II GSK 522/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uwzględnił skargę M. S. na decyzję GITD o utracie dobrej reputacji. Sąd I instancji uchylił decyzję GITD oraz poprzedzającą ją decyzję, umarzając postępowanie. Główny Inspektor Transportu Drogowego zarzucił sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie, że postępowanie powinno zostać umorzone z powodu rehabilitacji kar, oraz że utrata dobrej reputacji była nieproporcjonalną reakcją. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie utraty dobrej reputacji musi opierać się na prawomocnych i niebyłych karach. W tej sprawie, kary pieniężne, na podstawie których wszczęto postępowanie, stały się niebyłe zgodnie z art. 94b u.t.d. po upływie roku od ich wykonania. Ponadto, NSA zgodził się z WSA, że stwierdzenie utraty dobrej reputacji było nieproporcjonalne, biorąc pod uwagę wielkość przedsiębiorcy, liczbę operacji transportowych oraz podjęte działania naprawcze. Sąd uznał, że organ nie przeprowadził wnikliwej analizy proporcjonalności sankcji, naruszając art. 6 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) 1071/2009. W związku z tym, NSA utrzymał w mocy wyrok WSA, uznając, że uchylenie decyzji i umorzenie postępowania było zasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUtrata dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, rehabilitacja kar, proporcjonalność sankcji administracyjnych, zasady prowadzenia postępowań w sprawach o utratę dobrej reputacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o transporcie drogowym i rozporządzeniem 1071/2009. Ocena proporcjonalności sankcji jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie w sprawie utraty dobrej reputacji może być wszczęte i prowadzone w oparciu o kary pieniężne, które stały się niebyłe w wyniku upływu roku od dnia wykonania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie utraty dobrej reputacji nie może być prowadzone w oparciu o kary, które stały się niebyłe. Kary te nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia utraty dobrej reputacji.
Uzasadnienie
Przepisy prawa krajowego (art. 94b u.t.d.) i unijnego (art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009) przewidują, że po upływie roku od wykonania kary pieniężnej za najpoważniejsze naruszenie, kara ta staje się niebyła. Wszczęcie postępowania w sprawie utraty dobrej reputacji wymaga, aby kary stanowiące podstawę wszczęcia były ważne i niebyłe.
Czy stwierdzenie utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego stanowi proporcjonalną reakcję na popełnione naruszenia, biorąc pod uwagę wielkość przedsiębiorcy i charakter działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym konkretnym przypadku stwierdzenie utraty dobrej reputacji stanowiło nieproporcjonalną reakcję organu na popełnione naruszenia.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ nie przeprowadził wnikliwej analizy proporcjonalności sankcji. Należało uwzględnić przedmiot działalności strony, jej wielkość (ponad 200 pracowników, ponad 100 samochodów, ok. 700 operacji miesięcznie), a także podjęte działania naprawcze. Sankcja skutkująca utratą licencji, w przypadku tak dużego przedsiębiorcy, mogła prowadzić do upadłości i zwolnień pracowników, co czyniło ją nieproporcjonalną.
Czy organ może w toku postępowania w sprawie utraty dobrej reputacji uwzględniać kary pieniężne, które nie były wymienione w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania lub były nieprawomocne w dniu jego wszczęcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może dowolnie dodawać nowych kar lub uwzględniać kar nieprawomocnych lub niewymagalnych w toku postępowania w sprawie utraty dobrej reputacji.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie utraty dobrej reputacji ma charakter represyjny i sankcyjny, a nałożona sankcja ma być konsekwencją naruszeń popełnionych przed wszczęciem postępowania i za które przedsiębiorca został prawomocnie ukarany. Organ nie może dodawać nowych kar w trakcie postępowania, co naruszałoby normę z art. 7d ust. 1 pkt 2 utd i art. 6 ust. 2 lit. a akapit pierwszy rozporządzenia 1071/2009.
Przepisy (22)
Główne
u.t.d. art. 7d § ust. 1 pkt 2 lit. b) i c)
Ustawa o transporcie drogowym
Określa podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji, w tym w oparciu o wykonalną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za najpoważniejsze naruszenie lub prawomocną karę nałożoną w innym państwie UE/EFTA.
u.t.d. art. 7e § pkt 4
Ustawa o transporcie drogowym
Definiuje środki rehabilitacyjne, w tym uznanie nałożonych sankcji administracyjnych za niebyłe.
u.t.d. art. 94b
Ustawa o transporcie drogowym
Określa, że kara pieniężna za najpoważniejsze naruszenie uważa się za niebyłą po upływie roku od dnia wykonania decyzji administracyjnej o jej nałożeniu.
rozporządzenie 1071/2009 art. 3 § ust. 1 lit.b)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009
Stanowi, że przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego musi cieszyć się dobrą reputacją.
rozporządzenie 1071/2009 art. 6 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009
Reguluje postępowanie w przypadku nałożenia sankcji za najpoważniejsze naruszenia, w tym wymóg przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu oceny dobrej reputacji.
rozporządzenie 1071/2009 art. 6 § ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009
Stanowi, że wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego lub innych środków o skutku równoważnym.
rozporządzenie 1071/2009 art. 6 § ust. 2 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009
Wymaga, aby w ramach postępowania ustalono, czy utrata dobrej reputacji stanowi nieproporcjonalną reakcję, co musi być należycie umotywowane.
Pomocnicze
u.t.d. art. 7 § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
Wskazuje organ właściwy do wszczęcia postępowania w sprawie spełniania wymogu dobrej reputacji.
u.t.d. art. 82g
Ustawa o transporcie drogowym
Dotyczy ewidencji naruszeń rejestru KREPTD, która stanowi podstawę ustaleń organu.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy umorzenia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozstrzygnięć sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy umorzenia postępowania przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania NSA podstawami i granicami zaskarżenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek działania NSA z urzędu w określonych sytuacjach.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wydawanie wyroku po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kary pieniężne, na podstawie których wszczęto postępowanie w sprawie utraty dobrej reputacji, stały się niebyłe w wyniku upływu roku od dnia wykonania decyzji. • Stwierdzenie utraty dobrej reputacji było nieproporcjonalną reakcją organu na popełnione naruszenia, biorąc pod uwagę wielkość przedsiębiorcy, skalę działalności i podjęte działania naprawcze.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., oraz w zw. z art. 7d ust. 4 pkt 1-4 i ust. 5 pkt 1 u.t.d. oraz pkt (9) preambuły do rozporządzenia (WE) 1071/2009). • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji (art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji (art. 7d ust. 4 pkt 1 u.t.d w zw. z art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b i c, art. 7d ust. 3 u.t.d., art. 7e ust. 4 u.t.d. oraz art. 15 ust 1 rozporządzenia (WE) NR 1071/2009 oraz art. 82g ust. 4 pkt 2, art. 94b u.t.d. w. zw. z art. 3 ust. 1 lit. b, art. 6 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 4 i 5, art. 18 ust. 1 i 2, art. 24 rozporządzenia (WE) 1071/2009, pkt (7),(9) i pkt (21) preambuły do tegoż rozporządzenia).
Godne uwagi sformułowania
organ nie może dowolnie <<żonglować>> karami będącymi podstawą oceny utraty dobrej reputacji i w szczególności dobierać nowe kary, nieistniejące lub nieprawomocne w dniu wszczęcia postępowania, lub też niewymienione w zawiadomieniu o jego wszczęciu • Sankcja skutkująca w istocie zamknięciem lub zawieszeniem działalności, nałożona za naruszenia, które – jak podniósł skarżący - stanowią w skali roku promil w stosunku do ilości prowadzonych operacji transportowych i mniej niż procent w stosunku do zatrudnionych kierowców, zdaniem Sądu, jest nieproporcjonalna.
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Joanna Kabat-Rembelska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Utrata dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, rehabilitacja kar, proporcjonalność sankcji administracyjnych, zasady prowadzenia postępowań w sprawach o utratę dobrej reputacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o transporcie drogowym i rozporządzeniem 1071/2009. Ocena proporcjonalności sankcji jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prowadzenia działalności transportowej – utraty dobrej reputacji, która może skutkować upadłością firmy. Pokazuje, jak sądy oceniają proporcjonalność sankcji administracyjnych i znaczenie rehabilitacji kar.
“Czy jedna kara może pogrzebać firmę transportową? NSA wyjaśnia, kiedy utrata reputacji jest nieproporcjonalna.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.