II GSK 726/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając, że nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na kierowcę za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym brak badań lekarskich i psychologicznych. WSA uchylił decyzje organów, uznając, że zastosowanie powinien mieć art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, który ogranicza możliwość nakładania kar w przypadku, gdy ten sam czyn stanowi naruszenie z różnych przepisów. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że naruszenia z załącznika nr 3 i nr 4 ustawy o transporcie drogowym nie były tożsame, a tym samym nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 92a ust. 10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzje organów administracyjnych nakładające karę pieniężną na R. L. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym brak badań lekarskich i psychologicznych. Sąd I instancji uznał, że zastosowanie powinien mieć art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, który ogranicza możliwość nakładania kar, gdy ten sam czyn stanowi naruszenie z różnych przepisów (załącznik nr 3 i nr 4). Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając obrazę prawa materialnego, w tym art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym wyłącza możliwość nałożenia kary za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane jednocześnie w załączniku nr 3 i nr 4. Jednakże, w niniejszej sprawie naruszenia z załącznika nr 3 (brak licencji, niespełnienie kryteriów konstrukcyjnych pojazdu) nie stanowiły jednocześnie naruszeń z załącznika nr 4 (brak badań lekarskich i psychologicznych). NSA wskazał, że brak licencji pochłania naruszenie jej nieokazania, ale brak badań lekarskich jest odrębnym naruszeniem. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym wyłącza możliwość nałożenia kar za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane jednocześnie w załączniku nr 3 i nr 4. Nie stanowi on jednak generalnego zakazu nakładania kar za naruszenia z obu załączników, jeśli nie są one tożsame.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym dotyczy sytuacji, gdy ten sam czyn wypełnia znamiona naruszeń z obu załączników. W analizowanej sprawie naruszenia z załącznika nr 3 (brak licencji, niespełnienie kryteriów konstrukcyjnych pojazdu) nie były tożsame z naruszeniami z załącznika nr 4 (brak badań lekarskich i psychologicznych), dlatego przepis ten nie miał zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 10
Ustawa o transporcie drogowym
Przepis ten wyłącza możliwość nałożenia kary za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane jednocześnie w załączniku nr 3 i nr 4. Nie stanowi jednak generalnego zakazu nakładania kar za naruszenia z obu załączników, jeśli nie są one tożsame.
Pomocnicze
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Dotyczy kar pieniężnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmiot wykonujący przewóz.
u.t.d. art. 92a § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
Dotyczy kar pieniężnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez osobę wykonującą czynności związane z przewozem.
u.t.d. art. 92a § ust. 4
Ustawa o transporcie drogowym
Określa, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, o których mowa w ust. 2, nie może przekroczyć kwoty 3.000 złotych.
u.t.d. art. 39m
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 39a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 39l
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 3
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92 § ust. 3
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 10
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 74
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 18 § ust. 4a
Ustawa o transporcie drogowym
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA prawa materialnego, w szczególności art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędne przyjęcie, że zachodziły podstawy do jego zastosowania. Naruszenia z załącznika nr 3 i nr 4 ustawy o transporcie drogowym nie były tożsame, co wykluczało zastosowanie art. 92a ust. 10.
Godne uwagi sformułowania
art. 92a ust. 10 u.t.d. wyłącza możliwość nałożenia na ten sam podmiot kary pieniężnej za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane i usankcjonowanie jednocześnie w dwóch załącznikach do ustawy: nr 3 i nr 4. normy zawartej w tym przepisie nie można odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w zał. nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. brak licencji stwierdzony podczas kontroli przewozu, o jakim mowa w załączniku nr 3 lp. 1.1 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli, o czym mowa w załączniku nr 4 lp. 1.1, wynikają z tego samego naruszenia, a zatem zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d. nie można ukarać za brak licencji i za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania to drugie naruszenie. odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
sprawozdawca
Cezary Pryca
przewodniczący
Grzegorz Dudar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym w kontekście kumulacji kar za naruszenia z różnych załączników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kumulacji naruszeń z załącznika nr 3 i nr 4 ustawy o transporcie drogowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących kar w transporcie drogowym, w szczególności zasad kumulacji kar i zastosowania przepisów dotyczących przewozu osób za pomocą aplikacji.
“Koniec z podwójnymi karami za jedno przewinienie w transporcie drogowym? NSA wyjaśnia przepisy.”
Dane finansowe
WPS: 1000 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 726/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/ Cezary Pryca /przewodniczący/ Grzegorz Dudar Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Sygn. powiązane II SA/Bd 385/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-10-13 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 385/20 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 stycznia 2020 r. nr BP.501.2110.2019.0165.BD2.1516 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od R. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 385/20, po rozpoznaniu skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 stycznia 2020 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w pkt 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 września 2019 r., oraz w pkt 2/ zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 19 kwietnia 2019 r. w T. inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę drogową samochodu osobowego marki OPEL, nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował obywatel Ukrainy R. L. Pojazd posiadał 5 miejsc siedzących, kierowca przewoził zarobkowo jedną osobę. Przewóz odbył się z jego zamówienia i opłacenia przez pasażera za pomocą aplikacji [...]. Zamawiający zlecenie pasażer w trakcie kontroli potwierdził, że zamówił przewóz w T. z ul. G. na ul. G1, płacąc za przejazd 5 zł poprzez aplikację [...], nie zawierając żadnej pisemnej umowy z przewoźnikiem lub kierowcą Decyzją z dnia 3 września 2019 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez osobę, która nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ani też orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na ww. stanowisku. Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. L., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia 29 stycznia 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że skarżący był obowiązany do legitymowania się w chwili kontroli orzeczeniem lekarskim i orzeczeniem psychologicznym, do czego ustawodawca zobowiązał na mocy art. 39m w zw. z art. 39a-39l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1539; powoływanej dalej jako: u.t.d.). Zdaniem GITD materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Za nieuzasadniony uznał także zarzut strony co do naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. GITD wyjaśnił, że organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł z tytułu naruszeń opisanych w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Natomiast decyzją, na którą powołał się pełnomocnik strony (nr WITD.DI.0152.II0077/48/19) organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną ograniczoną do wysokości 12.000 zł zgodnie z art. 92 ust. 3 u.t.d. Stosownie do ww. przepisu, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. W ocenie GITD, organ I instancji zastosował karę zgodnie z przepisami prawa, albowiem znowelizowana u.t.d. przewiduje odrębną odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy, osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym oraz podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Organ odwoławczy wskazał, że ukaranie karą administracyjną strony za naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d. w żadnej mierze nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec strony jako osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia określone w załączniku nr 4 do ww. ustawy. Przedmiotowe postępowanie odnosi się tylko do nałożonej kary administracyjnej na stronę jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym - o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d. suma kar pieniężnych o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 3.000 zł. Ograniczenie kwotowe o którym mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d. odnosi się do maksymalnej kary pieniężnej nakładanej tylko i wyłącznie z załącznika nr 3 do u.t.d. Wyjątkiem może być sytuacja, o której mowa w art. 92a ust. 10 u.t.d., a więc jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2 nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Zdaniem organu odwoławczego taka sytuacja nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie, albowiem naruszenia strony z załącznika nr 3 do u.t.d. nie są tożsame z naruszeniami z załącznika nr 4 do ww. ustawy. Na powyższą decyzję R. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że skarżący nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił, że nie otrzymał za swoje czynności od pasażera wynagrodzenia w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej [...]. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie, z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...], nie zaś na rzecz kierowcy i stanowi opłatę za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową [...] karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz [...]. Skarżący podkreślił także, że sam fakt jednorazowego wykonania czynność stwierdzonych protokołem kontroli w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania, czy ciągłości. Skarżący zakwestionował więc, że w dniu 19 kwietnia 2019 r. wykonywał transport drogowy. Konsekwencją zaś stwierdzenia, że skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz że nie wykonywał ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być w jego ocenie uznanie, że nie podlega on obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem uchylił decyzje administracyjne obu instancji. WSA stwierdził, iż organy prawidłowo ustaliły, że stwierdzony przewóz pasażerów nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Wynikało to jednoznacznie z zeznań pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zdaniem WSA, w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy, lecz poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji [...], nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego, a to do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym czy jej beneficjentem był skarżący, nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem. Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierowcę) z aplikacji telefonicznej [...], służącej do organizowania usług przewozu. Sąd I instancji stwierdził, że wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji [...], ale nie jest to uchybienie na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasady działania ww. aplikacji są bowiem możliwe do poznania dla każdego korzystającego z niej. Korzystał z niej tak skarżący jak i pasażer. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację [...] ma charakter zorganizowany i ciągły, a usługa była przez skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego, ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa realizowana przy wykorzystaniu aplikacji [...], która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15). Wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA stwierdził, że z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, by przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlegał sankcji tylko wtedy, gdy przewoźnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji, albo jaki jest zakres działalności. W ocenie WSA, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., bez wymaganego prawem orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało znamiona naruszeń określonych w art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4. Przyczyną uwzględnienia skargi było naruszenie przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującego zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Sąd wskazał, że jeżeli ten sam czyn wypełnia znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4, karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Pogląd, że poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, ocenione z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Czas i miejsce zdarzenia, z którymi ww. ustawa wiąże skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej, muszą każdorazowo wynikać ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Zdaniem WSA, w sprawie jest bezsporne, że skarżącemu decyzją z dnia 3 września 2019 r., na podstawie art. 92a ust. 1 wymierzono karę administracyjną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – l.p. 1.1. załącznika nr 3. W przedmiotowym postępowaniu skarżącemu przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Podstawą wymierzenia kary był zaś art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ jednoznacznie podał, że skarżący nie został zakwalifikowany jako wykonawca przewozu, lecz jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym. Sąd przyjął, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z dnia 19 kwietnia 2019 r., wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy, zdaniem WSA, zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d., co umknęło uwadze organów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 10 oraz art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d., Ip. 1.1, Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie, w bezspornie ustalonym stanie faktycznym, zastosowany powinien być przepis art. 92a ust. 10 u.t.d., podczas gdy w sprawie brak było podstaw do uznania, że zachowanie skarżącego stanowiące naruszenia, o których mowa w Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., stanowiło jednocześnie naruszenia określone w Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., a tym samym brak było przesłanek do nałożenia na skarżącego kary wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie albowiem zasadne okazały się zarzuty stawiane w jej petitum. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Podkreślenia wymaga - na tle postawionego przez organ w skardze kasacyjnej zarzutu, jak i motywów Sądu I instancji, ległych u podstaw uchylenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć - że w wyrokach m.in. z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 182/22 i z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 744/22; z 28 września 2023 r., sygn. akt II GSK 766/20; z 12 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1194/20 - Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do tożsamego problemu prawnego oraz analogicznych w istocie zarzutów skargi kasacyjnej z zakresu prawa materialnego, w zbliżonym stanie faktycznym sprawy. Oceny przedstawione w uzasadnieniach przywołanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów wskazanych rozstrzygnięć. Istotą sporu w sprawie jest wykładnia i zastosowanie art. 92a ust. 10 u.t.d. i błędne, w ocenie skarżącego kasacyjnie organu, przyjęcie przez Sąd I instancji, że z dyspozycji tego przepisu wynika zakaz nałożenia w drodze decyzji kary pieniężnej za naruszenie określone w zał. 4 do u.t.d. w przypadku ujawnienia w toku kontroli jakichkolwiek naruszeń opisanych w zał. nr 3 i zał. nr 4 do u.t.d. Niniejsze postępowanie odnosi się do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2.000 zł, nałożonej na skarżącego jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w zał. nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w zał. nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że art. 92a ust. 10 u.t.d. wyłącza możliwość nałożenia na ten sam podmiot kary pieniężnej za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane i usankcjonowanie jednocześnie w dwóch załącznikach do ustawy: nr 3 i nr 4. Sytuacje objęte dyspozycją art. 92a ust. 10 u.t.d. to takie zatem, gdy jeden czyn wypełnia znamiona naruszeń z dwóch załączników. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, normy zawartej w tym przepisie nie można odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w zał. nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. Odmienne wnioskowanie przez Sąd I instancji, w ocenie składu orzekającego NSA w tej sprawie, jest błędne chociażby dlatego, że ustanowiony w art. 92a ust. 10 nakaz nałożenia jednej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 (a więc opisanej w zał. nr 3 do u.t.d.), w określonych w tym przepisie sytuacjach, odnosi się wyraźnie do tożsamości stwierdzonych naruszeń, a nie do tożsamości zdarzenia (w tym przypadku kontroli), będącego podstawą do stwierdzenia tych naruszeń. To nie okoliczność jednej kontroli (jednego czynu) wyłącza możliwość nałożenia kar pieniężnych przewidzianych w dwóch załącznikach, ale stwierdzenie, że czyn ten stanowi naruszenie opisane jednocześnie w zał. nr 3 i nr 4. Tytułem przykładu należy wskazać, iż brak licencji stwierdzony podczas kontroli przewozu, o jakim mowa w załączniku nr 3 lp. 1.1 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli, o czym mowa w załączniku nr 4 lp. 1.1, wynikają z tego samego naruszenia, a zatem zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d. nie można ukarać za brak licencji i za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania to drugie naruszenie. Tego rodzaju asocjacji naruszeń w załącznikach nr 3 i 4 jest znacznie więcej, np. naruszenia z Ip. 4.5, 5, 11 – 13, 15.1 i 15.2 opisane w załączniku nr 4, stanowią odpowiednio naruszenia z Ip. 6.3.3., 8, 5.4 pkt 3 i pkt 4, 5.5 pkt 3, 9.1 i 9.2 załącznika nr 3. Żadna z opisanych wyżej sytuacji nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. Naruszenia wymienione w zał. nr 3 lp. 1.1.1 i lp. 2.11 (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego), nie pochłaniają naruszeń wymienionych w zał. nr 4 lp. 4.2 (wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy). Naruszenie z jednego załącznika nie stanowi zatem w tym konkretnym przypadku jednocześnie naruszenia z drugiego załącznika. W konsekwencji uwzględnienia zarzutu błędnej wykładni i tym samym wadliwego zastosowania w sprawie art. 92a ust. 10 u.t.d., należało zgodzić się z organem skarżącym kasacyjnie, że na gruncie przedmiotowej sprawy należy jednoznacznie podkreślić, iż czym innym jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (lp. 1.1.1 zał. nr 3 do u.t.d.) i wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d), a czymś zupełnie innym jest brak badań lekarskich (l.p. 4.2 zał. nr 4 do u.t.d.). Tym samym należy stwierdzić, że normy zawartej w tym przepisie nie można, odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w załączniku nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. należy wskazać, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak, jak również prawidłowe niestwierdzenie wystąpienia tych przesłanek przez organ, skutkuje nałożeniem kary. Rację ma wobec powyższego organ twierdząc, że dopuszczalna suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej na podmiot wskazany w art. 92a ust. 1 i podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. nie podlega łączeniu i jest niezależna dla każdego z tych podmiotów. Nie będzie mieć zatem zastosowania, jak wywiódł to Sąd I instancji, art. 92a ust. 10 u.t.d. w przedmiotowej sprawie, gdzie decyzją Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 3 września 2019 r. o nr WITD.DI.0152.II0077/48/19 nałożono na skarżącego karę w łącznej kwocie 2.000 zł za stwierdzone naruszenia, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy. Wskazania w tym miejscu wymaga, że dwoma odrębnymi decyzjami z dnia 3 września 2019 r. nałożono na stronę kary z różnych podstaw prawnych, tj. z tytułu różnych stwierdzonych naruszeń. Jak już wspomniano, w przedmiotowej sprawie karę w łącznej wysokości 2.000 zł nałożono na stronę skarżącą z uwagi na stwierdzone naruszenie z art. 92a ust. 2 u.t.d. i stypizowane w lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy uchybienia, a więc za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skoro zaś w niniejszej sprawie organy zastosowały art. 92a ust. 2 u.t.d., który stanowi, że zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie, to zastosowanie w zakresie maksymalnej wysokości kar nałożonych na podmiot, o którym mowa w powołanym art. 92a ust. 2, ma regulacja pomieszczona w art. 92a ust. 4 u.t.d. przepis ten stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 złotych. Jak wynika z analizy treści decyzji organów obu instancji, wskazany maksymalny próg sumy kar nakładanych na podmiot – skarżącego nie został przekroczony. Za każde z powołanych naruszeń nałożono na skarżącego bowiem po 1.000 zł. Co istotne okoliczność nieposiadania przez stronę orzeczenia psychologicznego i orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy nie była przez skarżącego kwestionowana, tak w toku postępowania administracyjnego, jak i postępowania przed sądami administracyjnymi. Tym samym uznać należy, że w sprawie istniały podstawy do nałożenia na stronę łącznej kary za naruszenia art. 92a ust. 2 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy, co też organ zasadnie uczynił. Jak już wskazano brak było w sprawie podstaw do zastosowania art. 92a ust. 10 u.t.d., a tym samym uchylenia, jak uczynił to Sąd I instancji, decyzji organów obu instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, jak w punkcie 3 sentencji wyroku, postanowiono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI