II GSK 667/22

III SA/Łd 452/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 667/22 - Wyrok NSA z 2025-10-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15 zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 102 ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 16 § 3, art. 156 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 875
art. 15zzr ust. 1
Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2
Sentencja
Dnia 27 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii AM, B1, B 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz D. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. (dalej: SKO w Ł., organ), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm., dalej: u.k.p.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania D.K. (dalej: strona, skarżący), reprezentowanego przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. znak: [...] o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kategorii AM, B1, B nr [...] serii [...], wydanego [...] r., oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzję SKO w Ł. wydało, przyjmując następujący stan faktyczny i prawny:
Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] r. znak: [...] orzekł o:
• zatrzymaniu stronie prawa jazdy kategorii AM, B1, B nr [...] serii [...] wydanego [...] r.;
• nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Przedmiotowa decyzja była konsekwencją nieprzedłożenia przez stronę orzeczenia psychologicznego w związku ze skierowaniem strony (decyzja z [...] r.) na badanie psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.
W uzasadnieniu złożonego odwołania pełnomocnik strony wyrażając niezadowolenie z wydania zaskarżonej decyzji, zarzucił jej naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, przyjmując, iż orzeczenie psychologiczne nie zostało złożone w terminie, w sytuacji gdy dotychczas jego uzyskanie oraz doręczenie, pomimo prób podjętych przez stronę nie było możliwe z powodu niedających się ominąć przeszkód wywołanych pandemią choroby COVID-19, w tym znacznym obciążeniem służby zdrowia.
SKO w Ł. podało, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Stosownie do powołanego art. 84 ust. 1 u.k.p., uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem lub wykonywania odpowiednich czynności, o których mowa w art. 82 ust. 2.
Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] r. nr [...] skierował stronę, w trybie art. 99 ust. 1 u.k.p., na badania psychologiczne.
Zgodnie z pouczeniem zamieszczonym w treści ww. skierowania:
• na badanie psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o skierowaniu,
• orzeczenie psychologiczne należy przedstawić organowi kierującemu na badanie w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.
SKO w Ł. podkreśliło, iż powyższe terminy nie są dowolnie kształtowane przez organ I instancji, albowiem wynikają one z:
• art. 101 ust. 2 u.k.p., zgodnie z którym osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3 jest obowiązana do:
1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu;
2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu;
3) uiszczenia opłaty ewidencyjnej najpóźniej w dniu dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia, o którym mowa w pkt 2;
• § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 r. poz. 937 ze zm.), który stanowi, że osoba posiadająca skierowanie zgłasza się na badanie lekarskie w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania skierowania na to badanie.
Prezydent Miasta Ł., przekazując ww. decyzję pełnomocnikowi strony poinformował, że 31 marca 2020 r. (na podstawie art. 1 pkt 13 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2020 poz. 568) została znowelizowana ww. ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567), gdzie dodano m.in. art. 15zzr ust. 1, zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadniecie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
SKO w Ł. dodało również, że zgodnie z:
• § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433), w okresie od dnia 14 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2;
• § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.), w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Powyższa norma, tj. ww. art. 15zzr ust. 1, stosownie do art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), została uchylona z dniem 16 maja 2020 r., przy czym zgodnie z art. 68 ust. 2 ww. ustawy, terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Mając na względzie powyższe, organ stwierdził, że 3-miesięczny termin na przedłożenie przez stronę orzeczenia psychologiczne organowi kierującemu na badanie, tj. Prezydentowi Miasta Ł.:
• rozpoczął swój bieg 25 maja 2020 r.
• bezskutecznie upłynął 25 sierpnia 2020 r.
Wobec uchybienia powyższym terminom przez stronę, Prezydent Miasta Ł. słusznie wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, informując stosownie do art. 61 § 4 k.p.a. o tym stronę, jednocześnie bezskutecznie wzywając ją do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie.
SKO w Ł. zaznaczyło, że wraz z organem I instancji, stosownie do art. 6 k.p.a., działają na podstawie przepisów prawa.
Organ, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, przyjął, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy podjęta przez organ I instancji nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym organ administracji publicznej, stosując przepisy ustawy o kierujących pojazdami, obowiązany jest do jej wydania, co w konsekwencji stanowi o treści podjętego rozstrzygnięcia.
W ocenie SKO w Ł., postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad k.p.a., w tym m.in. zasady prawdy obiektywnej i przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym, zaś sama decyzja wydana po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, który odnosił się do przedmiotu prowadzonego postępowania.
Organ dodał też, że bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia pozostają okoliczności, dlaczego strona nie poddała się przedmiotowym badaniom psychologicznym. SKO w Ł. jest organem administracji i poza jego oceną jest weryfikowanie, dlaczego strona nie poddała się tym badaniom lekarskim w wyznaczonym terminie. Z punktu widzenia prowadzonego postępowania istotne jest, że strona nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, z czego należy wywodzić negatywne skutki dla strony.
Odnosząc się do sformułowanych przez pełnomocnika strony zarzutów, organ stwierdził, że uwzględniając powyższe są one chybione i w konsekwencji pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
W szczególności zakwestionowania wymaga podnoszony przez pełnomocnika strony fakt, iż ze względów epidemicznych niemożliwym było i nadal jest poddanie się przez stronę badaniom psychologicznym. Uzasadniając powyższe organ wskazał, że sytuacja epidemiczna, na którą powołuje się pełnomocnik strony była przez ustawodawcę uwzględniona, czego wyrazem był art. 15zzr ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567). Niemniej jednak powyższa regulacja została uchylona 16 maja 2020 r., który to okres dawał stronie możliwość skutecznego poddania się badaniom lekarskim, na które została skierowana.
Organ podkreślił, że strona nie podjęła nawet żadnych działań zmierzających do poddania się przedmiotowym badaniom.
Uwypuklenia również wymaga, że choć stan epidemiczny niewątpliwie utrudnił normalne funkcjonowanie zarówno organów administracji, przychodni lekarskich (poradni psychologicznych), jak i kierowców, to nie może on być wykorzystywany jako okoliczność uniemożliwiająca poddanie się przedmiotowym badaniom przez 10 miesięcy, co ma miejsce w rozpatrywanym stanie faktycznym, mimo tego, iż poradnie psychologiczne badania w tym zakresie cały czas przeprowadzają.
Odnośnie dywagacji pełnomocnika strony co do utrudnienia, czy wręcz uniemożliwienia przeprowadzenia badania wynikającego z charakteru świadczonej przez stronę pracy, SKO w Ł. przywołało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 18 czerwca 2020 r. (sygn. akt II SA/Sz 1091/19; LEX nr 3035772), gdzie Sąd wyraził, podzielany również przez organ, pogląd, iż do uzasadnionych obiektywnie przyczyn nieprzedłożenia orzeczenia lekarskiego nie można zaliczyć braku czasu spowodowanego trybem wykonywanej działalności gospodarczej, czy własnego przekonania co do swojego stanu zdrowia przez dotychczasowy okres posiadania prawa jazdy, jak i aktualnego stanu zdrowia.
SKO podkreśliło również, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, stosownie do art. 102 ust. 2 u.k.p., następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
W skardze z 16 kwietnia 2021 r. D.K., reprezentowany przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, zaskarżył decyzję SKO w Ł. z [...] r. w całości, zarzucając naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, przyjmując, że orzeczenie psychologiczne nie zostało złożone w terminie, w sytuacji gdy dotychczas jego uzyskanie oraz doręczenie nie było możliwe z powodu niedających się ominąć przeszkód wywołanych pandemią koronawirusa SARS-CoV-2, w tym skutkami z tego wynikającymi, m.in. ograniczeniami w możliwości przemieszczania się, skierowaniem na obowiązkową kwarantannę, odwoływaniem wizyt lekarskich, co w sytuacji skarżącego przebywającego w Niemczech miało przełożenie na możliwość wykonania ww. decyzji. W konkluzji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, m.in. że obowiązek niezwłocznego doręczenia orzeczenia psychologicznego nie został naruszony. Z powodu obostrzeń wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19 nie było możliwe wykonanie badań w stosownym terminie, a co za tym idzie uzyskanie odpowiedniego orzeczenia w przepisanym terminie. Stan ten spotęgowało wprowadzenie obowiązkowej kwarantanny dla osób powracających zza granicy, którą musiał odbyć skarżący, gdyż na co dzień pracuje on oraz mieszka na terenie Niemiec. Strona pracuje dla niemieckiej firmy A., świadczącej usługi w zakresie obsługi sieci informatycznych dla klientów na terenie Niemiec, jak również na terenie innych państw w Europie. Charakter jego pracy wiąże się zatem z licznymi wyjazdami. Ponadto, w obecnej sytuacji epidemiologicznej, wprowadzeniem szeregu obostrzeń, które skutkują wydłużeniem terminów oczekiwania, m.in. na wizyty u lekarzy, psychologów bądź odwoływaniem wizyt już wyznaczonych, w zestawieniu z powyższymi okolicznościami skarżący miał obiektywnie ograniczoną możliwość dopełnienia wymienionych obowiązków w stosownym terminie. Badanie zostanie przeprowadzone w najbliższym możliwym terminie. Zdaniem skarżącego, całość opisanych okoliczności wskazuje, iż w chwili wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej nie było przesłanek do jej wydania. Pomimo podjętych prób nie było bowiem możliwości spełnienia nałożonego na skarżącego obowiązku z uwagi na znaczne obciążenie służby zdrowia, wymagania reżimu sanitarnego oraz inne okoliczności niezależne od skarżącego. Obowiązek zostanie spełniony w najwcześniejszym możliwym terminie, zgodnie z oświadczeniem wskazanym w piśmie będącym odpowiedzią na wezwanie z 28 października 2020 r.
W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 20 lipca 2021 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga podlega natomiast oddaleniu w przypadku braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia (art. 151 p.p.s.a.).
W myśl art. 102 ust. 1 przepisy ustawy z dnia z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 z późn. zm.) - dalej u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy:
1) upłynął termin ważności prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem - jeżeli dokument ten został przesłany przez organy kontroli ruchu drogowego;
2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu:
a) kursu dokształcającego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. a,
b) praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. b,
c) kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5;
3) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia:
a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2,
b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1;
4) kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym;
5) kierujący pojazdem silnikowym przewozi osoby w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji; przepis nie dotyczy przewożenia osób autobusem w publicznym transporcie zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2475 i 2493 oraz z 2020, poz.400, 462 i 875) o ile w pojeździe przewidziane są miejsca stojące.
Powołany przepis określa przesłanki, od których spełnienia zależy możliwość wykonania przez organ normy zobowiązującej, tj. zatrzymania prawa jazdy. Przesłanki wymienione w pkt 1-5 nie muszą być spełnione łącznie i wystarczy ziszczenie się jednej z nich, by mógł powstać skutek w postaci obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Oznacza to, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy na podstawie tego przepisu, właściwy organ bada ziszczenie się jednej lub kilku przesłanek w nim wymienionych. Stanowi to podstawowy element postępowania dowodowego, gdyż już tylko w przypadku stwierdzenia wystąpienia w sprawie stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie jednego z punktów art. 102 ust. 1 u.k.p. działanie organu w przewidzianej w tym przepisie formie jest dopuszczalne. W wyniku tego postępowania może okazać się, że zachowanie strony, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, a co wynika z załączonych do akt sprawy sądowej akt administracyjnych, wyczerpuje nie tylko dyspozycję pkt 3 lit. b tego unormowania, ale i dyspozycję pkt 3 lit. a oraz pkt 2 lit. c ww. przepisu.
Zauważyć należy, iż w stosunku do skarżącego równolegle organy prowadziły dwa inne postępowania w sprawach, których przedmiotem jest:
1) zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy ze względu na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnychnych do kierowania pojazdem oraz
2) zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy ze względu na nieprzedstawienie w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki alkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii .
W ocenie Sądu, powyższe ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Sąd, obecnym składzie, podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przedstawiony w wyroku z dnia 11 kwietnia 209 r. sygn. akt II SA/Op 22/19, że w takim wypadku prowadzenie trzech oddzielnych postępowań w granicach tej samej sprawy, wyznaczonej dyspozycją art. 102 ust. 1 u.k.p. i to tożsamej zarówno podmiotowo (w stosunku do tej samej osoby - skarżącego), jak i przedmiotowo (w kierunku zatrzymania tego samego dokumentu prawa jazdy), jest niedopuszczalne. Normatywną podstawą regulującą sposób działania organu jest przy tym jeden przepis - art. 102 ust. 1 u.k.p. i nie można tu mówić, by stwierdzenie spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie w ramach jednego postępowania administracyjnego, wykluczało możliwość badania zaistnienia przesłanek pozostałych w ramach tego samego postępowania. Za takim rozumieniem art. 102 ust. 1 u.k.p. przemawia również wykładnia gramatyczna, gdyż przepis ten w sposób jednoznaczny upoważnia wymieniony w nim organ do wydania jednej decyzji administracyjnej, a nie decyzji administracyjnych (posługuje się liczbą pojedynczą: "wydaje decyzję administracyjną", a nie liczbą mnogą, np.: "wydaje decyzje").
Wobec przyjęcia powyższego poglądu należało uznać, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy administracyjne w sprawie doszło nie tylko do wszczęcia trzech postępowań w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, ale też każde z nich w tej samej dacie ([...] r.) zakończyło się przed organem pierwszej instancji wydaniem decyzji o zatrzymaniu skarżącemu tego samego dokumentu (decyzja utrzymana w mocy przez decyzję zaskarżoną, decyzja wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z niepoddaniem się przez skarżącego badaniu lekarskiemu oraz decyzja wydana na podstawie 102 ust. 1 pkt 2 lit. c u.k.p. ze względu na nieprzedstawienie w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki alkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii).
Doszło zatem do wydania trzech decyzji o zatrzymaniu tego samego dokumentu należącego do skarżącego, z których co najmniej dwie są niewykonalne w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż nie jest możliwe wykonanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy prawo jazdy zostało już zatrzymane mocą innej decyzji ostatecznej. W piśmiennictwie przyjmuje się, że chodzi w tym przepisie również o niewykonalność faktyczną, która miała miejsce (istniała) już w momencie wydania takiej decyzji (zob. K. Glibowski (w:) "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2014, str. 673). Zatrzymanie prawa jazdy, jako konkretnego - istniejącego materialnie dokumentu, jest niewątpliwie czynnością faktyczną, a nie prawną, która może być wykonana tylko jednorazowo. Można wprawdzie zatrzymać prawo jazdy znajdujące się w dyspozycji organu na podstawie decyzji (wyroku sądu) innego organu (sądu), ale może nastąpić to dopiero po upływie okresu zatrzymania, orzeczonego taką decyzją (wyrokiem).
Organ odwoławczy również w tej samej dacie (([...] r.) na skutek rozpoznania odwołań skarżącego, wydał dwie decyzje utrzymujące w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz trzecią decyzję uchylającą decyzję organu I instancji o zatrzymaniu prawa jazdy ze względu na nieprzedstawienie w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki alkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii.
Wobec tego, że decyzje utrzymujące w mocy decyzje organu I instancji wydane zostały w tej samej dacie, nie można ustalić, która z nich jest niewykonalna ze względu na wejście do obiegu prawnego (uostatecznienie się) drugiej z tych decyzji. Nie może mieć tu decydującego znaczenia oznaczenie numeryczne decyzji, które nie jest miarodajne dla uchwycenia rzeczywistej daty wejścia decyzji do takiego obiegu.
Ponadto wskazać należy, że bez znaczenia jest przy tym, że w sprawie skierowania skarżącego na kurs reedukacyjny, badania psychologiczne i badanie stanu zdrowia toczyły się trzy odrębne postępowania, w których zapadły trzy odrębne decyzje. Postępowania te toczyły się na podstawie różnych przepisów materialnoprawnych i w różnych przedmiotach. Mogły co prawda być objęte jednym postępowaniem administracyjnym, ale wydanie tych trzech oddzielnych decyzji również było dopuszczalne. Ponadto decyzje te są ostateczne, a więc są też prawomocne (art. 16 § 3 k.p.a.) i stąd nie mogą stanowić przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu. Zatem ich niewykonanie przez skarżącego mogło stanowić podstawę wszczęcia postępowania, o którym mowa jest w art. 102 ust. 1 u.k.p., przy czym, co już wyżej wywiedziono, powinno w takim wypadku być wszczęte jedno postępowanie administracyjne, lub - jak w rozpoznawanej sprawie - w przypadku wadliwego wszczęcia trzech postępowań, takie postępowania powinny zostać przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie połączone.
Wskazać w tym miejscu również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2587/19 oddalił skargę kasacyjną od wyżej powołanego wyroku WSA w Opolu z dnia 11 kwietnia 209 r. sygn. akt II SA/Op 22/19 i stwierdził, że wszystkie te trzy sprawy posiadają jedną wspólną podstawę prawną, jaką jest art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w wymienionych tam kazuistycznie przypadkach. Wprawdzie przepis ten wymienia konkretne przesłanki, z powodu których następuje zatrzymanie prawa jazdy (pkt 1-5), które jakkolwiek określają obowiązek zaistnienia różnych od siebie stanów faktycznych, to jednak nie ulega wątpliwości, że te przesłanki nie muszą być spełnione kumulatywnie i wystarczy spełnienie się jednej z nich, aby powstał zamierzony przez ustawodawcę skutek w postaci tego samego obowiązku, tj. obowiązku wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Pozwala to na uznanie, iż w istocie podstawą wydania decyzji w tym zakresie jest szeroko ujmowany art. 102 ust. 1 cyt. ustawy, a więc w przypadku skarżącego, co do którego spełniły się trzy różne przesłanki określone w tym przepisie (pkt 2 lit. c, pkt 3 lit. a oraz pkt 3 lit. b) i które wygenerowały trzy różne sprawy administracyjne, mamy do czynienia z tożsamą podstawą prawną. W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, przepis art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami daje staroście de facto uprawnienie do zbadania, czy zachodzi jedna lub więcej przesłanek wymienionych w tym przepisie. W sytuacji stwierdzenia wystąpienia w sprawie stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie jednego z punktów określonych w art. 102 ust. 1 omawianej ustawy, organ ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Jeśli natomiast w toku postępowania organ ustali, jak w przypadku skarżącego, iż miało miejsce spełnienie się kilku przesłanek jednocześnie, z uwagi na zaistnienie odrębnych stanów faktycznych, to mimo wszystko powinien wydać jedną decyzję administracyjną, w której powoła wszystkie te przesłanki i dokona ich analizy w ramach jednego postępowania administracyjnego.
Niezależnie od powyższego Sąd podziela pogląd organów, że decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1 u.k.p. w sprawie zatrzymania prawa jazdy należy do tzw. decyzji związanych, przy wydawaniu których - w razie ziszczenia się odpowiednich przesłanek - organ nie ma jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Tym samym organ nie mógł wziąć pod uwagę, wydając decyzję, okoliczności zatrudnienia skarżącego poza granicami kraju i trudności związanych z powrotem do miejsca zamieszkania w Polsce.
Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej o braku możliwości wykonania badania w terminie z powodu obostrzeń wprowadzonych w związku z pandemią COVID 19.
Wstrzymanie i zawieszenie biegu terminów określonych przepisami prawa administracyjnego z uwagi na sytuację epidemiologiczną w kraju trwało od 31 marca 2020r. do 23 maja 2020r. Ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020r., poz. 875) uchylony został art. 15zzr ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych tj. przepis wstrzymujący i zawieszający bieg terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego. Jak wynika z art. 68 ust. 1 ustawy z 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020r., poz. 875), terminy, o którym mowa w art. 15 zzr ust. 1 ustawy zmienianej, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15 zzr ust.1, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawa z 14 maja 2020r. weszła w życie 16 maja 2020r., a zatem od 24 maja 2020r. zaczęły biec dalej zawieszone terminy przewidziane przepisami prawa administracyjnego. Od tej daty zaczął biec także termin do poddania się badaniu. Skarżący nie poddał się badaniu do dnia wydania skarżonej obecnie decyzji ( [...] r.).
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Organ administracji rozpoznając sprawę uwzględni zawarte w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego postępowania w sprawie, które sprowadzają się do konieczności jego ponowienia w pełnym zakresie.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na brak oświadczenia strony skarżącej o możliwościach technicznych uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu.
O kosztach postępowania w wysokości 680 złotych ( 200 zł. wpis od skargi i 480 zł. wynagrodzenie pełnomocnika) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
is