II GSK 604/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając częściowo zasadność skargi dotyczącej sposobu naliczania kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego.
Sprawa dotyczyła skargi B.T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która uchyliła decyzję organu I instancji i nałożyła karę pieniężną za naruszenia przepisów transportu drogowego. Skarżąca zarzucała naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego oraz niewłaściwe sumowanie kar. Sąd uznał skargę za zasadną w części dotyczącej sposobu naliczania kar, stwierdzając, że organy błędnie sumowały kary za poszczególne naruszenia czasu pracy kierowcy, zamiast stosować progresywną stawkę za najpoważniejsze naruszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę B.T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która uchyliła decyzję organu I instancji i nałożyła karę pieniężną za naruszenia przepisów transportu drogowego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym prowadzenia postępowania poza granicami protokołu kontroli, błędnego ustalenia stanu faktycznego, braku czynnego udziału strony oraz niedostatecznego uzasadnienia decyzji. Zarzucała również naruszenie prawa materialnego, w szczególności niezastosowanie przepisów dotyczących okoliczności egzoneracyjnych (art. 92b i 92c u.t.d.) oraz niewłaściwe ustalenie wysokości kar pieniężnych. Sąd uznał, że naruszenie dotyczące posługiwania się cudzą kartą kierowcy (lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.) zostało prawidłowo ustalone i uzasadniało nałożenie kary. Jednakże, sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące sposobu naliczania kar za naruszenia czasu prowadzenia pojazdu (lp. 5.2) i skrócenia okresu odpoczynku (lp. 5.7). Sąd stwierdził, że organy błędnie sumowały kary za poszczególne progi naruszeń, zamiast stosować progresywną stawkę za najpoważniejsze naruszenie, co miało wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymiaru kar za te naruszenia i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie kontrolne jest odrębne od postępowania administracyjnego i jego ustalenia nie ograniczają organu w dalszym postępowaniu wyjaśniającym.
Uzasadnienie
Postępowanie kontrolne jest postępowaniem wyjaśniającym poprzedzającym postępowanie administracyjne. Ustalenia z protokołu kontroli nie stanowią formalnej części postępowania administracyjnego i nie ograniczają jego ram. Organ ma prawo badać wszelkie dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 92a § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 73
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 74 § 1-4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwy sposób sumowania kar pieniężnych za naruszenia czasu pracy i odpoczynku kierowcy, prowadzący do ich zawyżenia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie ograniczenia zakresu postępowania do ustaleń z protokołu kontroli. Zarzuty dotyczące niezastosowania przepisów egzoneracyjnych (art. 92b i 92c u.t.d.). Zarzuty dotyczące naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) - sąd uznał je za nieuzasadnione z powodu braku wskazania konkretnych dowodów, które strona mogłaby przedstawić.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie kontrolne [...] nie stanowi ono jego formalnej części, choć niewątpliwie pozostaje z nim w ścisłym związku. Nie ma przeszkód prawnych do nałożenia kary za czyn naruszający przepis, którego w protokole nie wymieniono. Judykatura wskazuje [...] że ustawodawca określił wskazane w nim znamiona naruszeń/skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, posługując się takimi sformułowaniami jak: "o czas do [...]", "o czas powyżej [...] do [...]" i "o każdą rozpoczętą godzinę powyżej [...]". Przekroczenie progu przewidzianego dla poszczególnego naruszenia powinno zatem powodować uruchomienie kolejnej, wyżej, narastającej sankcji, nie skutkując natomiast sumowaniem sankcji.
Skład orzekający
Monika Krzyżaniak
przewodniczący
Paweł Dańczak
sprawozdawca
Krzysztof Szczygielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Sposób naliczania kar pieniężnych za naruszenia czasu pracy kierowców i okresów odpoczynku, interpretacja przepisów dotyczących kontroli drogowej i postępowania administracyjnego w sprawach transportowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki naliczania kar w transporcie drogowym i może wymagać analizy w kontekście konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące naliczania kar w transporcie drogowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników z tej branży. Pokazuje, jak sądy korygują błędne praktyki organów administracji.
“Jak sądy walczą z błędnym naliczaniem kar w transporcie drogowym? Kluczowa interpretacja NSA.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 541/22 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2022-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Krzysztof Szczygielski Monika Krzyżaniak /przewodniczący/ Paweł Dańczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 par. 1, art. 77 oar. 1, art. 80, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 180 art. 73, art. 74 ust. 1-4, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.) Dz.U. 2018 poz 265 par. 2 pkt 4 w zw. z par. 14 ust. 1 pkt 1 lit.a Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych Sentencja Dnia 27 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Dominika Ratajczyk-Panek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2022 roku sprawy ze skargi B. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 maja 2022 roku nr BP.501.2086.2021.0993.LD5.220555 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej B. T. kwotę 2.023 (dwa tysiące dwadzieścia trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 20 maja 2022 r. nr BP.501.2086.2021.0993.LD5.20555 Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej; k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. b, h, art. 92a ust. 1, ust 3, ust 7, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., dalej: u.t.d.), lp. 5.2.2, lp. 5.2.3, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 6, art. 8 ust. 1 - 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 27 ust. 1-2, art. 34 ust. 1 - 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (t. j. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz.U.UE.L.2020.249.1), po rozpatrzeniu odwołania B.T. od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 24 września 2021 r. nr WITD.DI.0152.V0099/97/21 w przedmiocie nałożenia na kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego w wysokości 5.400 zł, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.150 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. 23 maja 2021 r. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego na autostradzie A2 PPO Stryków przeprowadzili kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Krone o nr rej. [...]. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca R.M. wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Holandii do Polski w imieniu przedsiębiorcy B.T. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: P. B.T. Podczas kontroli kierowca okazał wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydanej dla ww. przedsiębiorcy. Inspektorzy stwierdzili naruszenie przepisów transportu drogowego określone w lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Przebieg kontroli został opisany w protokole z 23 maja 2021 r. nr WITD.DI.P.V0099/131/21. Pismem 24 maja 2021 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił B.T. o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie naruszenia stwierdzonego protokołem kontroli. Następnie pismem z 17 sierpnia 2021 r. organ I instancji zawiadomił stronę o rozszerzeniu zakresu prowadzonego postępowania o naruszenia określone w lp. 5.2 i lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Decyzją z 24 września 2021 r. nr WITD.DI.0152.V0099/97/21 Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.400 zł za następujące naruszenia przepisów transportu drogowego: przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone; skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej oraz posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą. Pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w odniesieniu naruszeń, które nie zostały stwierdzone w trakcie kontroli drogowej; art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której treść narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji; art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie; art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na stronę kary pieniężnej w zawyżonej wysokości. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powołaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.150 zł. Odnosząc się do naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, organ odwoławczy wskazał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych z tachografu i kart kierowców, że kierowca R.M. prowadził pojazd od godziny 16:20 22 maja 2021 r. do godziny 10:26 23 maja 2021 r. przez 13 godzin i 42 minuty. Bezspornie kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 3 godziny i 42 minuty w stosunku do normy 10-cio godzinnej. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W ocenie organu odwoławczego, nakładając na stronę karę za powyższe przekroczenie organ I instancji dokonał sumowania kar za naruszenia cząstkowe, które nie uwzględnia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2021 r. o sygn. akt II GSK 604/21 określającego sposób sumowania kar za naruszenia czasu pracy. Z tego względu organ odwoławczy uchylił karę pieniężną w wysokości 800 zł i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 700 zł za naruszenie polegające na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone. W zakresie naruszenia lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej, Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że kierowca R.M. o godzinie 16:20 22 maja 2021 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 5 godzin i 54 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godziny 10:26 23 maja 2021 r. do godziny 16:20 23 maja 2021 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 6 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nakładając na stronę karę za przedmiotowe naruszenie dokonał sumowania kar za naruszenia cząstkowe, które nie uwzględnia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2021 r. o sygn. akt II GSK 604/21 określającego sposób sumowania kar za naruszenia czasu pracy. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uchylił karę pieniężną w wysokości 1.600 zł i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1.450 zł za naruszenie lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Następnie, oceniając naruszenie przez stronę lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą, organ odwoławczy zauważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. danych cyfrowych pobranych z tachografu i kart kierowców, dokumentów przewozowych, protokołu kontroli, że w dniach 22 i 23 maja 2021 r. kierowca R.M., wykonując przewozy drogowe w imieniu strony, posługiwał się kartą innego kierowcy. Z tego względu organ II instancji uznał za zasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie była jego własną kartą. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ II instancji odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, uznając ich bezzasadność. Ponadto wyjaśnił, że nie znalazł w sprawie podstaw do zastosowania art. 92 b i c u.t.d. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję pełnomocnik B.T. podniósł zarzuty naruszenia: 1) przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w zakresie naruszeń l.p. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. oraz 5.7. załącznika nr 3 do u.t.d., których nie stwierdzono w protokole kontroli drogowej z 23 maja 2015 r., co doprowadziło do wyjścia przez organ poza granice postępowania administracyjnego wyznaczone protokołem kontroli i zawiadomieniem o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego z 24 maja 2021 r., również poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i wskazanie, że wszystkie naruszenia u.t.d. zostały stwierdzone podczas kontroli drogowej, a także poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w postaci wyjaśnień i dokumentów przedstawionych przez stronę skarżącą w piśmie z 21 czerwca 2021 r.; art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która poprzez swoją treść oraz jej uzasadnienie narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i niepoinformowanie strony o zakończeniu postępowania odwoławczego i zamiarze wydania decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy, a przez to uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, w tym brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu, w szczególności co do okoliczności ukarania kierowcy karą porządkową, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji; art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d., a także w zw. z art. 92b oraz art. 92c u.t.d. poprzez brak powołania pełnej i prawidłowej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji administracyjnej i powołanie się przez organ odwoławczy na przepisy prawa, które nie stanowiły podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty i które pozostają w oczywistej sprzeczności z treścią tej decyzji, bowiem stanowią podstawę do odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej i umorzenia postępowania, podczas gdy organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy; 2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy i niewyjaśnienie w sposób dostateczny, z jakich przyczyn organ odmówił jego zastosowania, podczas gdy strona zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców stosownych przepisów, a także prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania owych przepisów; art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie w sposób dostateczny, z jakich przyczyn organ odmówił jego zastosowania, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Nadto, z ostrożności procesowej, w razie nieuwzględnienia powyżej wskazanych zarzutów pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 5.2 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na stronę kary pieniężnej w zawyżonej wysokości, niezgodnie z taryfikatorem ujętym w załączniku, za naruszenie polegające na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o 3 godziny i 42 minuty i nałożenie za to naruszenie kary pieniężnej w wysokości 700 zł, podczas gdy kara ta powinna zostać wymierzona w kwocie 500 zł; art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 5.7 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na stronę kary pieniężnej w zawyżonej wysokości, niezgodnie z taryfikatorem ujętym w załączniku, za naruszenie polegające na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o 3 godziny i 6 minut i nałożenie za to naruszenie kary pieniężnej w wysokości 1.450 zł, podczas gdy kara ta powinna zostać wymierzona w kwocie 1.100 zł. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 24 września 2021 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, jednak nie z wszystkimi jej zarzutami należało się zgodzić. Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli, decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 92a ust 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Przenosząc powyższy przepis na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że w toku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 23 maja 2021 r. zatrzymano należący do strony skarżącej pojazd marki Scania o nr. rej. [...], którym kierował R.M. Przebieg kontroli oraz jej rezultaty utrwalono w protokole nr WITD.DI.P.V0099/131/21. W ramach dokonanych na miejscu kontroli ustaleń stwierdzono naruszenie przepisów transportu drogowego polegające na posługiwaniu się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie była jego własną kartą, tj. naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 3 do u.t.d. pod poz. lp. 6.3.3. Nie było bowiem kwestionowane, że kierowca R.M. wykonując przewozy drogowe w imieniu strony skarżącej w dniach 22-23 maja 2021 r. posługiwał się kartą kierowcy innej osoby, tj. K.K. Protokół kontroli wraz z załącznikiem nr 1 został, bez zastrzeżeń, podpisany przez kierującego ww. pojazdem. Powyższe okoliczności sprawy nie mają charakteru spornego. Strona skarżąca nie kwestionowała poczynionych w tym zakresie przez organy administracji ustaleń ani w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, ani w skardze na decyzję organu odwoławczego. Nie budzą one także wątpliwości sądu. Zostały bowiem ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonej kontroli oraz udokumentowane w prawnie przewidzianym trybie, a ich ocenę oparto na właściwie zgromadzonym i niekwestionowanym w tym zakresie przez stronę skarżącą materiale dowodowym. Sąd przyjął zatem, że stan faktyczny sprawy zakresie opisanego poz. lp. 6.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenia uzasadniał nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej w kwocie określonej dla tego naruszenia, tj. 3000 złotych. Sporną w sprawie jest natomiast kwestia zasadności wymierzenia stronie skarżącej kar z tytułu naruszeń związanych z: przekroczeniem dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin (pozycja lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz skróceniem wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej (pozycja lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.). Wskazać należy, że o ile strona skarżąca nie kwestionuje samego faktu zaistnienia tych naruszeń, to jednak stoi na stanowisku, że nieobjęcie ich treścią protokołu kontroli drogowej z 23 maja 2021 r. stanowi przeszkodę do wymierzenia z tego tytułu kary pieniężnej. Ponadto skarżąca podnosi, że nawet gdyby przyjąć zasadność samego wymierzenia kar w związku z ww. naruszeniami, to ich wysokość została ustalona w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, bowiem organy administracji, wymierzając kary z tytuły wymienionych naruszeń, dokonały bezpodstawnego sumowania sankcji wynikających z zastosowania kolejnych progów zawartych w stosownych pozycjach załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy w uogólnieniu należało wymierzyć karę w wysokości odpowiadającej progowi za najdalej idące naruszenie. W rezultacie strona skarżąca zarzuciła organom administracji naruszenie wymienionych wcześniej przepisów prawa procesowego oraz materialnego, uznając, że wywodzona wadliwość rzutowała lub mogła rzutować na wynik sprawy. W ocenie sądu zarówno powyższe zarzuty, jak i towarzyszącą im argumentację należało uznać za chybione. W pierwszej kolejności niezasadny jest zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez wyjście przez organy administracji poza granice postępowania, które miałyby wynikać z treści protokołu kontroli drogowej oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 73 ust. 1 u.t.d. "W toku kontroli inspektor może: 1) legitymować kierowców i inne osoby w celu ustalenia tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli; 2) badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli; 3) dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody; 3a) zatrzymać kartę kierowcy w przypadkach, o których mowa w art. 26 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 11 ust. 4 lit. c załącznika do Umowy AETR, kartę przedsiębiorstwa lub tachograf, inny przedmiot lub urządzenie mające niedozwolony wpływ na funkcjonowanie tachografu; 3b) sprawdzać status karty, korzystając z ewidencji karty połączonej z systemem Tachonet, prowadzonej przez podmiot wydający karty, o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o tachografach, lub bezpośrednio w systemie Tachonet; 4) przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych; 5) przesłuchiwać kontrolowanego w charakterze strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla ustaleń kontroli". W myśl art. 74 u.t.d. inspektor przeprowadzający czynności kontrolne wprowadza dane o przeprowadzonej kontroli do centralnej ewidencji naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzanych kontroli, o której mowa w art. 80 ust. 1. W przypadku stwierdzenia naruszeń uzasadniających nałożenie kary pieniężnej lub stwierdzenia wykroczeń uzasadniających nałożenie grzywny inspektor sporządza protokół kontroli (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę (ust. 2). Oryginał protokołu kontroli zatrzymuje kontrolujący, a kopię doręcza się kontrolowanemu kierowcy, przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy (ust. 3). Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 4). Przenosząc istotę powyższej regulacji na grunt rozpoznawanej sprawy, mając przy tym na uwadze powołany wcześniej art. 92a ust. 1 u.t.d, należy wskazać, że postępowanie kontrolne, zwieńczone – jak w niniejszym przypadku – sporządzeniem protokołu kontroli drogowej, jest postępowaniem poprzedzającym postępowanie administracyjne w sprawie o nałożenie kary pieniężnej. Nie stanowi ono jego formalnej części, choć niewątpliwie pozostaje z nim w ścisłym związku. W postępowaniu kontrolnym prowadzone są bowiem czynności wyjaśniające w zakresie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Ustalenia dokonane w tym postępowaniu stanowią następnie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, przy czym treść protokołu kontroli drogowej, wbrew oczekiwaniom strony, nie ogranicza ram wszczętego w związku z nim postępowania administracyjnego. Oznaczałoby to bowiem, że w takim postępowaniu występuje forma prekluzji dowodowej związanej z treścią ww. dokumentu, o czym jednak nie stanowi żaden przepis u.t.d. Co więcej, takie rozumowanie stałoby w oczywistej sprzeczności z treścią art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Wskazać w tym kontekście trzeba, że specyfika kontroli drogowej, wyraża się m.in. w pozyskiwaniu przez organy kontrolujące materiału źródłowego, np. związanego z rejestrowaniem czasu pracy kierowców, którego analiza nie zawsze jest możliwa w warunkach terenowych, lecz wymaga dla jej rzetelności badania w siedzibie organu. O ile więc protokół kontroli drogowej przedstawia obraz stanu faktycznego ustalonego podczas czynności kontrolnych podjętych bezpośrednio na drodze, o tyle nie musi stanowić o całokształcie stanu faktycznego sprawy, gdyż ten podlega ustaleniu w toku postępowania administracyjnego zainicjowanego ustaleniami wynikającymi z treści tego dokumentu. Jeśli zatem w toku analizy zgromadzonego podczas kontroli materiału dowodowego ujawnione zostaną inne naruszenia niż tylko wymienione bezpośrednio w protokole kontroli, to nie ma przeszkód prawnych do nałożenia kary za czyn naruszający przepis, którego w protokole nie wymieniono. Brak akceptacji dla powyższej praktyki stałby, w ocenie sądu, w sprzeczności z istotą odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., która nie jest uzależniona od winy, lecz od samego stwierdzenia faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. W ślad za tym wymierzana jest zaś kara, której celem jest przymuszenie do respektowania przez przewoźnika nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. W świetle prawidłowo, zdaniem sądu, ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego sprawy, zasadniczo zresztą niekwestionowanego przez stronę co do jego istoty, a jedynie co do sposobu ustalenia, nie ulega wątpliwości, że istniały podstawy do wymierzenia stronie skarżącej kary za opisane wcześniej i kwalifikowane odpowiednio pod poz. lp. 5.2 i 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenia przepisów transportu drogowego związane z czasem pracy kierowcy. Ustalenia z tym związane zawierają się w ramach czasowych wyznaczonych protokołem kontroli drogowej, bowiem dotyczą naruszeń czasu pracy kierowcy mających miejsce w dniach 22-23 maja 2021 r., podczas gdy przyjęty w protokole kontrolowany okres pracy kierowcy obejmował czas pomiędzy 19 a 23 maja 2021 r., co tym bardziej nieuzasadnionymi czyni zarzuty skargi naruszenia powołanych w niej przepisów prawa procesowego. W ocenie sądu, w sprawie prawidłowo i w sposób wszechstronny zebrano bowiem materiał dowodowy, który okazał się wystarczający do ujawnienia wspomnianych wcześniej naruszeń. Organy administracji nie naruszyły zatem w tym zakresie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. regulujących obowiązki organów administracji związane z należytym przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego. Co więcej, przeprowadzona przez organy ocena zgromadzonego materiału miała charakter swobodny, a nie arbitralny. Oparta była o spójną i logiczną analizę obiektywnych dowodów, a zatem – wbrew twierdzeniom skargi – odpowiadała wymogom art. 80 k.p.a. Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia kwestionowanym rozstrzygnięciem art. 10 k.p.a. i wynikającego z tego przepisu prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Jak twierdzi strona skarżąca, w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego uniemożliwiono jej wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, nie informując o zakończeniu postępowania przed tym organem i o zamiarze wydania decyzji rozstrzygającej sprawę, czym – jak twierdzi strona – została zaskoczona, gdyż wiedząc o tym, mogłaby przedłożyć dodatkowe wyjaśnienia i rozważyć ewentualne przedłożenie jeszcze innych dokumentów. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, należy stwierdzić w pierwszej kolejności, że strona była świadoma swoich uprawnień procesowych, wszak analiza akt sprawy dowodzi, że wielokrotnie była o nich informowana (vide w przypadku postępowania przed organem I instancji: w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z 24 maja 2021 r.; zawiadomieniu z 17 sierpnia 2021 r., zawiadomieniu o zakończeniu postępowania dowodowego z 17 sierpnia 2021 r.). Słuszność ma strona, podnosząc, że podobnego zawiadomienia nie wystosował organ wyższego stopnia, jednak w ocenie sądu, a wbrew twierdzeniom skargi, nie miało to wpływu na wynik sprawy. Strona skarżąca w żadnej mierze nie wskazała bowiem, formułując zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., jakich konkretnie dowodów i okoliczności nie przedstawiła, a które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w rezultacie czyni ten zarzut gołosłownym. Odnotować trzeba, że strona skarżąca miała świadomość toczącego się przed organem odwoławczym postępowania, bowiem pismem organu I instancji z 9 listopada 2021 r. została zawiadomiona o przekazaniu odwołania wraz z aktami sprawy organowi wyższego stopnia. Biorąc zatem pod uwagę, że decyzja organu odwoławczego została wydana dopiero 20 maja 2022 r., niezrozumiała jest bierność strony przez okres ponad pół roku, w trakcie którego mogła wystąpić z licznymi inicjatywami dowodowymi negującymi dotychczasowe ustalenia faktyczne, przedstawiając tym sposobem swoje racje w sprawie. Jako nietrafne oceniono również zarzuty skargi związane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 92b i 92c u.t.d. regulujących tzw. okoliczności egzoneracyjne, pozwalające uwolnić się przedsiębiorcy od konsekwencji stwierdzonych naruszeń. Zdaniem sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organy słusznie uznały, iż nie było podstaw do zastosowania tych przepisów. Analiza akt postępowania każe podzielić stanowisko organu administracji, że skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego takich dokumentów, z których jednoznacznie wynikałoby, iż w jej przedsiębiorstwie podejmowano działania zmierzające do tego, aby organizacja pracy i realizacja zadań przewozowych nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowców przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Skarżąca wprawdzie załączyła do złożonych w toku postępowania administracyjnego wyjaśnień, m.in. umowę o pracę z kierowcą wraz z informacją o zasadach używania tachografu oraz zakresem obowiązku kierowców, jak również wyciąg z ustawy o czasie kierowców, jednakże nie świadczy to zdaniem sądu, o spełnieniu przesłanek, które pozwalałyby uwolnić się jej od odpowiedzialności za stwierdzone w sprawie naruszenia. Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. w pkt. 1 wyraźnie zastrzega, iż odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku możliwe jest, o ile podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił uprzednio właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów. Tymczasem, co już podkreślono, strona na tę okoliczność nie okazała żadnych dowodów, np. w postaci zleceń przewozowych, na co zresztą zasadnie wskazywał organ odwoławczy na str. 10-11 zaskarżonej decyzji. Co więcej, stwierdzone w postępowaniu naruszenia świadczą o czymś zupełnie przeciwnym, tj. o braku stosownego nadzoru przedsiębiorcy nad wykonywaniem obowiązków przez kierowców, skoro realizacja przewozu skłania kierowców do dopuszczania się działań mających kamuflować naruszenia przepisów o organizacji czasu pracy i odpoczynku kierowców, choćby poprzez posługiwanie się kartą kierowcy innej osoby. Ponadto, sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, stoi na stanowisku, że art. 92b ust. 1 u.t.d. nie może mieć zastosowania przy wymierzaniu kary za posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy innej osoby, co w istocie prowadzi do manipulowania zapisem za pomocą stosownego urządzenia rejestrującego wskazania, m.in. w zakresie aktywności kierowcy. Jakkolwiek bowiem wspomniany przepis ma zastosowanie do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, to jednak nie jest adekwatny w sytuacji, gdy te naruszenia wynikają z celowego ingerowania w sposób rejestrowania danych przez urządzenia rejestrujące. Konsekwencja takiego działania polegająca na wspomnianym naruszeniu przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku nie stanowi jednocześnie przeciwwskazania do ukarania za manipulowanie zapisem danych na urządzeniach rejestrujących poprzez posługiwanie się przez jedną osobę kilkoma kartami kierowców. Za oba tak stwierdzone naruszenia karę należy wymierzyć odrębnie. W sprawie nie zaszły ponadto okoliczności, o których stanowi art. 92c ust. 1 u.t.d., których wystąpienie skutkowałoby brakiem wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, albo umorzeniem w razie jego uprzedniego wszczęcia. Przepis ten stanowi bowiem, iż powyższe ma miejsce, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W ocenie sądu, strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na wystąpienie którejkolwiek z powyższych przesłanek niewszczynania albo umorzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Ponadto podkreślenia wymaga, że wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. Niezbędnym elementem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości jest zatem wykazanie przez przedsiębiorcę, że nie przyczynił się on swoim zachowaniem do ich powstania. Musi on wykazać takie okoliczności i zdarzenia, które nie są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu przewozu w transporcie drogowym. Nie jest taką przesłanką brak odpowiedniej organizacji systemu przewozów i skorelowania go z dyscypliną czasu pracy kierowców, jak również brak niezbędnego nadzoru nad kierowcami wykonującymi przewóz w imieniu przedsiębiorcy. Ubocznie należy podnieść, że zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący nieprawidłowego powołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji omawianych wyżej przepisów jest o tyle chybiony, że orzekające w sprawie organy z urzędu były zobowiązane rozważyć ewentualność ich zastosowania, co też uczyniły i rzeczowo wyjaśniły. Zasadne natomiast okazały się zarzuty dotyczące sumowania kar. Organ odwoławczy wprawdzie zmodyfikował metodykę ich obliczania w stosunku do decyzji pierwszoinstancyjnej, powołując się w charakterze wzorca na wyrok NSA z 23 września 2021 r., II GSK 604/21, przy czym uczynił to instrumentalnie, pomijając okoliczność, że wynikający z tego orzeczenia sposób określania wymiaru kary, polegający na zsumowaniu kar cząstkowych za przekroczenie kolejnych progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń, nie zyskał szerszej aprobaty judykatury. Zgodnie z treścią ww. orzeczenia, w każdym przypadku przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, ale nie każde przekroczenie progów powoduje sumowanie kwot kar od najniższej do najwyższej. Na tej podstawie organ odwoławczy doszedł do konstatacji, że w przypadku stwierdzonych w sprawie naruszeń określonych pod lp. 5.2 i 5.7, błędne było wprawdzie zsumowanie przez organ I instancji kar cząstkowych wynikających z punktów 1-3 poszczególnych pozycji załącznika nr 3 do u.t.d., ale za dopuszczalne było takie sumowanie w odniesieniu odpowiednio do punktów 2 i 3 ww. pozycji załącznika. W rezultacie kara za naruszenie wymienione pod lp. 5.2 została zredukowana z 800 do 700 złotych, natomiast w przypadku kary określonej w pozycji lp. 5.7 organ odwoławczy wymierzył ją w kwocie 1450 złotych, tj. o 150 złotych niższej w stosunku do pierwotnie orzeczonej. Zdaniem sądu takie działanie było nieprawidłowe. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela bowiem zapatrywanie wyrażane w przeważającym orzecznictwie sądów administracyjnych, że opisane wyżej sumowanie kar jest prawnie nieuzasadnione. Judykatura wskazuje, m.in. na gruncie sposobu określania wymiaru kary w odniesieniu do naruszenia z lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., że ustawodawca określił wskazane w nim znamiona naruszeń/skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, posługując się takimi sformułowaniami jak: "o czas do [...]", "o czas powyżej [...] do [...]" i "o każdą rozpoczętą godzinę powyżej [...]". Tak sposób redakcji uzasadnia więc, wbrew twierdzeniom organu, że w skróceniu wymaganego skróconego odpoczynku dziennego określonego w lp. 5.7 pkt 3 mieści się naruszenie z lp. 5.7 pkt 2, zaś w naruszeniu opisanym w lp. 5.7 pkt 2 mieści się czyn z punktu 1. Tym samym w przypadku nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku ze stwierdzeniem naruszenia opisanego w lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., za "współukaranie" uznać należy naruszenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego określone w punktach poprzedzających. Nie ma więc uzasadnienia nakładanie kar za każdy z czynów określonych w kolejnych punktach pozycji lp. 5.7 z osobna, a zatem omawiane przepisy nie mogą stanowić podstawy prawnej do sumowania kar, szczególnie, że z treści powoływanego załącznika nr 3 do u.t.d. wynika, że wagę trzech naruszeń wskazanych w lp. 5.7 ustawodawca ocenił odmiennie. Przekroczenie progu przewidzianego dla poszczególnego naruszenia powinno zatem powodować uruchomienie kolejnej, wyżej, narastającej sankcji, nie skutkując natomiast sumowaniem sankcji (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2022 r., II GSK 2167/21; wyrok NSA z 21 kwietnia 2022 r., II GSK 2060/21; wyrok NSA z 26 listopada 2021 r., II GSK 1738/21 i powołane tam orzeczenia, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem składu orzekającego, biorąc pod uwagę zbliżoną konstrukcję przyjętą przez ustawodawcę w odniesieniu do naruszenia opisanego pod pozycją lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., powołany wyżej pogląd ma zastosowanie również w tym przypadku. Mając powyższe na uwadze: - z tytułu naruszenia, o którym mowa pod poz. lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone – o 3 godziny i 42 minuty, należało wymiar kary określić wyłącznie z uwzględnieniem pkt-u 3 przewidującego karę w wysokości 250 zł "za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin". W tej sytuacji orzeczona kara powinna wynosić 2 x 250 zł, tj. 500 złotych, zamiast określonej zaskarżoną decyzją kwoty 700 złotych; - z tytułu naruszenia, o którym mowa pod poz. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej- o 3 godziny i 6 minut, należało wymiar kary określić wyłącznie w oparciu o pkt 3 przewidującym karę w wysokości 550 zł "za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin". W tej sytuacji orzeczona kara powinna wynosić 2 x 550 zł, tj. 1100 złotych, zamiast określonej zaskarżoną decyzją kwoty 1450 zł. Na marginesie powyższego sąd wskazuje, że błędne jest przekonanie strony o naruszeniu przez organy zasady "ne bis in idem", na skutek zsumowania przez organ zapisów z obu kart kierowców, którymi posługiwał się kierowca i zapisów urządzenia rejestrującego. Trzeba bowiem wskazać, że właśnie tak zsumowane zapisy odzwierciedlały realny czas pracy i odpoczynku kierowcy uczestniczącego w kontroli, który podpisał sporządzony z jej przebiegu protokół. Dodatkowo ustawodawca odrębnie penalizuje zarówno kwestię posługiwania się cudzą kartą kierowcy, jak i naruszenia dotyczące czasu pracy, niezależnie od tego, czy pozostają one ze sobą w związku przyczynowo-skutkowym, czy też nie. Jest to odpowiedzialność administracyjna i obiektywna, tj. za stwierdzone naruszenie, a zatem organy słusznie ukarały stronę zarówno za naruszenie określone w poz. lp. 6.3.3. załącznika, jak i w poz. lp. 5.2 oraz lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Wobec stwierdzonych wcześniej naruszeń prawa materialnego, które zdaniem sądu miały wpływ na wynik sprawy, jako częściowo zasadne należało uznać także te zarzuty skargi, które dotyczyły uchybienia przepisom prawa procesowego, tj. art. 8 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że opisana wcześniej praktyka sumowania przez organy kar, jako naruszająca powszechnie obowiązujące przepisy i nieaprobowana w orzecznictwie, może podważać zaufanie jednostki do władzy publicznej. Wadliwość przyjętej wykładni przepisów regulujących tę kwestię przekłada się też na wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji w przedmiotowym zakresie. Reasumując, kontrolowana w sprawie decyzja dotknięta jest zarówno wadą naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy, poprzez zawyżenie wymierzonej przez organ administracyjnej kary pieniężnej. Z tych względów zgodnie z art. 145 § 1 pkt lit. a i c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania, w wysokości 2023 złotych, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Składają się na nie kwota wpisu od wniesionej skargi w wysokości 206 złotych oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 1800 złotych, ustalone na podstawie § 2 pkt 4 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w spawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r poz. 265), powiększone o 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy będzie związany oceną prawną i faktyczną przedstawioną przez sąd w niniejszym orzeczeniu, w szczególności co do podstaw i wymiaru kary za stwierdzone w postępowaniu administracyjnym naruszenia przepisów o transporcie drogowym, wydając na tej podstawie adekwatną decyzję zgodną z art. 138 k.p.a. i stosownych przepisów prawa materialnego. d.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI