie pozostało prezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko organu o istnieniu przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ dokonana przez Sąd I instancji analiza wniesionej skargi uzasadniała jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, z uwagi na brak interesu prawnego po stronie Skarżącego, o czym Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Od opisanego postanowienia Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, którą zaskarżył orzeczenie w całości, zarzucając:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania
w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie w uzasadnieniu "wyroku" stanu sprawy polegające na uznaniu, że Skarżący nie ma interesu prawnego w złożeniu skargi;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego polegające na uznaniu, że zachodzi podstawa do odrzucenia skargi ze względu na brak interesu prawnego Skarżącego we wniesieniu skargi, podczas gdy Skarżący posiada interes prawny wynikający z prawa własności nieruchomości sąsiedniej do lądowiska.
W oparciu o tak przedstawione zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Strony zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty okazały się zasadne.
Na wstępie należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu.
Związanie Sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Zadaniem autora skargi kasacyjnej jest więc sformułowanie zarzutów kasacyjnych, a w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania również wykazanie, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W kontrolowanej sprawie nie występują żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach, wyznaczonych zarzutami sformułowanych w tym środku odwoławczym.
W skardze kasacyjnej, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., Skarżący kasacyjnie podniósł w pkt II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 140 i art. 140 k.c. polegające na odrzuceniu jego skargi z uwagi na brak interesu prawnego Strony we wniesieniu skargi na postanowienie nr [...] Wójta Gminy K. z [...] listopada 2023 r. pozytywnie opiniującego realizację lądowiska. Zdaniem WSA, Strona, która nie jest wnioskodawcą o wpis spornego lądowiska do ewidencji ani posiadaczem nieruchomości, na której znajduje się to lądowisko, a jedynie właścicielem nieruchomości sąsiadującej z lądowiskiem, nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi tylko z tego powodu, skoro nie wskazała konkretnej normy prawnej, na podstawie której mogłaby podważać ww. postanowienie. Sąd I instancji wyjaśnił, że Skarżący nie jest podmiotem wymienionym w art. 93 ust. 2 czy ust. 3 pkt 3 Prawa lotniczego, a skarżone postanowienie nie jest aktem, o którym mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Wymaga podkreślenia, że Strona swój interes prawny wywodziła z prawa własności do działek sąsiadujących z działką, na której zlokalizowano lądowisko, czyli z norm art. 140 i art. 144 k.c.
Sąd I instancji zaś wykluczył, że uprawnienia Strony do sąsiadującej z lądowiskiem nieruchomości mogłyby być źródłem jej interesu prawnego w kontrolowanej sprawie. Zdaniem NSA twierdzenie Sądu I instancji jest w okolicznościach sprawy przedwczesne.
Na mocy art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego lądowiska podlegają wpisowi do ewidencji lądowisk, prowadzonej przez Prezesa Urzędu, na wniosek zgłaszającego lądowisko posiadającego zgodę posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko po uzyskaniu pozytywnej opinii instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego i właściwej miejscowo gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta). Z kolei według art. 93 ust. 3 pkt 3 ww. aktu Prezes Urzędu może wykreślić lądowisko z ewidencji lądowisk na wniosek także posiadacza nieruchomości, na terenie której znajduje się lądowisko.
Nie kwestionując powołanych podstaw interesu prawnego w sprawach, jak niniejsza, albowiem Sąd odwoławczy zgadza się ze stanowiskiem, że powołane przez WSA przepisy Prawa lotniczego nie określają w sposób wyczerpujący kręgu podmiotów biorących udział w postępowaniu mającym za przedmiot wpis lądowiska do ewidencji (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2025 r., sygn. akt II GSK 979/22, Lex nr 4018463), należy dodać, że w myśl art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy; w tych samych granicach może rozporządzać rzeczą, a na podstawie art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych; także powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
Te ostatnie przepisy należy odczytywać z uregulowaniami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lipca 2013 r. w sprawie ewidencji lądowisk (Dz. U. z 2013 r. poz. 795), które wskazują elementy, jakie powinien zawierać wniosek o wpis lądowiska do ewidencji lądowisk, w tym dane zawarte w instrukcji operacyjnej (§ 2 ust. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia), a które powinny podlegać rozważeniu przy wydawaniu opinii przez właściwą miejscowo gminę (§ 2 ust. 3 pkt 3 cyt. aktu) w zakresie: zgodności z ustaleniami polityki przestrzennej gminy, określonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (lit. a), zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w przypadku, gdy obowiązuje on na terenie, na którym jest planowane lądowisko (lit. b), możliwości wykorzystania terenu na cele lądowiska (lit. c). Opinia ta jako władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej powinna przedstawiać szczegółową analizę przesłanek określonych w § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia i zawierać uzasadnienie przyjętego stanowiska (por. wyrok WSA w Gliwicach z 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 533/23 i powołane w nim orzecznictwo).
Sąd I instancji bez rozważenia powyższych okoliczności, gdy chodzi o zaskarżone postanowienie – opinię, wykluczył istnienie interesu prawnego Strony w złożeniu skargi. Wymaga podkreślenia, że nie istnieje automatyczna zależność pomiędzy własnością a interesem prawnym w rozumieniu prawa administracyjnego, ale stanowisko powinno być dokładnie uzasadnione. O interesie prawnym świadczy istnienie wpływu kwestionowanego rozstrzygnięcia na sytuację prawną indywidualnego podmiotu w sferze administracyjnoprawnej, a nie sam tytuł własności nieruchomości, której rozstrzygnięcie dotyczy (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1347/13).
Odnosząc się natomiast do podniesionego w pkt I petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje, jakie elementy winno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie – tj. zwięzłe przedstawienie sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten dotyczy nie tylko wyroków, ale również postanowień, zgodnie z art. 166 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia spełnia wymogi wskazanego powyżej artykułu, bowiem WSA przedstawił stan faktyczny sprawy, prawidłowo wskazał podstawę prawną postanowienia i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, dlaczego w niniejszej sprawie odrzucił skargę Strony.
Natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma za zadanie kwestionowania merytorycznego stanowiska sądu I instancji. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z: 26 listopada 2014r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Mając na względzie przedstawioną argumentację oraz uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w zakresie wskazanych wyżej zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. – uchylił zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny badając zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi, nie dokonywał jej rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 132 p.p.s.a., a jedynie wypowiedział się co do kwestii ustalania interesu prawnego skarżącego. Należy też zauważyć, że Sąd I instancji nie rozważał innych przesłanek dopuszczalności skargi, np. terminowości jej wniesienia, jak i czy nadal ta opinia pozostaje w obrocie prawnym.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a. oraz art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
W odpowiedzi natomiast na zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o zasądzenie kosztów postępowania trzeba stwierdzić, że nie zasługiwał on na uwzględnienie, albowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).