II GSK 61/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o ustaleniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki jawnej. Skarżący argumentował, że spółka nie prowadziła faktycznej działalności i nie uzyskiwała przychodów od 1 maja 2019 r., co powinno zwalniać go z obowiązku ubezpieczenia. Prezes NFZ i WSA uznali jednak, że sam fakt bycia wspólnikiem spółki jawnej, potwierdzony wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, jest wystarczającą podstawą do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej wynika z samego statusu prawnego, a nie z faktycznego prowadzenia działalności czy osiągania przychodów. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za bezzasadne. Kwestia ewentualnego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu uzyskiwania przychodów została pozostawiona do rozstrzygnięcia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w odrębnym postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że status wspólnika spółki jawnej wpisanego do KRS rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności i uzyskiwania przychodów.
Kwestia obowiązku opłacania składek z tytułu uzyskiwania przychodów pozostaje odrębna i podlega ocenie ZUS.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sam status wspólnika spółki jawnej, potwierdzony wpisem do KRS, stanowi podstawę do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę i uzyskiwania przez nią przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sam status wspólnika spółki jawnej, potwierdzony wpisem do KRS, jest wystarczającą podstawą do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę czy uzyskiwania przez nią przychodów.
Uzasadnienie
NSA oparł się na przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które definiują osobę prowadzącą pozarolniczą działalność m.in. jako wspólnika spółki jawnej. Sąd podkreślił, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej wynika z samego statusu prawnego, a nie z faktycznego prowadzenia działalności czy osiągania przychodów.
Przepisy (48)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 69 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dz.U. 2020 poz 1398 art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Dz.U.1998 r., Nr 137 poz. 887 art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 102 § ust. 5 pkt 24
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 109
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 82 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 5 § pkt 21
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.s.h. art. 251
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 84 § § 2
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 58 § § 1 pkt 4
Kodeks spółek handlowych
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2020 poz 1398 art. 102 § ust. 5 pkt 24
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Dz.U. 2020 poz 1398 art. 109
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Dz.U. 2020 poz 1398 art. 82 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Dz.U. 2024 poz 935 art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 935 art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 935 art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 935 art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2022 poz 1467 art. 251
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Dz.U. 2022 poz 1467 art. 84 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Dz.U. 2022 poz 1467 art. 58 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § § 1 pkt. 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2025 r. poz. 869 art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Status wspólnika spółki jawnej, potwierdzony wpisem do KRS, jest wystarczającą podstawą do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę i uzyskiwania przez nią przychodów.
Odrzucone argumenty
Spółka jawna nie prowadziła faktycznej działalności i nie uzyskiwała przychodów od 1 maja 2019 r., co powinno zwalniać wspólnika z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. • Naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, który wymaga uzyskiwania przychodów do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi do WSA. • Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. przez oddalenie wniosków dowodowych. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, mimo naruszenia przepisów k.p.a. przez organ.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek ubezpieczenia wspólnika spółki jawnej powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej. • W przypadku wspólników spółki jawnej, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika z samego statusu osoby jako wspólnika spółki jawnej, trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej/osiągania przychodów. • Dane ujawnione w Rejestrze Przedsiębiorców KRS objęte są domniemaniem ich prawdziwości, wynikającym z art. 17 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, zatem mogą i powinny stanowić punkt odniesienia w działaniach organu. Jednakże wskazane domniemanie jest prawnie wzruszalne i jeżeli tylko zostanie udowodnione, że stan rzeczywisty jest inny niż ujawniony, organ zobowiązany będzie fakt ten uwzględnić, niezależnie od wpisu widniejącego w rejestrze.
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Patrycja Joanna Suwaj
sprawozdawca
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że status wspólnika spółki jawnej wpisanego do KRS rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności i uzyskiwania przychodów."
Ograniczenia: Kwestia obowiązku opłacania składek z tytułu uzyskiwania przychodów pozostaje odrębna i podlega ocenie ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku ubezpieczeniowego i jego interpretacji w kontekście statusu wspólnika spółki jawnej, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy jesteś wspólnikiem spółki jawnej? Sprawdź, czy musisz płacić składki zdrowotne, nawet jeśli firma nic nie zarabia!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.