II GSK 774/23

II GSK 774/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż
Krzysztof Dziedzic /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2019/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-15
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 75 par. 1, art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 180
art. 18 ust. 4a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2019/22 w sprawie ze skargi F. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 kwietnia 2022 r. nr BP.501.560.2021.2065.WA7.207850 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od F. A. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (Sąd I instancji, WSA) wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2019/22 oddalił skargę F. A. (skarżący, strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD, organ odwoławczy) z dnia 27 kwietnia 2022 r., znak BP.501.560.2021.2065.WA7.207850, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej w imieniu skarżącego zaskarżono wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a to:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a przez sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny i niepełny, budzący wątpliwości co do rozważenia wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w skardze, w szczególności w zakresie zarzutów wskazanych w pkt 1 skargi, co powoduje brak pełnego rozpoznania sprawy oraz braku możliwości prześledzenia toku rozumowania Sądu i zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia, powodując brak możliwości przeprowadzenia kontroli instancyjnej orzeczenia,
2) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), zwanej dalej p.u.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na wadliwym przeprowadzeniu kontroli legalności i zgodności z prawem działania organu administracji w niniejszej sprawie, w wyniku dokonania jej w sposób powierzchowny, niepełny i dowolny tj. z pominięciem zarzutów sformułowanych w skardze,
3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania w sposób mający wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, 2 i 3, art. 77 § 1, 78 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art 6 i 8 k.p.a. w wyniku:
- braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania zatrzymanego do kontroli kierowcy I. R. pomimo, że nie były znane okoliczności na czyją rzecz kierowca wykonywał usługę przewodu w dniu kontroli, dlaczego wskazana osoba posługiwała się kopią licencji taxi skarżącego przedsiębiorcy oraz skąd miała dostęp do bazy danych ze zleceniami przewozów U.,
- braku zabezpieczenia dowodu e-paragonu, w celu ustalenia czy zatrzymany kierowca i kontrowany pojazd, uprawnieni byli w systemie U. do pobrania i realizacji przedmiotowego zlecenia przewozu pasażera,
- nieprawidłowego uznania, że protokół kontroli nr 1422/20 może stanowić bezpośredni dowód na okoliczności w nim stwierdzone w sytuacji, gdy treść w nim zawarta de facto nie została potwierdzona przez zatrzymanego kierowcę, albowiem kierowca nie był narodowości polskiej i nie posługiwał się językiem polskim w stopniu umożliwiającym zrozumienie treści protokołu i tym samym nie był w stanie potwierdzić faktów, jakie zostały w tym dokumencie zawarte, co powoduje, że dokument ten ma jedynie walor notatki służbowej i nie posiadał cech dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. oraz nie mógł w tym przypadku stanowić bezpośredniego źródła dowodowego dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,
- zastąpienie obowiązku przeprowadzenia dowodów bezpośrednich dowodem pośrednimi w postaci protokołu z kontroli nr 1422/20 z dnia 23 października 2020 r. w celu ustalenia istotnych okoliczności w sprawie, pomimo że istniała możliwość przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, a dowód pośredni dotknięty był wadami,
- dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, zgromadzonych w sprawie, przez pominięcie tych zaproponowanych przez stronę oraz przez wyprowadzenie z protokołu kontroli nr 1422/20 wniosku, który z tego dokumentu nie wynikał, że w dniu 23 października 2020 r. zatrzymany kierowca wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu skarżącego przedsiębiorcy, przy jednoczesnym pominięciu niezwykle istotnego dla sprawy faktu, że zapłata za przewóz odbyła się gotówką, zaś skarżący z tytułu przewodu nie uzyskał żadnego dochodu co świadczyło o zawarciu umowy z pasażerem nie przez skarżącego przedsiębiorcę, a bezpośrednio przez zatrzymanego kierowcę, który w takiej sytuacji działa we własnym zakresie i na własne ryzyko bez wiedzy skarżącego.
W konsekwencji powyższego dokonania błędnych ustaleń faktycznych, iż zatrzymany kierowca wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz skarżącego, a przedsiębiorca w dniu 23 października 2020 r. realizował przewóz okazjonalny pasażera bez wymaganej licencji, pojazdem konstrukcyjnie nieprzystosowanym, w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym a także, że miał wpływ na stwierdzone naruszenia.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w myśl którego uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie do rozważań mających znaczenie dla oceny zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zarzutów skargi kasacyjnej, spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, zaakceptował stanowisko organów, że ustalenia kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 23 października 2020 r. samochodu osobowego marki Chevrolet kierowanego przez I. R., wykonującego przewóz na rzecz skarżącego, wykazały naruszenia polegające na: wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (tj. naruszeń opisanych odpowiednio pod lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).
Uwzględniając istotę sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych jako zmierzających do podważenia poczynionych ustaleń faktycznych, uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. Z treści tych zarzutów i ich uzasadnienia wynika, że skarżący nie kwestionuje stwierdzonych podczas kontroli drogowej naruszeń, natomiast twierdzi, że zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do przyjęcia, iż zatrzymany do kontroli kierowca wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu skarżącego przedsiębiorcy.
W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd I instancji ocenę, że w świetle całokształtu okoliczności wynikających z materiału dowodowego już zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, organy miały podstawy do przyjęcia, że kierujący zatrzymanym do kontroli w dniu 23 października 2020 r. samochodem osobowym marki Chevrolet, wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz skarżącego. Dowodzą tego jednoznacznie okoliczności wykonywania przewozu, w tym okoliczności złożenia zlecenia na jego wykonanie za pomocą aplikacji U. oraz przede wszystkim fakt, że kierujący pojazdem okazał w toku kontroli drogowej kopię wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielonej skarżącemu przedsiębiorcy, a pasażer na swoim telefonie okazał zdjęcie faktury również wystawionej w imieniu skarżącego przedsiębiorcy, co wynika ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej. Te okoliczności jednoznacznie wskazują, że kierowca wykonujący usługę przewozu osób nie działał w imieniu własnym, lecz na rzecz skarżącego przedsiębiorcy. Wbrew stanowisku strony skarżącej, o braku prawidłowości ustaleń faktycznych nie sposób jest twierdzić na podstawie argumentu, że ustalenia te zostały przeprowadzone na podstawie protokołu drogowej oraz notatki urzędowej funkcjonariusza Policji. Należy podkreślić, że istota protokołu kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny (art. 74 ust. 1 u.t.d.). Jego walor jako dowodu, wyraża się w szczególności w tym, iż treść protokołu wykorzystywana jest do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania, zaś same ustalenia z protokołu z kontroli drogowej wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego. Ma on cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok NSA z 23 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2205/14).
Nie doszło tym samym do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia przez organy art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, 2 i 3, art. 77 § 1, 78 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż dostatecznie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego.
Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, a jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to badając zgodność uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami, wynikającymi z powyższej normy prawnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia tego przepisu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone z zachowaniem wymagań konstrukcyjnych przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu został wskazany przyjęty stan faktyczny, a zawarty w nim wywód w sposób logiczny i czytelny wskazuje na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawiera jej wyjaśnienie. Podane w uzasadnieniu wyroku motywy, jakimi Sąd kierował się podejmując orzeczenie, są jasne i pozwalają na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.). To zaś, że Sąd I instancji nie odniósł się odrębnie do każdego z zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ ocena Sądu odnośnie do tych zarzutów wynika jasno z całokształtu uzasadnienia zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3102/17). Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce.
Przedstawione argumenty przekonują o braku zasadności zarzutów zmierzających do wykazania braku zasadności przypisania skarżącemu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez licencji oraz na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wymienionej ustawy, a w konsekwencji zmierzających do wykazania braku podstaw do nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), zasądzając od skarżącego zwrot kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem I instancji, z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.