II GSK 700/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że nałożenie kar na podstawie Prawa o ruchu drogowym i ustawy o transporcie drogowym nie stanowi podwójnego karania za to samo naruszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, uznając, że organy nie rozważyły możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. w celu uniknięcia podwójnego karania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i zasądził koszty, stwierdzając, że przepisy odrębne (ustawa o transporcie drogowym i Prawo o ruchu drogowym) wyłączają stosowanie art. 189a § 2 k.p.a., a naruszenia popełnione na podstawie tych ustaw nie są tożsame.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A. Spółkę jawną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ciężarowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając, że organy nie rozważyły zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), który pozwala na odstąpienie od nałożenia kary w celu uniknięcia podwójnego karania, zwłaszcza że podobne naruszenie było już sankcjonowane na podstawie Prawa o ruchu drogowym (p.r.d.). Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego są zasadne. Po pierwsze, NSA stwierdził, że art. 189a § 2 k.p.a. wyłącza stosowanie przepisów działu IVa k.p.a. (w tym art. 189f) w sprawach, gdzie przepisy odrębne regulują kwestie odstąpienia od nałożenia kary. W tym przypadku przepisy ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) i p.r.d. zawierają własne regulacje, które wyłączają stosowanie k.p.a. Po drugie, NSA uznał, że nałożenie kar na podstawie p.r.d. (za przejazd bez zezwolenia) i u.t.d. (za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej) nie stanowi podwójnego karania za to samo naruszenie. Ustawy te regulują odrębne dobra prawne i mają inne cele, a przypisane delikty administracyjne nie są tożsame. W konsekwencji NSA oddalił skargę spółki i zasądził od niej koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi podwójnego karania, ponieważ przepisy odrębne (p.r.d. i u.t.d.) wyłączają stosowanie art. 189a § 2 k.p.a., a naruszenia popełnione na podstawie tych ustaw nie są tożsame.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przepisy odrębne regulujące kwestie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wyłączają stosowanie art. 189f k.p.a. Ponadto, naruszenia sankcjonowane przez Prawo o ruchu drogowym (przejazd bez zezwolenia) i ustawę o transporcie drogowym (przekroczenie masy) mają odrębne przedmioty regulacji i cele, co oznacza, że nie są tożsame.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 189a § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.t.d. art. 92a § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
p.r.d. art. 140aa § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 140ab § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy odrębne (u.t.d., p.r.d.) wyłączają stosowanie art. 189f k.p.a. Naruszenia popełnione na podstawie p.r.d. i u.t.d. nie są tożsame i nie stanowią podwójnego karania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że organy powinny rozważyć art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. w celu uniknięcia podwójnego karania.
Godne uwagi sformułowania
nie jest możliwe utożsamianie kontroli drogowej jako zdarzenia z samymi naruszeniami, które stanowią źródło tych naruszeń nie są w sensie ontologicznym, ani też w sensie prawnym jednorodne nie jest przy tym istotne, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Cezary Pryca
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście kar nakładanych na podstawie różnych ustaw (Prawo o ruchu drogowym i ustawa o transporcie drogowym) oraz wyłączenia stosowania przepisów k.p.a. przez przepisy odrębne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia kar na podstawie dwóch różnych ustaw za zdarzenia związane z transportem drogowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady ne bis in idem i jej stosowania w praktyce, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców z branży transportowej. Wyjaśnia złożone relacje między różnymi aktami prawnymi.
“Czy kara za przejazd z nadwagą i bez zezwolenia to podwójne karanie? NSA wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 700/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /sprawozdawca/ Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Marek Krawczak Symbol z opisem 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II SA/Ol 748/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-12-17 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2020 poz 256 art. 189f par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 748/20 w sprawie ze skargi A. Spółki jawnej w E. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 czerwca 2020 r. nr BP.501.404.2020.0155.OL14.3976 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. Spółki jawnej w E. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 748/20, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi A. w E. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 czerwca 2020 r. w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 10 maja 2019 r., na drodze wojewódzkiej nr [...] (okolice miejscowości D.), zatrzymano do kontroli trzyosiowy samochód ciężarowy marki [...]. Samochodem ciężarowym kierował T. K., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie B.-P. z ładunkiem tłucznia o łącznej wadze 15 ton (ładunek podzielny) w imieniu skarżącego. Przebieg kontroli utrwalono protokołem, w którym stwierdzono przekroczenie DMC pojazdu o 8,4 %, co stanowiło naruszenie określone pod pozycją 10.2.2 w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2018r. Nr 1481 ze zm.; dalej jako: "u.t.d.)" Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 3 lipca 2019 r., wydaną na podstawie art. 92a ust. 1,7,11 u.t.d. zał. nr 3, Ip. 10.2.2. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł. Na skutek odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 14 października 2019 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia 28 stycznia 2020 r., nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2000 złotych. Na skutek odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 24 czerwca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, w szczególności, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej jako: "k.p.a"). Zdaniem organu odwoławczego, zastosowania nie znajduje również art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te – zdaniem organu odwoławczego –zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje bowiem w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IV a k.p.a. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożył skarżący. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że zaskarżona decyzja narusza przepisy zarówno prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie, jak i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z uwagi na brak rozważenia przez organy obu instancji możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., celem uniknięcia podwójnego ukarania skarżącego. W ocenie Sądu, nie można było wprost podzielić argumentacji organu, który wskazuje, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami dopuszczalnej masy całkowitej długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.: dalej jako: "p.r.d.") i u.t.d. Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji organ administracji publicznej jest obowiązany, po pierwsze, ocenić, jakie cele spełniają uprzednia kara i aktualna administracyjna kara pieniężna; po drugie, ustalić, które z wchodzących w rachubę celów kary uprzedniej i administracyjnej kary pieniężnej są tożsame; po trzecie, ocenić, czy i w jakim stopniu uprzednio nałożona kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił: 1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. 140 aa ust. 1 w zw. z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d. oraz art. 92 a ust. 1 i ust. 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez przyjęcie, że wymierzenie kary w drodze odrębnych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustaw p.r.d. i u.t.d. stanowi podwójne karanie za to samo naruszenie w sytuacji, gdy Ip. 10.2 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, a art. 140 ab ust. 1 p.r.d. sankcjonuje przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia określonej kategorii, przy czym konieczność uzyskania tego zezwolenia nie zawsze jest determinowana przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej, a może wynikać tylko i wyłącznie z przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osie, co w konsekwencji wyklucza przyjęcie, że nałożenie kar na podstawie wskazanych przepisów stanowi podwójne karanie za to samo zachowanie; 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 189a § 2 pkt 2, art. 189 f § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art., 140aa ust. 4 p.r.d. i art. 92b i 92c u.t.d., przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organy powinny w rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy przepis art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wprost wyłącza stosowanie całego działu IVa k.p.a. w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, zaś przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz przepisy prawa o ruchu drogowym przewidują odrębne regulacje w tym zakresie; 3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez pominięcie przez Sąd pierwszej instancji zawartej w uzasadnieniu decyzji oceny organu, co do braku podstaw zastosowania w sprawie art. 189 f § 1 pkt 2 k.p.a, a także nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji, że organ rozważył przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Wobec powyższego organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5 % i mniej niż 10% stwierdził, że kontrolowana decyzja nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit.c.) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - najogólniej rzecz ujmując - wynika, że u podstaw wniosku odnośnie do braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji legła ocena, że nakładając na stronę karę pieniężną za przypisane jej naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 5 % i mniej niż 10% , organ administracji publicznej nie uwzględnił, ani też nie rozważył znaczenia konsekwencji wynikających z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. i to w sytuacji, gdy - jak podniósł Sąd pierwszej instancji - w związku z kontrolą drogową przeprowadzoną w dniu 10 maja 2019 r., stanowiącą podstawę wszczęcia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, wobec strony w związku z tym samym zachowaniem zostało również wszczęte postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o transporcie drogowym zakończone decyzją wydaną na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym. W związku z powyższym należy podkreślić, że zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa zarzut z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., stawiany w powiązaniu z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu przypomnienia wymaga, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, albowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony, czy też skarżącego kasacyjnie organu o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13). Za uzasadniony należało natomiast uznać zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut, na gruncie którego skarżący kasacyjnie organ podważa prawidłowość podejścia Sądu pierwszej instancji do rozumienia, a w konsekwencji zastosowania w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 189a § 2 pkt 2 i art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także art. 92b i art. 92c u.t.d. Odnosząc się do tak przedstawionego zarzutu stwierdzić trzeba, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., na gruncie którego oraz na warunkach nim określonych została ustanowiona instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Jakkolwiek z systematyki wewnętrznej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wynika, że przywołany przepis prawa usytuowany został w jej Dziale IVa "Administracyjne kary pieniężne", to jednak trzeba stwierdzić, że z tego właśnie powodu wykładnia art. 189f § 1 k.p.a. nie może pomijać potrzeby odwołania się do argumentu z jego wykładni systemowej. Zwłaszcza, że zakres stosowania przepisów tego działu wymienionej ustawy wyznacza jej art. 189a. Stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, w § 2 stanowi jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z przywołanej regulacji, abstrahując od § 3 art. 189a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej, jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania. Nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, a mianowicie, aby zakres normowania przepisów odrębnych pokrywał się z zakresem normowania określonym w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (por. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, [w:] Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021). Uwzględniając powyższe trzeba więc stwierdzić, że stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie do potrzeby rozważenia oraz uwzględnienia w rozpatrywanej sprawie znaczenia konsekwencji mających wynikać z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być uznane za prawidłowe, podobnie, jak i osadzona na jego gruncie ocena o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem tego przepisu prawa przez jego niezastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone w art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki stosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art.92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jeżeli z przywołanego przepisu wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to podobnie, jak w odniesieniu do art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, albowiem istota zawartej w nim regulacji jest tożsama, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a postępowanie wszczęte podlega umarzeniu. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o których mowa w § 2 art. 189 k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują to zagadnienie w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny. Z wszystkich przedstawionych powodów omawiany zarzut kasacyjny należało więc uznać za usprawiedliwiony. W konsekwencji, za uzasadniony należało więc również uznać zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, na gruncie którego skarżący kasacyjnie organ podważa prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim wynika z niego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady ne bis in idem. Podejścia Sądu pierwszej instancji do spornej w sprawie kwestii, a mianowicie braku możliwości nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za ujawnione w trakcie kontroli naruszenie na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. oraz odrębnie, za naruszenie na podstawie ustawy o transporcie drogowym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest prawidłowe. W korespondencji do przedstawionego powyżej rozumienia art. 189a § 2 k.p.a., w świetle którego przepis art. 189f k.p.a. nie miał zastosowania w rozpatrywanej sprawie, trzeba również podnieść, że jakkolwiek stany faktyczne spraw, w których nałożono na stronę skarżącą kary pieniężne były zbliżone (nie zaś takie same), to jednak przypisane stronie naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw, które znamiona penalizowanych na ich gruncie deliktów opisują jednak w sposób, który powoduje, że w ich świetle naruszenia te - a więc innymi słowy, stanowiące źródło tych naruszeń zachowania, których nie sposób jest przy tym utożsamiać z samą kontrolą drogową, jako zdarzeniem - nie są w sensie ontologicznym, ani też w sensie prawnym jednorodne, o czym trzeba wnioskować również na podstawie przedmiotów regulacji ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym. Przedmiotem regulacji pierwszej z nich są: zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego; drugiej zaś, między innymi, zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz międzynarodowego transportu drogowego. Odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowania tych ustaw nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne. Podczas, gdy na gruncie pierwszej z nich, administracyjna kara pieniężna - której wysokość, jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd - jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, to na gruncie drugiej z tych ustaw, karze tej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany stronie skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu jej na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie, że nie były to również zachowania tożsame, a więc innymi słowy, że nie było to jedno i to samo zachowanie, z powodu którego stronie zostały przypisane dwa delikty podlegające karze administracyjnej na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz na podstawie ustawy o transporcie drogowym (por. w tej mierze również np. wyroki NSA z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt: II GSK 371/21, II GSK 717/21 oraz II GSK 248/21). Mając na uwadze, że skarga kasacyjnie zasadnie, a co za tym idzie skutecznie, podważyła zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, wyrok ten podlegał uchyleniu, co jednocześnie, wobec dostatecznego wyjaśnienia sprawy oraz istoty spornej w niej kwestii, uzasadniało wniosek o zaktualizowaniu się określonych przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanek rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. W świetle wszystkich przedstawionych argumentów skarga ta, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI