II GSK 803/22

II GSK 803/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Gabriela Jyż
Krzysztof Dziedzic
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
I SA/Ke 535/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2021-12-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 7d ust. 1 pkt 1 i 2, art. 7d ust. 2, art. 7d ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 6 ust. 1 lit. a i b, art. 6 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 535/21 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 6 lipca 2021 r. nr SKO.RD-52/3641/227/2021 w przedmiocie utraty dobrej reputacji przedsiębiorcy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 30 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 535/21, oddalił skargę M.M. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 6 lipca 2021 r. w przedmiocie utraty dobrej reputacji przedsiębiorcy.
Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
Starosta Powiatowy w Kielcach (dalej: starosta, organ I instancji) decyzją z dnia 18 marca 2021 r. orzekł w stosunku do skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] utratę wymogu dobrej reputacji jako przedsiębiorcy i zarządzającego transportem, na podstawie art. 7d ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.; dalej: u.t.d.) oraz art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 300, str. 51 ze zm.; dalej: rozporządzenie 1071/2009).
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej: Kolegium, SKO, organ odwoławczy) decyzją z dnia 6 lipca 2021 r. utrzymało w mocy decyzję starosty, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.).
II
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę wskazał, że podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego w stosunku do skarżącego stanowił prawomocny wyrok Sądu Rejonowego we Włoszczowie II Wydziału Karnego z dnia [...] lutego 2020 r. sygn. akt [...], w którym skarżący został uznany za winnego doprowadzenia [...] Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego w Kielcach do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia w błąd pracowników tego organu, tj. popełnienia czynu określonego w art. 297 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (obecnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 383; dalej: k.k.). W konsekwencji, w ocenie Sądu, organ zobowiązany był do niezwłocznego wszczęcia postępowania oraz do wydania decyzji na podstawie art. 7d ust. 2 u.t.d. o utracie dobrej reputacji przez skarżącego jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wykonywania krajowego transportu drogowego osób. Sąd podzielił także stanowisko organu, zgodnie z którym organ nie dokonuje weryfikacji sposobu i warunków wykonywania przez skarżącego transportu drogowego oraz nie jest zobowiązany do badania kwestii proporcjonalności reakcji za popełnione naruszenia.
Ponadto Sąd wskazał na niezasadność zarzutu naruszenia art. 6 ust. 2 rozporządzenia 1071/2009 z uwagi na to, że przepis ten ma zastosowanie do celów art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia. Przepis art. 7d ust. 1 pkt 1 u.t.d., stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, odnosi się natomiast do art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1071/2009.
W podstawie prawnej wyroku wskazano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
III
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
a) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 6 ust. 2 lit a rozporządzenia 1071/2009, poprzez uznanie, iż skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem skazującym karnym nie wymaga przeprowadzenia w sprawie postępowania w przedmiocie ustalenia tego, czy stwierdzenie wobec skarżącego utraty reputacji nie stanowi nieproporcjonalnej reakcji na fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu karnego;
b) naruszenie przepisów postępowania art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 i w zw. z art. 9 k.p.a
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
IV
Pismem z dnia 11 września 2023 r. skarżący złożył do akt sprawy kartę karną z dnia 4 kwietnia 2023 r. i wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu na okoliczność zatarcia skazania za przestępstwo, którego zaistnienie stanowiło podstawę wszczęcia wobec niego postępowania administracyjnego w przedmiocie utraty wymogu dobrej reputacji, a także o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy merytorycznie poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie.
V
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem nie zawiera uzasadnionych podstaw, zaś podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji.
Wstępnie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną, w granicach której podejmuje czynności Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji oddalił skargę M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 6 lipca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatowego w Kielcach orzekającą w stosunku do skarżącego utratę wymogu dobrej reputacji jako przedsiębiorcy i zarządzającego transportem.
Wniesiona przez skarżącego od powyższego wyroku skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych. W ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. sformułowano jeden zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. "przepisu art. 6 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1071/2009", bez określenia formy tego naruszenia. Natomiast w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. sformułowano jeden zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., który, zdaniem skarżącego, miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena spełnienia przez skargę kasacyjną ustawowych wymogów formalnych. Skarga kasacyjna jest bowiem szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, co znalazło swój wyraz również w przymusie adwokacko-radcowskim, tj. obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 578/20). Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazuje, iż naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, co oznacza zarzut niewłaściwego odczytania przez sąd treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie natomiast to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego oznacza dokonanie wadliwej subsumpcji tego przepisu do ustalonego stanu faktycznego. W orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się przy tym, iż obie te podstawy (formy naruszenia prawa materialnego) nie mogą zachodzić jednocześnie, albo przepis niewłaściwie zinterpretowano, albo niewłaściwie zastosowano (zob. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz do art. 174, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016; wyroki NSA z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt FSK 78/04 i FSK 79/04).
Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04, OSP z 2005 r. z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36 oraz wyroki NSA z: 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 22/18).
Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega bowiem na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, ani też nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I GSK 2343/15).
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów. Formułując zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, skarżący kasacyjnie nie wskazał bowiem, tak jak nakazuje art. 174 pkt 1 p.p.s.a., formy tego naruszenia. Zarzucając w pkt 1 lit. a petitum skargi kasacyjnej naruszenie przepisu "art. 6 ust. 2 lit a rozporządzenia 1071/2009" skarżący nie wskazuje, czy naruszenie to nastąpiło przez błędną wykładnię powyższego przepisu czy też przez niewłaściwe jego zastosowanie przez Sąd I instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej także nie określa formy naruszenia prawa materialnego, co istotnie utrudnia rozpoznanie intencji skarżącego kasacyjnie w tym zakresie.
Jakkolwiek powyższy zarzut kasacyjny nie spełnia wymogów prawidłowo sformułowanej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to kierując się zaleceniami wynikającymi z uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, prezentującej liberalne stanowisko co do wymogów skargi kasacyjnej, skład orzekający poniżej się do niego odniesie.
W ramach powyższego zarzutu skarżący wskazuje, iż zaskarżona decyzja a zatem również skarżony wyrok zostały wydane z naruszeniem "art. 6 ust. 2 lit a rozporządzenia 1071/2009 poprzez uznanie, iż skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem skazującym karnym nie wymaga przeprowadzenia w sprawie postępowania w przedmiocie ustalenia tego, czy stwierdzenie wobec skarżącego utraty reputacji nie stanowi nieproporcjonalnej reakcji na fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu karnego". W uzasadnieniu skargi skarżący podkreśla, iż zgodnie z powyższym przepisem "jeśli zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy zostali, w jednym lub kilku państwach członkowskich, skazani za popełnienie poważnego przestępstwa lub nałożono na nich sankcje za jedno z najpoważniejszych naruszeń przepisów wspólnotowych właściwy organ państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorca ma siedzibę, przeprowadza w odpowiedni i terminowy sposób należycie zakończone postępowanie administracyjne obejmujące w odpowiednich przypadkach kontrolę w lokalach danego przedsiębiorstwa. Co istotne w ramach postępowania ustała się, czy w określonym przypadku i w danych okolicznościach utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalną reakcję". Zdaniem skarżącego, "z art. 6 ust. 2 lit. a w/w rozporządzenia wynika oblig przeprowadzenia rozbudowanego postępowania administracyjnego w każdym przypadku, tj. również w razie wydania wyroku skazującego wobec zainteresowanego. Regulacja unijna, która stanowi akt prawny wyższego rządu w stosunku do ustawy, nie pozwala w ocenie skarżącego na działanie z automatyzmem, który przyjęły organy administracji publicznej". Wydając w niniejszej sprawie, na podstawie art. 7d ust. 2 u.t.d., decyzję w przedmiocie utraty dobrej reputacji przedsiębiorcy, zdaniem skarżącego, organy bezpodstawnie ograniczyły spectrum postępowania w tej sprawie do ustalenia tego, czy skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem karnym, podczas gdy z przepisów rozporządzenia 1071/2009 wynika, iż organy powinny w tej sprawie przeprowadzić należycie postępowanie administracyjne obejmujące w odpowiednich przypadkach kontrolę w lokalach danego przedsiębiorstwa, a także ustalić, czy utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalną reakcję na fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu karnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że dokonana przez skarżącego powyższa interpretacja przepisów art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1071/2009 jest błędna, zaś organy prawidłowo zastosowały w tej sprawie przepisy u.t.d., które z kolei są zgodne z przepisami rozporządzenia 1071/2009.
Zgodnie z art. 7d ust. 1 pkt 1 u.t.d., organ wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji przewoźnika drogowego, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c u.t.d., jeżeli wobec członka organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzającej spółką jawną, komandytową łub komandytowo-akcyjną, osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c u.t.d., orzeczono prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, wymienione w art. 5 ust. 2a i 2b u.t.d. Wśród przestępstw wymienionych w powołanym wyżej art. 5 ust. 2a u.t.d. ustawodawca przewidział przestępstwo umyślne, stypizowane w art. 297 § 1 k.k., za popełnienie którego skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego we Włoszczowie II Wydział Karny z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. akt [...].
Natomiast art. 7d ust. 2 u.t.d. stanowi, że po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji.
Obie wyżej wymienione normy - art. 7d ust. 1 pkt 1 i art. 7d ust. 2 u.t.d. – są normami nakazującymi, na podstawie których organ jest zobligowany wszcząć postępowanie, a następnie zakończyć je wydaniem decyzji stwierdzającej utratę dobrej reputacji. Ten automatyzm postępowania administracyjnego jest związany z charakterem przestępstw popełnianych w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1071/2009, wymienionych w art. 5 ust. 2a i 2b u.t.d., wśród których wymieniono przestępstwo oszustwa finansowego (art. 297 § 1 k.k.), za popełnienie którego skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem. W przypadku tych przestępstw organ nie weryfikuje więc sposobu i warunków wykonywania transportu drogowego, gdyż, zgodnie z art. 7d ust. 3 i 4 u.t.d. jest zobowiązany do tego tylko w przypadku wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 7d ust. 1 pkt 2 u.t.d. (dotyczącego m.in. naruszeń przepisów u.t.d., co do których wydano decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do u.t.d.).
Słusznie więc w niniejszej sprawie wskazuje Sąd I instancji, że w stanie faktycznym sprawy, tj. w przypadku ustalenia, że skarżący został skazany wyrokiem karnym za jedno z przestępstw wymienionych w art. 5 ust. 2a u.t.d., wydanie decyzji o utracie przez przedsiębiorcę i zarządzającego dobrej reputacji jest automatyczne. Wynika to wprost z powołanego wyżej art. 7d ust. 2 u.t.d. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku weryfikowania sposobu i warunków wykonywania przez skarżącego transportu drogowego. Tym samym w sytuacji określonej przepisem art. 7d ust. 1 pkt 1 u.t.d. organ nie jest zobowiązany do badania kwestii proporcjonalności reakcji za popełnione naruszenia. Obowiązek taki został natomiast nałożony na organ w sytuacjach wymienionych w art. 7d ust. 1 pkt 2 u.t.d., których w niniejszej sprawie nie stwierdzono.
Wbrew zarzutowi skarżącego, organy w tej sprawie nie naruszyły przepisów unijnego rozporządzenia 1071/2009 dotyczących procedury spełniania wymogu dobrej reputacji, gdyż polskie przepisy ustawy o transporcie drogowym obowiązujące w tym zakresie są zgodne z przepisami ww. rozporządzenia. W odniesieniu do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ kontroli na miejscu w lokalach przedsiębiorcy, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż rozporządzenie unijne nakazuje dokonanie czynności kontrolnych w lokalach danego przedsiębiorcy "w odpowiednich przypadkach" i "do celów art. 6 ust. 1 lit. b w przypadku gdy zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy został, w jednym lub kilku państwach członkowskich, skazany za popełnienie poważnego przestępstwa lub nałożono na niego sankcje za jedno z najpoważniejszych naruszeń przepisów unijnych, określonych w załączniku IV". W rozpatrywanej sprawie natomiast skarżący został skazany za popełnienie przestępstwa w dziedzinie określonej w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1071/2009, które w polskiej ustawie zostało wymienione w art. 5 ust. 2a u.t.d.
Podobnie, wbrew zarzutowi skarżącego, z przepisów rozporządzenia 1071/2009 oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym, w przypadku popełnienia przestępstwa wymienionego w art. 6 ust. 1 lit a rozporządzenia 1071/2009 (art. 5 ust. 2a u.t.d.) nie wynika obowiązek organu ustalania "czy w określonym przypadku i w danych okolicznościach utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalną reakcję", gdyż obowiązek ten odnosi się wyłącznie do celów art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1071/2009 (o czym stanowi art. 6 ust. 2 rozporządzenia 1071/2009).
W orzecznictwie NSA jednoznacznie wskazuje się, że badanie, czy utrata dobrej reputacji stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia, nie dotyczy sytuacji skazania prawomocnym wyrokiem za popełnienie określonego przepisem przestępstwa lecz prowadzone jest jedynie w przypadku nałożenia innych sankcji (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 2065/18).
Jakkolwiek art. 7d ust. 5 pkt 1 u.t.d. stanowi, iż po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego "organ wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia", to przepisy rozporządzenia 1071/2009 odnoszą powyższe uwzględnianie zasady proporcjonalności wyłącznie do przypadków stwierdzania utraty dobrej reputacji z powodu popełnienia przez przedsiębiorcę poważnych, bardzo poważnych i najpoważniejszych naruszeń przepisów transportu drogowego, wymienionych w art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1071/2009 (w art. 7d ust. 1 pkt 2 u.t.d). W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji słusznie więc stwierdził, że obowiązek badania przez organ proporcjonalnej reakcji na popełnione naruszenia nie dotyczy sytuacji określonej w art. 7d ust. 1 pkt 1 u.t.d., jak rozpatrywana, lecz wskazanej w art. 7d ust. 1 pkt 2 u.t.d.
Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się być zatem bezzasadny, nie tylko z powodu braku wskazania formy naruszenia, ale również z powodu przedstawionej w uzasadnieniu skargi błędnej interpretacji przepisów unijnego rozporządzenia 1071/2009 dotyczących procedury stwierdzania utraty dobrej reputacji przez przedsiębiorcę i zarządzającego transportem.
Rozpatrując natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania, skarżący kasacyjnie sformułował jeden zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., polegający na braku odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 i w zw. z art. 9 k.p.a. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez "brak wskazania w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego tej decyzji w zakresie podniesionego przez skarżącego zarzutu sprzeczności art 7d ust. 2 u.t.d. z prawem unijnym". Skarżący wskazuje, że "sąd co prawda prowadzi analizę relacji prawnej ustawy o transporcie drogowym z prawem unijnym, ale w żadnym zakresie nie odnosi się do formalnej wady skarżonej decyzji administracyjnej w postaci braku jej uzasadnienia."
W odniesieniu do powyższego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu. Przepis ten wprowadza wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyroku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienia. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Zgodnie z orzecznictwem NSA, sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyroki NSA z: 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16).
Dodatkowo wskazać należy, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawiera natomiast wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd przedstawił w uzasadnieniu wyroku jasny i logiczny wywód, w którym zawarł stanowisko odnośnie do prawidłowości prowadzonego postępowania wyjaśniającego, wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wynika z niego jednoznacznie, jakimi motywami kierował się Sąd, podejmując orzeczenie, co w konsekwencji umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód - zgodnie z tym co podniesiono już wcześniej - w sposób jasny przedstawia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wskazuje na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawiera jej wyjaśnienie.
W związku z powyższym sformułowany w niniejszej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się natomiast do przedłożonego przez skarżącego po złożeniu skargi kasacyjnej pisma procesowego z dnia 11 września 2023 r. wraz z załączoną kartą karną z 4 kwietnia 2023 r. poświadczającą, iż w odniesieniu do skarżącego nastąpiło zatarcie skazania, za czyn, który stanowił podstawę wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż powyższe zatarcie skazania nastąpiło po wydaniu w niniejszej sprawie decyzji organu I instancji (Starosty Powiatowego w Kielcach), jak i kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji organu II instancji (Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach), co oznacza, że obie decyzje zostały wydane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W kontrolowanej przez Sąd I instancji słusznie wskazano, iż zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009 i art. 7e pkt 1 u.t.d., wymóg wynikający z art. 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1071/2009 zostanie ponownie przez skarżącego spełniony w zakresie dobrej reputacji, po zastosowaniu środka rehabilitacyjnego, czyli zatarcia skazania za przestępstwo umyślne określone w art. 5 ust. 2a pkt 1 u.t.d.
Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji, należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.