II GSK 80/22

III SA/Łd 597/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący/
Janusz Nowacki
Paweł Dańczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 80/22 - Wyrok NSA z 2023-07-11
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 1 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 2 lit. a, art. 4 pkt 1, 3, 6a, 11, 17, art. 5b ust.1, art. 8 ust. 1 i 2, art. 14 ust.1 pkt 2, art. 18 ust. 4a, 4b, 5, art. 92a ust.1, 3, 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 30 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania M.B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 8 ust. 3 pkt 5, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
24 kwietnia 2019 r. na parkingu zlokalizowanym na terenie Centrum Handlowego [...] przy ul. A. 27/29 w Ł. funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Ł. przeprowadził kontrolę drogową pojazdu marki Opel o numerze rejestracyjnym [...], zatrzymanego do kontroli drogowej przy ul. B. 28 w Ł. Pojazdem kierował G.M. Pojazd nie zawierał oznaczeń wskazujących na usługowy przewóz osób. W pojeździe nie było zainstalowanej kasy fiskalnej. Ustalono, że kontrolowany kierowca zabrał pasażera Ł.M. z ulicy C. nr 2 na ulicę B. nr 28 w Ł., po wcześniejszym zamówieniu przez pasażera przewozu za pomocą aplikacji Uber zainstalowanej w jego smartfonie. Do kontroli kierowca nie okazał wypisu z licencji ani licencji na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym oraz orzeczenia lekarskiego i psychologicznego dotyczącego przeciwskazań do pracy na stanowisku kierowcy. Na podstawie informacji zawartej w okazanym dowodzie rejestracyjnym ustalono, iż pojazd posiadał 5 miejsc siedzących. W związku z podjętymi czynnościami kontrolnymi, przesłuchano pasażera kontrolowanego kursu w charakterze świadka, natomiast kierujący pojazdem G.M. odmówił składania zeznań. W wyniku kontroli funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w Ł. stwierdzili naruszenia z lp. 1.1 oraz 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. i lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Kontrolę udokumentowano protokołem nr [...].
Pismem z 10 maja 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił G.M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń z lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d .
Pismem z 10 maja 2019 r. organ I instancji wystosował do T.M., będącego właścicielem kontrolowanego pojazdu, wezwanie do złożenia wyjaśnień w przedmiocie udzielenia informacji dotyczących wskazania podmiotu, który na dzień kontroli miał prawo do dysponowania samochodem osobowym. Ponadto pismem z 10 maja 2019 r. organ I instancji zwrócił się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego i Urzędu Miasta w Ł. z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej przedsiębiorcy G.M. w przedmiocie posiadania uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób.
Pismem z 14 maja 2019 r. Urząd Miasta Ł. poinformował organ I instancji, że G.M. nie posiada żadnych uprawnień transportowych. Odpowiedzi tej samej treści udzieliło Biuro ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego za pismem z 17 maja 2019 r., wskazując, iż w ewidencji Biura na dzień sporządzonego pisma nie zostało zarejestrowane przedsiębiorstwo G.M.
22 maja 2019 r. na elektroniczną skrzynkę podawczą organu I instancji wpłynęła informacja otrzymana od T.M., iż na dzień kontroli nie był on już właścicielem pojazdu marki Opel o numerze rejestracyjnym [...]. T.M. poinformował, że 21 kwietnia 2019 r. dokonał sprzedaży wskazanego pojazdu na rzecz O.S.G., a do pisma załączył skan umowy kupna – sprzedaży.
Następnie pismem z 22 maja 2019 r. organ I instancji skierował do O.S.G. zapytanie dotyczące wskazania podmiotu, który był w posiadaniu kontrolowanego pojazdu 24 kwietnia 2019 r.
31 maja 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika G.M., stanowiące odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, w którym wniósł o wydanie decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oraz przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień przewożonego pasażera Ł.M., w tym zobowiązanie go do przedstawienia faktury, umowy na usługi transportowe lub paragonu fiskalnego za wykonany w dniu kontroli przewóz.
Pismami z 10 maja 2019 r., 4 czerwca 2019 r. oraz 28 czerwca 2019 r. organ I instancji wezwał Ł.M. do przedłożenia dowodu uiszczenia opłaty za kontrolowany przejazd pojazdem o nr rej. [...], umowy zawarcia przewozu lub wydruku z smartfona potwierdzającego przyjęcie i wykonanie zlecenia przez aplikację Uber.
Na mocy postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. Ł.M. został ukarany karą grzywny za bezzasadną odmowę udziału w czynności urzędowej.
Pismem z 24 czerwca 2019 r., ponowionym pismami z 15 lipca 2019 r. i 5 sierpnia 2019 r. organ I instancji wezwał G.M. do przedłożenia dokumentów potwierdzających: rozliczenie wykonanego przewozu, prawa do dysponowania pojazdem, umowy współpracy zawartej z A., dokumentu potwierdzającego rozliczenie z A., dokumentów potwierdzających rozliczenie za eksploatację pojazdu. Pismem z tego samego dnia, ponowionym pismem z 15 lipca 2019 r. organ I instancji wezwał M.B. do przedłożenia dokumentów potwierdzających: rozliczenie za wykonany przewóz osób, prawo dysponowania pojazdem, umowy współpracy zawartej z G.M. oraz dokumentu potwierdzającego wzajemne rozliczenie.
Postanowieniem z [...] r. organ I instancji ukarał karą grzywny O.S.G. za bezzasadną odmowę udziału w czynności urzędowej.
W odpowiedzi na wezwanie z 24 czerwca 2019 r. skierowane do M.B., 12 sierpnia 2019 r. do organu I instancji wpłynęły oryginały następujących dokumentów: potwierdzenia wykonania transakcji z 5 czerwca 2019 r. przez płatnika A. na rzecz G.M. na kwotę 150,46 zł, umowy zlecenia z 11 marca 2019 r. wraz z aneksem oraz umowy wynajmu samochodu z 1 kwietnia 2019 r. zawartej pomiędzy ww. oraz kopii oświadczenia zleceniobiorcy z 11 marca 2019 r.
10 lipca 2019 r. do organu I instancji wpłynęły wyjaśnienia G.M., do których załączył kopię faktury za usługę transportową z dnia kontroli, kopię umowy na tą usługę transportową, kopię umowy zlecenia z 11 marca 2019 r. zawartą pomiędzy nim a A. W ocenie kierującego pojazdem ww. dokumenty jednoznacznie wskazują na to, iż usługa przewozu z dnia kontroli świadczona była przez niego w imieniu i na rzecz A. W tym samym dniu do organu I instancji wpłynęła wiadomość e-mail otrzymana od Ł.M., do której załączył potwierdzenie wykonania operacji bankowej na kwotę 14,20 zł tytułem Uber Trip Help.Uber.COMhelp.ub [...] oraz zrzut ekranu z aplikacji obejmujący wszystkie informacje związane z kontrolowanym przewozem, m.in. trasę przewozu, imię kierowcy, markę pojazdu, kwotę obciążenia rachunku bankowego.
Postanowieniami z [...] r. i [...] r. organ I instancji ukarał grzywną M.B. za bezzasadną odmowę udziału w czynności urzędowej.
Postanowieniem z [...] r. organ I instancji ponownie ukarał grzywną O.S.G. za bezzasadną odmowę udziału w czynności urzędowej. Na skutek wniesionego zażalenia Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał je w mocy.
Decyzją z [...] r. organ I instancji umorzył postępowanie wobec G.M.
Pismem z 1 lipca 2020 r. organ I instancji zawiadomił M.B. o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń z lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., stwierdzonych podczas kontroli drogowej z 24 kwietnia 2019 r.
W tej samej dacie, tj. 1 lipca 2020 r. organ I instancji zwrócił się do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego i Urzędu Miasta Ł. z wnioskiem o udzielenie informacji, dotyczącej przedsiębiorcy A. w zakresie posiadanych przez niego uprawnień transportowych.
Pismem z 7 lipca 2020 r. Urząd Miasta Ł. udzielił odpowiedzi, zgodnie z którą przedsiębiorca M.B. posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną przez Prezydenta Miasta Ł. 2 sierpnia 2018 r. Do powyższego uprawnienia na dzień kontroli zgłoszony był jeden pojazd marki Opel [...] o nr rej. [...]. Zarządzającym transportem był Ł.M.
20 lipca 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika M.B. w którym wskazał na błędne przyjęcie i zastosowanie przez organ kontrolny art. 18 ust 4a, 4b w zw. z art. 4 pkt 11 i lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d., podczas gdy zastosowanie winien mieć art. 5b w zw. z art. 4b pkt 1 u.t.d.
24 lipca 2020 r. za pośrednictwem wiadomości e-mail do organu I instancji wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące, iż ww. przedsiębiorcy do 21 lipca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wydał żadnych uprawnień.
W odpowiedzi na wniosek organu I instancji z 14 lipca 2020 r. Urząd Miasta Ł., poinformował, iż na dzień sporządzenia pisma, do uprawnienia Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzielonego przedsiębiorcy M.B. przez Prezydenta Miasta Ł., nie został zgłoszony pojazd marki Opel [...] o numerze rej. [...].
Następnie pismem z 11 sierpnia 2020 r. organ I instancji zawiadomił stronę, iż po analizie materiału dowodowego stwierdzono naruszenie niewymienione w protokole kontroli z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Pismem z tego samego dnia zawiadomiono stronę o zakończeniu postępowania dowodowego.
Decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M.B. karę pieniężną w wysokości 8.800 zł z tytułu naruszenia lp. 2.11 i 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Pismem z 5 października 2020 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła wniosek o uzupełnienie ww. decyzji w trybie art. 111 § 1 k.p.a.
Postanowieniem z [...] r. organ I instancji odmówił uzupełnienia decyzji.
M.B., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę oraz umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzucił:
rażące naruszenie art. 7, art. 9, art. 24 § 1 pkt 5 i art. 111 § 1 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia odmawiającego uzupełnienia zaskarżonej decyzji przez D.W., w sytuacji gdy pracownik, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, z mocy prawa podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu;
niewłaściwe zastosowanie art. 76 § 1 k.p.a., z uwagi na błędne przypisanie protokołowi kontroli cech dokumentu urzędowego w sytuacji, gdy dokument nie został podpisany przez M.B.;
niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 4a oraz 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., podczas gdy organ I instancji powinien zastosować art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d.,
niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 1 u.t.d. i bezzasadne nałożenie na M.B. kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
Decyzją z [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że 24 kwietnia 2019 r. kierujący pojazdem marki Opel o numerze rejestracyjnym [...] na terenie Ł. G.M. wykonywał zarobkowy okazjonalny krajowy transport drogowy osób w imieniu i na rzecz M.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: A. W toku postępowania ustalono, iż na dzień kontroli, pojazd stanowił własność O.S.G. Według historii pojazdu oraz mając na względzie wyjaśnienia złożone przez T.M. przesłane do organu I instancji, zbył on pojazd na rzecz O.S.G. Na dzień kontroli strona postępowania nie była więc właścicielem pojazdu, ani jego leasingobiorcą. W związku z powyższym organ odwoławczy nie dał wiary załączonej do akt sprawy umowie wynajmu samochodu osobowego zawartej 1 kwietnia 2019 r. pomiędzy M.B. a G.M., wskazując na fakt, iż strona postępowania nie mogła dysponować nim w dacie 1 kwietnia, gdyż w tym okresie nie miała tytułu prawnego do jego rozporządzenia.
Zdaniem organu II instancji kontrolowany pojazd nie był konstrukcyjnie przystosowany do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, potwierdzeniem czego jest: zapis znajdujący się w protokole kontroli, zapis w dowodzie rejestracyjnym w rubryce S1, protokół przesłuchania pasażera w charakterze świadka oraz dokumentacja fotograficzna. Kontrolowany przewóz był więc wykonywany pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jednocześnie nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, wymienione w art. 18 ust. 4b u.t.d. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonego w trakcie kontroli drogowej przesłuchania pasażera ustalono, iż informację o szczegółach przewozu z firmy Uber pasażer otrzymał po wykonaniu kursu, wtedy też z jego konta została pobrana kwota 14,20 zł. Po zakończeniu kursu kierowca nie poinformował go o kosztach wykonanej usługi, jedynie zakończył go w swojej aplikacji. Z powyższego wynika, że przed rozpoczęciem przewozu nie ustalono opłaty ryczałtowej za przewóz, jak też nie odbył się on na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, przed rozpoczęciem usługi, tak w formie pisemnej jak i elektronicznej, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie art. 18 ust. 4a oraz art. 18 ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za naruszenie lp. 2.11. Natomiast argumentacja pełnomocnika strony dotycząca zastosowania w sprawie art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d. jest nieuprawniona.
W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego dowodami potwierdzającymi zamówienie usługi i jej wykonanie w dniu kontroli przez kierowcę G.M. w imieniu i na rzecz M.B. są: kopia faktury nr [...] z [...] r. na kwotę 14,20 zł brutto wystawiona przez Uber B.V. w imieniu strony toczącego się postępowania, potwierdzenie wykonania operacji kartą płatniczą przez pasażera kontrolowanego kursu, tytułem Uber Trip Help.Uber.COMhelp.ub [...] na kwotę 14,20 zł, umowa zlecenia z 11 marca 2019 r. zawarta pomiędzy M.B. (zleceniodawcą), a G.M. (zleceniobiorcą) oraz zrzut z ekranu telefonu pasażera z aplikacji Uber obejmującej dane związane z wykonanym kursem, tj. imię kierowcy, trasę i datę przejazdu, markę pojazdu, kwotę obciążenia rachunku za wykonany kurs, przewidywany czas przyjazdu wraz z mapą. Ponadto organ zauważył, że pełnomocnik strony toczącego się postępowania, będący jednocześnie wcześniej pełnomocnikiem G.M. dowodził w trakcie jego prowadzenia, iż G.M. świadczył pracę polegającą na kierowaniu pojazdem osobowym w związku z działalnością A. Potwierdzeniem wiążącej współpracy pomiędzy ww. jest również przedłożony przez stronę toczącego się postępowania, dokument dokonania przelewu na rzecz G.M. na kwotę 150,46 zł z 5 czerwca 2019 r. tytułem umowy [...].
Nadto organ II instancji zauważył, że jak wynika z ustaleń poczynionych w organie licencyjnym, kontrolowany pojazd marki Opel Astra o numerze rej. [...] nie został zgłoszony do posiadanej przez stronę licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzielonej przez Prezydenta Miasta Ł. Na dzień kontroli, tj. 24 kwietnia 2019 r. do powyższego uprawnienia zgłoszony był tylko jeden pojazd marki Opel [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Do 21 lipca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wydał stronie żadnych uprawnień. Skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wypełnił więc obowiązku zgłoszenia zmiany danych, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.t.d. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 800 zł z tytułu naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ odwoławczy zaznaczył również, że termin przedawnienia określony w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. nie znajduje zastosowania w sprawie, bowiem w okresie od 31 marca do 24 maja 2020 r. miało miejsce zawieszenie biegu terminów administracyjnych.
M.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. Zaskarżonej decyzji zarzucił :
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z art 110 k.p.a. i niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na upływ 2 lat od ujawnienia naruszenia w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu 14 maja 2021 r., tj. po upływie 2 lat od ujawnienia naruszenia;
2. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1. art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. znak: [...] i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo tego, iż organ I instancji, a następnie organ odwoławczy błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust 1 pkt 1 u.t.d. jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust 4b pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5 b ust 1 pkt 1u.t.d.;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżący - aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b) art. 5b ust 1 w zw. z art. 18 ust 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów u.t.d. doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 u.t.d. nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
4. ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 11.3b petitum skargi, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP- poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
5. ewentualnie, w przypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust 1 i 2 i Konstytucji RP - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów jako niezgodnych z Konstytucją;
6. błędne przyjęcie, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d. może być zastosowany wobec skarżącego w sytuacji, gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, ktore nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek;
7. z ostrożności procesowej - błędne zastosowanie pkt 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niezgłoszenie organowi udzielającemu licencji zmiany danych pojazdu, którym skarżący wykonywał kontrolowany przewóz w sytuacji, gdy organ drugiej instancji uznał w zaskarżonej decyzji, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu mniej niż 7 osób, który to przewóz okazjonalny nie wymaga licencji, a tym bardziej nie wymagał zgłoszenia pojazdu wykonującego przewóz.
W sytuacji, gdyby sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż wskazane wyżej przepisy, a w szczególności art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie, czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej. Ponadto na podstawie art. 193 Konstytucji RP strona wniosła, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji RP, bowiem w jej ocenie regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP.
W oparciu o wyżej sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Jak wynika z art. 92 ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, że 24 kwietnia 2019 r. przy ul. A. 27/29 w Ł. dokonano kontroli drogowej pojazd marki Opel [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował G.M. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera z ul. C. nr 2 na ul. B. 28 w Ł. Usługa przewozowa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji Uber. Należność za wykonany przejazd wynosiła 14,20 zł i została pobrana bezpośrednio z konta pasażera. Jak wynika z zeznań pasażera (protokół z przesłuchania świadka z 24 kwietnia 2019 r.) na powyższy przejazd nie zawierał żadnej umowy - tak ustnej, jak i pisemnej. W trakcie kontroli kierowca nie okazał wypisu z licencji ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
Przesłuchany w charakterze świadka pasażer pojazdu wyjaśnił, że usługa została zamówiona przez aplikację Uber. Wskazał, że po zakończeniu przez kierowcę kursu w aplikacji, otrzymał informację z firmy UBER o szczegółach przewozu oraz o pobraniu z jego konta kwoty 14,20 zł.
Na podstawie zgromadzonej dokumentacji, w tym kopii faktury za ww. przejazd, a także umowy zlecenia zawartej na usługi transportowe organ prowadzący postępowanie ustalił, że ww. przewóz okazjonalny osób był wykonany przez kierowcę w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. Organ wskazał, że przewóz nie odbył się na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub elektronicznej, o której mowa w art. 781 k.c., w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, tj. oświadczenie woli zawarcia umowy zostało złożone w postaci elektronicznej, ale nie zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Umowę zawarto za pomocą aplikacji UBER, która nie wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Przed rozpoczęciem przewozu nie ustalono opłaty ryczałtowej.
Organ ustalił ponadto, że pojazd, którym wykonywano 24 kwietnia 2019 r. przewóz okazjonalny osób na rzecz i w imieniu skarżącego nie był własnością przedsiębiorcy ani też przedsiębiorca nie był jego leasingobiorcą. Ponadto pojazd ten nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
W toku postępowania zmieniono kwalifikację naruszenia z wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub bez wymaganej licencji lp. 1.1. na niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie – za każdą zmianę – lp. 1.5.
W oparciu o powyższe ustalenia na skarżącego została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:
1) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie – za każdą zmianę – (lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.);
2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).
W zakresie pierwszego ze stwierdzonych naruszeń wskazać należy, że licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 (art. 8 ust. 1 u.t.d.). Wniosek, o którym mowa w ust. 1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 (art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d.). Do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem (art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d.). Przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania (art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d.).
W rozpoznawanej sprawie, jak powyżej wskazano, kierowca 24 kwietnia 2019 r. wykonywał przewóz osób samochodem osobowym marki Opel [...] nr rej. [...]. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta Ł. z 17 lipca 2019 r. M.B. prowadzący działalność gospodarczą z siedzibą w Ł. posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 2 sierpnia 2018 r. (k. 223 akt admin.). Do wskazanej licencji wymieniony wyżej pojazd nie został jednak zgłoszony.
Powyższe oznacza, że skarżący nie zgłosił organowi, który udzielił licencji zmiany danych pojazdu. Tymczasem zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Uzasadniało ono nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzucanych skarżącemu naruszeń podnieść trzeba, że w myśl art. 4 pkt 3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 lit. b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Przy czym, jak wynika z art. 4 pkt 11 u.t.d., przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z treścią art. 5b ust.1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy obu instancji uznały, że 24 kwietnia 2019 r. G.M. wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Opel [...] nr rej. [...] został on zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą (k. 3 akt admin.). Co więcej, w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, ponieważ jak wynika z zeznań świadka Ł.M. usługa wykonanego przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji UBER, a rozliczona bezgotówkowo po wykonanym przejeździe. Pasażer wyjaśnił, że przewóz zamówił przez aplikację UBER z telefonu. W toku postępowania pełnomocnik kierowcy przedłożył kopię pisemnej umowy zlecenia na świadczenie usług transportowych ze skarżącym, którą zawarł 11 marca 2019 r. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu przez skarżącego usług przewozu przez aplikację UBER miało charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, a usługa była świadczona przez kierowców zatrudnionych w imieniu skarżącego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.
Działalność prowadzona przez skarżącego posiadała zatem wszystkie cechy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.). Skarżący pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób w krajowym transporcie drogowym, co potwierdza również znajdujący się w aktach sprawy wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 118 akt admin.) dotyczący działalności prowadzonej przez skarżącego pod firmą A., której przedmiotem jest pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej nieskalsyfikowany i właśnie w zakresie przewozu osób skarżący posiada także licencję.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 55/19, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92 a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d. Niemniej jednak, jak to już zostało wskazane powyżej, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i legitymował się także stosowną licencją na przewóz osób.
Powyższe w ocenie Sądu uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (l.p. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego, sprowadzające się w zasadzie do tezy, że skarżący, który legitymuje się aktualną licencją na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, nie jest zobowiązany do spełnienia ustawowych wymogów przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a lub 4 b pkt 2 u.t.d. W ocenie pełnomocnika skarżącego odmienne stanowisko stanowiłoby niczym nieuzasadnione, sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP, arbitralne kryterium różnicujące sytuację podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu osób samochodem osobowym, a podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób taksówkami, jak również różnicujące sytuację podmiotów wykonujących przewóz okazjonalny, w zależności od posiadanego przez te podmioty pojazdu, to jest od konstrukcyjnie przewidzianej dopuszczalnej liczby osób do przewozu z uwzględnieniem kierowcy.
Odnosząc się do powyższego, Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 20 w zw. z art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 20 ustawy zasadniczej społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast stosownie do jej art. 22 ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stwierdza, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Natomiast art. 32 stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Wskazać należy, że porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie zachodzi zatem naruszenie równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają licencję na przewóz osób taksówką, a inni nie. Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 u.t.d., a samochodem osobowym i przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą - art. 5c u.t.d są różne. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Art. 6 u.t.d. wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa, ukończenie odpłatnego szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, w przypadku gmin liczących powyżej 100 000 mieszkańców potwierdzonego zdanym egzaminem, powtarzanym nie rzadziej niż raz do roku. Na mocy innych przepisów obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej.
W przypadku, gdy wszystkie te wymogi nie ciążą na przewoźniku świadczącym usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, trudno mówić, że konieczność wykonywania przewozów osób na określonych innych zasadach stanowi kryterium dyskryminujące przewoźników działających na podstawie licencji na przewóz osób samochodami osobowymi. Wręcz przeciwnie, zasady te mają na celu wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką, a także ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów. Wskazuje na to także art. 18 ust. 5 u.t.d. stanowiący, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru; umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Podkreślenia wymaga również, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i oznacza, że każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i że nie podlega ona żadnej reglamentacji, bo doprowadziłoby to do oczywistego chaosu, lecz tak, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu ma to raczej na celu zabezpieczenie interesu ogólnego poprzez wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby posiadające konieczne kompetencje, przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności, np. sanitarnych w przypadku lokali gastronomicznych. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący posiadał lub występował o licencję na wykonywanie przewozów taksówką.
Z tego samego względu nie jest niekonstytucyjne i arbitralne kryterium różnicujące dopuszczające wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. O ile bowiem w przedmiotowej sprawie przewóz był wykonywany typowym samochodem osobowym, jakie powszechnie są używane dla potrzeb prywatnych (i tak jest z reguły w przypadku przewozów zamawianych przez aplikację UBER, co jest powszechnie znane), o tyle charakter i wielkość pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób jest tego rodzaju, że znacznie ogranicza możliwość wystąpienia sytuacji, gdy taki pojazd służący w zasadzie celom prywatnym ubocznie i dodatkowo będzie używany do zarobkowego przewozu osób, jak to miało miejsce w badanej sprawie.
Poza tym nie można przyjąć, że wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest wykluczone, gdyż wymaga jedynie spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., tj. zawarcia umowy pisemnej lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i jej uregulowaniem (co do zasady) w formie bezgotówkowej. Zatem ustawa zawiera regulacje zapewniające przewoźnikowi możliwość wyboru jednej lub drugiej formy wykonywania działalności. Natomiast celem zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów na różnych zasadach (trzy odrębne licencje, odmienne pojazdy) jest – jak już wyżej wskazano - zapewnienie w praktyce realizacji przewozów przez różnych przewoźników. Innymi słowy, skoro skarżący jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż przewozy taksówkowe, to nie może domagać się identycznych warunków wykonywania działalności jak osoba, która taką działalność wykonuje, natomiast wyrazem swobody działalności gospodarczej jest, że może o takie uprawnienie wystąpić i je nabyć po spełnieniu określonych prawem warunków.
Z podanych wyżej względów Sąd uznał za nieuzasadnione występowanie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.
Odnośnie technicznego charakteru przepisów ustawy o transporcie drogowym, która nie była notyfikowana Komisji Europejskiej zauważyć należy, że dyrektywa 98/34/WE została zastąpiona dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z 17 września 2015 r.), w art. 1 ust. 1 lit. b definiuje pojęcie "usługa" jako każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług oraz "przepisy techniczne" - art. 1 ust. 1 lit. f jako specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Usługa przewozu w tej definicji się nie mieści, gdyż polega na wykonaniu przewozu przy wykorzystaniu odpowiedniego pojazdu i nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji UBER. W wyroku z 20 grudnia 2017 r., sygn. C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator tej usługi (przewóz pasażerów) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1;04.2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; z 10.03.2020 r. III SA/GL 37/20; wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17., wyrok WSA w Gdańsku z 17.10.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19; wyrok WSA w Gdańsku z 28.11.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 668/19; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem wniosek o zwrócenie do TSUE w tej kwestii okazał się również niezasadny.
Sąd nie podzielił także, podniesionego przez pełnomocnika skarżącego z ostrożności procesowej, zarzutu błędnego zastosowania przez organy l.p. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niezgłoszenia organowi udzielającemu licencji zmiany danych pojazdu, którym skarżący wykonywał kontrolowany przewóz. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w sytuacji, gdy organ drugiej instancji uznał, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu mniej niż 7 osób, który to przewóz okazjonalny nie wymaga licencji, to w tej sytuacji nie wymagało to także zgłoszenia do licencji pojazdu wykonującego przewóz.
Powyższa argumentacja strony skarżącej jest błędna. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 u.t.d. ustawa ta określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz określa odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Z kolei art. 4 pkt 1 definiuje "krajowy transport drogowy" jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie w pkt 3 ww. przepisu stwierdza się, że pojęcie "transportu drogowego" obejmuje m.in. krajowy transport drogowy. Idąc dalej, należy zauważyć, iż pod pojęciem "przewozu drogowego" ustawodawca rozumie m.in. transport drogowy (art. 4 pkt 6a u.t.d.). W konsekwencji powyższych zależności definicyjnych wypada zatem dostrzec, że przewóz drogowy oznacza również przewóz osób. Konstatacja ta jest o tyle istotna, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. "przewóz okazjonalny" definiowany jest właśnie jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Skoro zatem przewóz okazjonalny jest przewozem osób, a przewóz taki jest definicyjnym składnikiem krajowego transportu drogowego, to należy przyjąć, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest zawsze realizacją krajowego transportu drogowego. Nie może także umykać uwadze, że zgodnie z art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Jednocześnie wypada wskazać, że zgodnie z art. 4 pkt 17 u.t.d. licencja, to decyzja administracyjna wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Podsumowując, powyższe zestawienie przepisów wskazuje jednoznacznie, że skoro podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób zawsze wymaga licencji, a w sprawie nie znajdują jednocześnie zastosowania przepisy dotyczące uzyskania zamiast licencji zezwolenia (wymagane jest w przypadku przewozów regularnych, regularnych specjalnych i wahadłowych oraz okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym– vide art. 18 ust. 1 i 2 u.t.d.), to przewóz okazjonalny, jako forma realizacji krajowego transportu drogowego, wymaga licencji. Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy, prowadzi to do wniosku, że każdy przewóz okazjonalny dla jego realizacji wymaga licencji, a zatem każdy pojazd osobowy, którym taki przewóz jest wykonywany, wymaga zgłoszenia do tej licencji. Jak wynika z akt postępowania, skarżący dysponował licencją nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (k. 135 akt administracyjnych). Oznacza to w świetle powyższych rozważań, że w warunkach faktycznych sprawy obligowało go to do zgłoszenia pojazdu Opel [...], którym realizowano kontrolowany przewóz, do tejże licencji. W ocenie Sądu zaniechanie tego obowiązku było bezsporne, co potwierdza zasadność wymierzenia skarżącemu z tego tytułu kary administracyjnej określonej l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w kwocie 800 zł i jednocześnie podważa zasadność podniesionego w tym zakresie zarzutu skargi.
Nie ma ponadto racji pełnomocnik skarżącego, że w stanie faktycznym sprawy należało umorzyć postępowanie z uwagi na upływ 2 lat od ujawnienia naruszenia. Jak podniesiono w skardze, kontrolowany przewóz został wykonany 24 kwietnia 2019 r., podczas gdy decyzję w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym doręczono skarżącemu dopiero 14 maja 2021 r., a więc już po upływie 2 lat od dnia ujawnienia naruszenia. W rezultacie organy miały naruszyć art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Podkreślić jednak należy, że w niniejszym przypadku – wbrew stanowisku zawartemu w skardze – znajdował zastosowanie przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przewidywał, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Jednocześnie ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 uchylono z dniem 24 maja 2020 r. art. 15zzr wcześniej powołanej ustawy z 31 marca 2020 r. W rezultacie z dniem 24 maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które uległy zawieszeniu ww. przepisem. Oznacza to, że warunkach rozpoznawanej sprawy termin dwóch lat od dnia ujawnienia naruszenia, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., uległ wydłużeniu o 54 dni, a więc nie doszło do przedawnienia możliwości orzekania w sprawie. Chybione są jednocześnie twierdzenia skargi, jakoby powołany wcześniej art. 15zzr ust. 1 ustawy z 31 marca 2020 r. miał na celu wyłącznie ochronę obywateli przed negatywnymi skutkami stanu zagrożenia epidemicznego i epidemii. Po pierwsze, twierdzenie to pozbawione jest stosownych podstaw prawnych. Po wtóre zaś, co jest faktem notoryjnym, ww. stany odcisnęły negatywny wpływ nie tylko na obywatelach, ale także wydatnie zaciążyły na funkcjonowaniu całego aparatu państwa, w tym organów administracji publicznej. Wobec tego niezrozumiałe i pozbawione racjonalnego uzasadnienia jest stanowisko, że wskazany przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy z 31 marca 2020 r. miałby się nie odnosić do terminów i czynności zastrzeżonych dla organów. Nie można także abstrahować od tego, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z terminem zawitym, który warunkuje przedawnienie możliwości merytorycznego orzekania przez organ, a więc jest to termin zawity przewidziany dla organu. W tym zatem przypadku zastosowanie znajduje pkt 3 ww. przepisu, a nie pkt 4, jak zdaje się sugerować w skardze pełnomocnik skarżącego. Pkt 4 odnosi się bowiem do terminów zawitych przewidzianych dla strony, a takim terminem nie jest ten, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d.
Reasumując, Sąd stwierdził, że wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, czym zadośćuczyniły ciążącym na nich wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W szczególności ustaliły charakter wykonywanego 24 kwietnia 2019 r. przewozu, roli kierującego pojazdem, jak i roli skarżącego, stosunku prawnego wiążącego ww. wynikającego z zawartej 11 marca 2019 r. umowy zlecenia, a także sposobu rozliczania opłaty za wykonywany przewóz, jak również mechanizmu wzajemnych rozliczeń pomiędzy skarżącym a kierowcą tytułem rozliczeń za zlecane przewozy. Powyższe ustalenia były wystarczające do uznania, że przedsiębiorcą wykonującym 24 kwietnia 2019 r. przewóz osób był skarżący, a kierujący w tym dniu pojazdem świadczył tę usługę w imieniu i na rzecz skarżącego.
Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).
Podstawę do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dalej "ustawa COVID-19" (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 skargę w niniejszej sprawie oddalił.
is