II GSK 595/24

II GSK 595/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Zbigniew Czarnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1781/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-04-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 5c ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1781/22 w sprawie ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 16 sierpnia 2022 r. nr SKO-TS-4123-3/22 w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA lub sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1781/22 oddalił skargę P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu (dalej: SKO) z 16 sierpnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna z 24 marca 2022 r. o cofnięciu licencji nr [...] z 2 listopada 2018 r. wydanej dla przedsiębiorcy P.M. [...] (dalej: skarżący) na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wobec niespełniania wymagań uprawniających do wykonywania tej działalności z uwagi na uzyskanie, z Krajowego Rejestru Karnego w dniu 2 lutego 2022 r., informacji potwierdzającej skazanie skarżącego m.in. za przestępstwo z art. 158 § 1 i art. 157 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1138, dalej: k.k.), tj. za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu. Podstawą prawną wydania decyzji były przepisy art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 5c ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180, z późn. zm., dalej: u.t.d.).
WSA w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.). Treść orzeczenia dostępna na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (dalej: CBOSA).
W uzasadnieniu WSA stwierdził m.in., że fakt skazania skarżącego za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu powoduje, że nie został spełniony wymóg określony w art. 6 ust. 1 pkt 2 u.t.d., a zatem cofnięcie licencji przez organ ją wydający jest obligatoryjne i w takim przypadku nie zachodzi konieczność zastosowania instytucji pisemnego ostrzeżenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 u.t.d. WSA podkreślił, że wbrew twierdzeniu skarżącego, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 u.t.d. nie ma znaczenia czy przestępstwo wskazane w tym przepisie, zostało popełnione podczas wykonywania przewozu taksówką czy też w czasie wolnym od pracy przedsiębiorcy.
Skargę kasacyjną wniósł P.M. zaskarżając wyrok WSA w Krakowie w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 15 ust. 2 u.t.d. w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a u.t.d. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.t.d. poprzez błędną wykładnię powyższych przepisów polegającą na mylnym przyjęciu, że każdy przypadek niespełnienia warunków licencyjnych z art. 6 ust. 1 pkt 2 u.t.d wchodzi w zakres pojęcia "innego mającego związek z wykonywaniem zawodu" przestępstwa w rozumieniu art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a u.t.d., a tym samym mylne przyjęcie, iż z samego faktu popełnienia przez skarżącego, będącego posiadaczem licencji na podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu można stwierdzić, iż ma ono związek z wykonywaniem zawodu, a w konsekwencji błędne uznanie, że w takiej sytuacji nie zachodzi konieczność wcześniejszego zastosowania instytucji pisemnego ostrzeżenia.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie strona zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś SKO w Nowym Sączu, w terminie czternastu dni od doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądało przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
W myśl art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sąd drugiej instancji nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i sąd pierwszej instancji. Wobec powyższego NSA odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Kontroli instancyjnej poddany został wyrok sądu pierwszej instancji, w którym WSA oddalając skargę zaaprobował ustalenia organów, że wobec niespełnienia przez skarżącego wymagań uprawniających do wykonywania działalności w postaci krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, należało cofnąć licencję nr [...] z 2 listopada 2018 r. wydaną dla przedsiębiorcy P.M. [...].
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna P.M. oparta została na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Strona zarzuciła wyrokowi sądu pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 15 ust. 2 w związku z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d., a więc przyjęcie, że każdy przypadek niespełnienia warunków licencyjnych z art. 6 ust. 1 pkt 2 u.t.d. wchodzi w zakres innego przestępstwa związanego z wykonywaniem zawodu, o jakim stanowi art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
W ocenie NSA trafne jest stanowisko sądu pierwszej instancji, w którym sąd ten stwierdza, że z treści art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. wynika, że skazanie osoby posiadającej licencję na prowadzenie taksówki za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu wypełnia pojęcie skazania za inne przestępstwo mające związek z wykonywaniem zawodu, o którym stanowi ten przepis. Wniosek taki jest konsekwencją wykładni art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Przepis ten wprowadza wymogi uzyskania licencji w zakresie przewozu osób i pośrednictwa. Zgodnie z art. 5 c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, udziela się przedsiębiorcy, jeżeli członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa karne skarbowe lub przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub warunkom pracy i płacy albo inne mające związek z wykonywaniem zawodu. Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. b) u.t.d. przewiduje, że licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 5c ust. 1 pkt 1 i 5; a przedsiębiorca osobiście wykonujący przewóz, zatrudnieni przez niego kierowcy oraz osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewóz na jego rzecz nie byli prawomocnie skazani za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, a także za przestępstwa, o których mowa w art. 59 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, a ponadto nie orzeczono prawomocnie wobec nich zakazu wykonywania zawodu kierowcy.
Z treści tych przepisów wynika, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Dla licencji uprawniającej do przewozu osób taksówką istotne jest m.in. to, że podmiot ubiegający się o ten rodzaj licencji nie może być skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz wolności seksualnej i obyczajności, a także za przestępstwa, o których mowa w art. 59 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, a ponadto nie orzeczono prawomocnie wobec niego zakazu wykonywania zawodu kierowcy. Zatem zgodzić należy się z sądem pierwszej instancji, że w przypadku licencji dla prowadzenia taksówki wymogi stawiane przez ustawę są wyższe niż w pozostałych przypadkach, w których wydawana jest licencja. Wskazuje na to treść art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d.
Z treści art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d. wynika, że licencja na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką jest cofana, jeżeli posiadacz tego zezwolenia nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu zbiorowego. Z kolei z art. 15 ust. 2 u.t.d. wynika, że w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 lit. a), b), d) oraz e) tego przepisu cofnięcie licencji ma być poprzedzone pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcy. Ostrzeżenia tego nie formułuje się w stosunku do podmiotu, który przestał spełniać wymagania z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Oznacza to, że ostrzeżenie nie poprzedza cofnięcia licencji w sytuacji, gdy przedsiębiorca został skazany za przestępstwa wymienione w tym przepisie. Przepis ten nie wskazuje wprost przestępstw wymienionych jako dyskwalifikujące dla uzyskania licencji na przewóz osób taksówką, a więc przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, obyczajności oraz wolności seksualnej oraz przestępstw naruszających art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, jednak odwołuje się do pojęcia "innych przestępstw mających związek z wykonywaniem zawodu" (art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d.).
Zdaniem NSA wskazanie grupy przestępstw związanych z wykonywaniem zawodu ma charakter normatywny nie tylko w tym znaczeniu, jakie rodzaje czynów ustawa uznaje za przestępstwa będące przeszkodą do uzyskania licencji, ale także jakie ich rodzaje (typy) wiąże z danym rodzajem licencji. Bez wątpienia art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d. wskazuje na przestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu, wolności seksualnej i obyczajności. Oznacza to, że te rodzaje czynów zakazanych są innymi przestępstwami mającymi związek z wykonywaniem zawodu. Skutkiem tego musi być stwierdzenie, że dla licencji taksówkowej skazanie za tego rodzaju przestępstwo wypełnia dyspozycję art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d., bowiem jest innym przestępstwem mającym związek z wykonywaniem zawodu, a to oznacza, że w przypadku cofania licencji osobie posiadającej licencję na przewóz osób taksówką nie ma zastosowania ostrzeżenie, o jakim stanowi art. 15 ust. 2 u.t.d., bowiem taki posiadacz licencji nie spełnia wymagań, o których stanowi art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d.
Mając na uwadze powyższe nie można podzielić stanowiska skargi kasacyjnej, w którym strona podejmuje próbę wykazania, że inne przestępstwo mające związek z wykonywaniem zawodu powinno być rozumiane jako takie, które faktycznie było powiązane z wykonywaniem zawodu przewoźnika taksówkarza, a nie z prawną możliwością wykonywania tego rodzaju przewozu.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.