II GSK 804/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. S. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Sprawa wywodziła się z kontroli przeprowadzonej w lutym 2016 r., w wyniku której stwierdzono obecność 6 automatów do gier, nieposiadających wymaganych oznaczeń. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył karę pieniężną, którą następnie utrzymał w mocy Dyrektor IAS. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że sporne automaty spełniały definicję urządzeń hazardowych, a skarżący był podmiotem urządzającym gry. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 89 u.g.h.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że przepis ten utracił moc prawną przed wydaniem decyzji. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku WSA i braku odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, a także naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przy ocenie przepisów dotyczących deliktu administracyjnego, sankcja powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia. Zastosowanie przepisów po nowelizacji, która nastąpiła po dacie czynu, prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. NSA uznał, że przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nie miały zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, a dotyczących art. 89 u.g.h. Sąd uznał również zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za niezasadne, stwierdzając, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i umożliwiało kontrolę instancyjną. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej zostały uznane za nieusprawiedliwione, ponieważ skarżący nie wykazał konkretnych wadliwości postępowania dowodowego, a jedynie kwestionował zastosowanie prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady stosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie czynu w sprawach o delikty administracyjne, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i zasady niedziałania prawa wstecz.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących gier hazardowych i kar pieniężnych, ale zasada prawna ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję nakładającą karę pieniężną na podstawie przepisu, który utracił moc prawną przed datą wydania tej decyzji, jeśli czyn naruszający prawo miał miejsce przed nowelizacją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może zastosować przepis obowiązujący w dacie popełnienia czynu, aby uniknąć naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, nawet jeśli przepis ten został później zmieniony lub uchylony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stosunek administracyjnoprawny nawiązuje się z datą zdarzenia, a ocena prawna powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w tym momencie. Zastosowanie przepisów po nowelizacji prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.
Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego jest wadliwe, jeśli nie odnosi się do wszystkich zarzutów skargi lub nie przedstawia stanu sprawy w sposób wyczerpujący?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie jest wadliwe tylko wtedy, gdy jego stan uniemożliwia kontrolę instancyjną lub czyni ją iluzoryczną. Wystarczy zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i odniesienie się do istotnych kwestii.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga zwięzłego przedstawienia stanu sprawy i odniesienia się do istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia kwestii, a nie drobiazgowego opisu wszystkich okoliczności.
Czy naruszenie przepisów postępowania dowodowego (art. 122, 180, 187, 191 o.p.) przez organ administracji może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi, jeśli skarżący nie wskazuje konkretnych wadliwości, a jedynie kwestionuje zastosowanie prawa materialnego?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania dowodowego jest niezasadny, jeśli skarżący nie wykazuje konkretnych wadliwości, a jedynie kwestionuje ustalenia faktyczne lub zastosowanie prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący kasacyjnie nie wykazał konkretnych wadliwości postępowania dowodowego, a jedynie kwestionował uznanie go za podmiot urządzający gry, co jest kwestią prawa materialnego.
Przepisy (19)
Główne
u.g.h. art. 89
Ustawa o grach hazardowych
Przepis określający odpowiedzialność urządzającego gry na automatach, stosowany w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia czynu.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych art. 89
Odpowiedzialność za urządzanie gier hazardowych poza kasynem.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi jako bezzasadnej.
o.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 180 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zakres dowodów w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 187 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada działania organów na podstawie przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Swobodna ocena dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów prawa obowiązujących w dacie popełnienia czynu, a nie przepisów po nowelizacji, w celu uniknięcia naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie art. 89 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. • Wadliwość uzasadnienia wyroku WSA z powodu braku odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. • Naruszenie przepisów postępowania dowodowego (art. 122, 180, 187, 191 o.p.) przez organ administracji. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 120 o.p. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy zasady działania na podstawie przepisów prawa.
Godne uwagi sformułowania
przy ocenie przepisów dotyczących deliktu administracyjnego, sankcja administracyjna za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia • zastosowanie art. 89 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] kwietnia 2017 r., prowadziłoby, do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) • uzasadnienie wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną
Skład orzekający
Cezary Pryca
sprawozdawca
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady stosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie czynu w sprawach o delikty administracyjne, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i zasady niedziałania prawa wstecz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących gier hazardowych i kar pieniężnych, ale zasada prawna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawa administracyjnego - stosowania przepisów wstecz, co jest kluczowe dla zrozumienia odpowiedzialności prawnej w kontekście zmieniającego się prawa.
“Czy można ukarać za czyn, który stał się legalny? NSA wyjaśnia zasadę prawa wstecz w sprawach hazardowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.