II GSK 51/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary za wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia i pojazdem niespełniającym wymogów, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów i sądu niższej instancji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej V. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oraz przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo zakwalifikowały przewóz jako wykonywany bez licencji i pojazdem nieodpowiadającym wymogom, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie były zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną V. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Naruszenia polegały na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oraz przewozie okazjonalnym pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych (przeznaczonym do przewozu maksymalnie 7 osób łącznie z kierowcą). Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Skarżący zarzucił m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących transportu drogowego, definicji przewozu okazjonalnego oraz przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.) nie są zasadne, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a ustalenia faktyczne poczynione przez organy i sąd pierwszej instancji były prawidłowe i oparte na zebranych dowodach. Sąd podkreślił, że wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji może być stwierdzone nawet jeśli nie stanowi ono przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej. Również zarzuty naruszenia prawa materialnego zostały uznane za bezzasadne, gdyż skarżący faktycznie wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji oraz przewóz okazjonalny pojazdem nieodpowiadającym wymogom, a przepisy unijne dotyczące przewozów okazjonalnych nie miały zastosowania do tej sprawy. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonywanie takich czynności stanowi krajowy transport drogowy, nawet jeśli nie jest to działalność gospodarcza prowadzona w sposób trwały, ciągły lub zorganizowany, a podmiot nie posiada odpowiedniego wpisu ewidencyjnego lub rejestrowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podmiot faktycznie podejmujący czynności z zakresu transportu drogowego, nawet bez dopełnienia warunków legalnego prowadzenia działalności gospodarczej, jest podmiotem wykonującym transport i podlega sankcjom za naruszenie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.t.d. art. 4 § pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja krajowego transportu drogowego, obejmująca czynności faktycznie podejmowane w tym zakresie, nawet bez formalnego statusu przedsiębiorcy.
u.t.d. art. 4 § pkt 11
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja przewozu okazjonalnego, który nie jest przewozem regularnym, specjalnym ani wahadłowym.
u.t.d. art. 5b § ust. 1 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
Wykonywanie zarobkowego przewozu osób bez wymaganej licencji.
u.t.d. art. 18 § ust. 4a
Ustawa o transporcie drogowym
Wymóg, aby przewóz okazjonalny wykonywany był pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Kara pieniężna za naruszenia przepisów o transporcie drogowym.
u.t.d. art. 92a § ust. 3
Ustawa o transporcie drogowym
Kara pieniężna za naruszenia przepisów o transporcie drogowym.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 6a
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja przewozu drogowego.
u.t.d. art. 18 § ust. 4b
Ustawa o transporcie drogowym
Wyłączenia dotyczące przewozu okazjonalnego.
u.t.d. art. 92a § ust. 7 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
Podstawa nałożenia kary pieniężnej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. a
Stawka minimalna opłaty za czynności radcy prawnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a
Stawka minimalna opłaty za czynności radcy prawnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 pkt 5
Określenie stawek opłat za czynności radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo zakwalifikowały przewóz jako wykonywany bez licencji. Pojazd użyty do przewozu nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z wymogami formalnymi. Ustalenia faktyczne były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy unijne dotyczące przewozów okazjonalnych nie miały zastosowania do krajowego przewozu osób.
Odrzucone argumenty
Czynności skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego. Czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej. Przewóz nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy. Przewóz jedynie jednej osoby nie wypełnia znamion 'przewozu okazjonalnego'. Naruszenie przepisów postępowania przez organy (art. 7, 77 § 1 k.p.a.). Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
podmiotem wykonującym transport jest również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej przepisy unijne dotyczące przewozów okazjonalnych [...] nie mają zastosowania do przewozów okazjonalnych w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. w zakresie, w jakim przewozy te nie są przewozami okazjonalnymi w autobusowym i autokarowym przewozie osób na terytorium UE
Skład orzekający
Dorota Dąbek
przewodniczący sprawozdawca
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
członek
Wojciech Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego bez licencji, zwłaszcza w kontekście działalności realizowanej za pośrednictwem aplikacji mobilnych, oraz kryteriów pojazdów do przewozu okazjonalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i może wymagać analizy w kontekście innych regulacji lub specyfiki danego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnych aplikacji przewozowych i kary pieniężnej, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno wśród kierowców, jak i pasażerów, a także prawników specjalizujących się w transporcie.
“Aplikacja przewozowa to nie licencja! NSA wyjaśnia, kiedy grozi wysoka kara za 'nielegalny' transport.”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 51/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/ Karolina Kisielewicz-Sierakowska Wojciech Kręcisz Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 1589/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-20 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2140 art. 4 pkt 1, art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant starszy asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej V. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1589/21 w sprawie ze skargi V. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 marca 2021 r. nr BP.501.1691.2020.0949.WA7.1682 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od V. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I Wyrokiem z 20 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa1589/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę V. S. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 10 marca 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na: - wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, - wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej: u.t.d.) z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu 3 października 2019 r. na terenie Portu Lotniczego [...] w W. kontroli drogowej pojazdu marki Opel o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący. Podczas kontroli ustalono również, że w momencie zatrzymania skarżący przewoził pasażera z Portu Lotniczego [...] w W. na ul. [...] w W., a przejazd ten został zamówiony i opłacony za pomocą aplikacji [...]. Decyzją z 20 lipca 2020 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za powyższe naruszenia. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 10 marca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. II Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożył skarżący. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę wskazując w uzasadnieniu, że organy prawidłowo uznały, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organy prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz art. 7 pkt u.t.d. oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. Ponadto przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynikało z protokołu kontroli oraz z dowodu rejestracyjnego. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, a pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Sąd wskazał, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały bowiem ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przez rozpoczęciem przewozu. W konsekwencji w ocenie Sądu pierwszej instancji Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 10 marca 2021 r. III Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie: I. prawa materialnego w postaci: 1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 1 oraz art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ww. ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego kasacyjnie nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego kasacyjnie nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej); 2) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. 4 a b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ww. ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego kasacyjnie wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...]/[...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 3) niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego; 4) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE L z 2009 r. Nr 300 poz. 88; dalej: rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006), polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób); II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 21 października 2020 r. przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności: a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; b) braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność; d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer. Jednocześnie skarżący wskazał, że ww. naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Warszawie pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez GITD przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności: a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; b) braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność; d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer. Wobec powyższego wniesiono o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 10 marca 2021 r. Skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. IV W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, skierowanie sprawy na rozprawę oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. V Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów kasacyjnych. Zdaniem NSA nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez "brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi", w tym do zarzutów naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. (pkt II.5. petitum skargi kasacyjnej). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. Utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że nie jest dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Zdaniem NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W sposób wystarczający Sąd przedstawił w nim opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce, Sąd wyjaśnił bowiem znaczenie i sposób zastosowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również odniósł się do zarzutów naruszenia przez skarżony organ przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Z tego powodu podniesiony w niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być uwzględniony, gdyż w ramach kontroli spełnienia warunków formalnej prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku NSA nie może badać prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji, w tym w zakresie dokonanej przez Sąd oceny zachowania wymogów wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowości zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, czego w niniejszej sprawie domaga się skarżący formułując ten zarzut. Za niezasadny uznać też należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez skarżony organ, polegającego na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych (punkt II.6. petitum skargi kasacyjnej). Zarzut ten nie został prawidłowo skonstruowany, gdyż w tej podstawie kasacyjnej zarzucającej naruszenie prawa procesowego, w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazano również lit. a, która dotyczy naruszenia prawa materialnego, a nie naruszenia przepisów postępowania. Zarzut ten nie został też prawidłowo skonkretyzowany. Skarżący kwestionuje kompletność ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez kontrolowane organy, ale ogranicza się jedynie do pozbawionej uzasadnienia polemiki. Nie zostało bowiem doprecyzowane w czym konkretnie skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia tych przepisów k.p.a., to znaczy jakie jeszcze dowody powinny być zebrane i rozpatrzone. Zdaniem NSA tak sformułowany zarzut procesowy nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji oraz prawidłowości ustalenia jej podstawy faktycznej została dokonana przez Sąd pierwszej instancji w sposób zgodny z prawem. Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały poczynione na podstawie zebranych dowodów, w szczególności na podstawie jednoznacznych w swej treści i niepodważonych przez stronę skarżącą dowodów z dokumentów (protokołu z kontroli) oraz przesłuchania świadka (pasażera). Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że stanowiły one wystarczającą podstawę dowodową do przyjęcia zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych, na podstawie których przyjęto, że skarżący wykonując przewóz osobowy przy wykorzystaniu aplikacji mobilnej [...] (w zakresie pozyskania klientów oraz obsługi płatności), faktycznie wykonywał czynności z zakresu działalności gospodarczej w dziedzinie krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., a dla tego rodzaju kwalifikacji prawnej nie miały prawnego znaczenia okoliczności związane z trwałym, ciągłym lub zorganizowanym charakterem tej działalności lub uzyskaniem odpowiedniego wpisu ewidencyjnego lub rejestrowego, albo zasadami działania aplikacji mobilnej, która została wykorzystana do złożenia i przyjęcia oferty przewozu oraz odpłatności za dokonany przewóz (por. m.in. wyroki NSA: z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 238/21; z 28 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1132/21). Ustalone w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne były zatem wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza bowiem odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji. Podmiotem wykonującym transport jest również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. np. wyroki NSA z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08; z 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 166/09). Jak podkreśla się w orzecznictwie, wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (np. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17). Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie zasadnie uznał Sąd, że kontrolowane organy zachowały konieczne wymogi legalności administracyjnego postępowania dowodowego i wyjaśniającego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozbawione uzasadnionych podstaw są również wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 1 oraz art. 5b u.t.d.; art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. 4 a b u.t.d. w zw. z l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.; art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z l.p. 1.1 oraz 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. i w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. (punkty I.1.-I.4 petitum skargi kasacyjnej). Ponieważ w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie pozytywnej oceny legalności ustalonej w postępowaniu administracyjnym podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, o czym była mowa powyżej, jak również nie zakwestionowano prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych powyżej jako wzorce kontroli, to za oczywiście bezzasadne należy uznać zarzuty błędnej subsumpcji lub wadliwej konkretyzacji wskazanych wyżej przepisów. Nie jest zatem możliwy do uwzględnienia zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów art. 4 pkt 1, art. 4 pkt 11 oraz art. 4 pkt 6a u.t.d. przez przyjęcie, że skarżący kasacyjnie wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób oraz przewóz drogowy okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.), skoro - w świetle niezakwestionowanej wykładni powyższych przepisów na tle ustalonego i niepodważonego skutecznie stanu faktycznego sprawy - skarżący niewątpliwie wykonywał czynności z zakresu przewozu osób (art. 4 pkt 1 u.t.d.), a wykonany przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., albowiem nie stanowił on przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz ten stanowił nielegalny przewóz okazjonalny, gdyż podjęty został z naruszeniem art. 18 ust. 4a u.t.d. przewidującego, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, do którego nie miało zastosowania wyłączenie z art. 18 ust. 4b u.t.d. Był to również przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 6a u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 4 pkt 1 u.t.d., zakresowo należący do definicji krajowego transportu drogowego. Nie mógł zostać uwzględniony także zarzut niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z poz. 1.1. i 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. oraz w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. (punkt I.3 petitum skargi kasacyjnej). Zarzut ten został wadliwie skonstruowany, błędnie powiązano bowiem przepis art. 92a ust. 1 z art. 92a ust. 6 u.t.d., podczas gdy ten pierwszy przepis – w zakresie podstawy nałożenia kary pieniężnej na skarżącego – jest powiązany z przepisem art. 92a ust. 7 u.t.d. oraz załącznikiem nr 3 do u.t.d. W tym zakresie podniesiony zarzut podlega więc formalnemu oddaleniu. Nie mógł zostać również poddany analizie merytorycznej zarzut naruszenia art. 18 ust. 4 a b u.t.d., ponieważ w tej ustawie nie ma takiej jednostki redakcyjnej (punkt I.2 petitum skargi kasacyjnej). Związek z art. 4 pkt 11 u.t.d. wykazują w przedmiotowej sprawie przepisy art. 18 ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 4a u.t.d. Pozbawiony zasadności jest także zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 przez uznanie, że "przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów" wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób) (punkt I.4 petitum skargi kasacyjnej). Podkreślenia wymaga, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 ma zastosowanie do międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty (UE) przez przewoźników zarobkowych lub pracujących na potrzeby własne, mających siedzibę w państwie członkowskim zgodnie z jego ustawodawstwem, przy użyciu pojazdów zarejestrowanych w tym państwie członkowskim, które nadają się, ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie, do przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę, i które są do tego celu przeznaczone, oraz do ruchu tych pojazdów pustych w związku z takim przewozem (art. 1 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 2-3), a także do krajowego zarobkowego przewozu drogowego osób, wykonywanego tymczasowo przez przewoźnika niemającego siedziby w danym państwie członkowskim, zgodnie z rozdziałem V tego rozporządzenia (art. 1 ust. 4). W związku z powyższym sformułowane w tym rozporządzeniu definicje pojęć: "usługi regularne", "szczególne usługi regularne" lub "usługi okazjonalne", jako odnoszące się do przewozu grupowego (zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia: przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę), nie mają zastosowania do przewozów okazjonalnych w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. w zakresie, w jakim przewozy te nie są przewozami okazjonalnymi w autobusowym i autokarowym przewozie osób na terytorium UE (zob. wyrok NSA z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 238/21). Mając powyższe na uwadze, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12) oraz udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI