II GSK 484/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2024 r. (sygn. akt II GSK 484/24) oddalił skargę kasacyjną spółki B. Sp. z o.o. w W. od wyroku WSA w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Decyzją z 25 kwietnia 2022 r. Minister wpisał spółkę na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, stosując środki ograniczające, w tym zamrożenie funduszy. Podstawą wpisu było powiązanie spółki z podmiotem R., objętym sankcjami UE, a następnie z obecnym właścicielem, spółką N., której 52% udziałów należy do Państwowego Komitetu Majątkowego Republiki Białorusi, a pozostałe do białoruskich rafinerii. Spółka B. Sp. z o.o. argumentowała, że jej powiązania z R. ustały i że nie wspiera agresji. Sąd I instancji uznał, że organ administracji prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r., a powiązania właścicielskie z państwem białoruskim (za pośrednictwem N.) uzasadniają wpis na listę. NSA w wyroku II GSK 484/24 podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie wpisu na listę ma szczególny charakter, a przepisy ustawy ograniczają stosowanie niektórych przepisów K.p.a., w tym wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji i prowadzenia postępowania dowodowego. NSA uznał, że struktura właścicielska N. stanowiła wystarczającą podstawę do wpisu B. Sp. z o.o. na listę, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego (w tym art. 45 Konstytucji RP) nie były zasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. dotyczącej sankcji za wspieranie agresji na Ukrainę, w szczególności w zakresie powiązań właścicielskich i ograniczeń proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy i okoliczności faktycznych związanych z agresją na Ukrainę. Ograniczenia proceduralne wynikające z tej ustawy mogą nie mieć zastosowania w innych postępowaniach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powiązania właścicielskie spółki z podmiotem bezpośrednio lub pośrednio wspierającym agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę uzasadniają wpis na listę sankcyjną, nawet jeśli te powiązania nie są bezpośrednio związane z agresją, a z innymi przesłankami (np. represjonowaniem społeczeństwa obywatelskiego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powiązania właścicielskie z podmiotem wspierającym agresję, nawet pośrednie i poprzez strukturę kapitałową, uzasadniają wpis na listę sankcyjną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. przewiduje wpis na listę nie tylko podmiotów bezpośrednio wspierających agresję, ale także tych, które są z nimi bezpośrednio powiązane, w tym poprzez powiązania gospodarcze i kapitałowe. Struktura właścicielska spółki N., będącej właścicielem skarżącej spółki, powiązana z państwem białoruskim, stanowiła wystarczającą podstawę do wpisu.
Czy ograniczenie zakresu uzasadnienia decyzji administracyjnej w sprawie wpisu na listę sankcyjną, ze względu na bezpieczeństwo państwa, narusza prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy (art. 45 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie uzasadnienia jest dopuszczalne w sprawach dotyczących bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, co wynika ze specyfiki ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie wpisu na listę sankcyjną ma szczególny charakter i nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. w art. 3 ust. 9 dopuszcza ograniczenie zakresu uzasadnienia decyzji ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny, co jest uzasadnione ryzykiem ujawnienia informacji uzyskanych w toku działań operacyjnych służb.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym jest zobowiązany do ponownego ustalania stanu faktycznego i prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie kwestionowanym przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie dowodowe w sądzie administracyjnym jest ograniczone do oceny legalności aktu administracyjnego, a nie do ponownego ustalania stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że celem postępowania dowodowego w sądzie administracyjnym (art. 106 § 3 p.p.s.a.) nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej i czy dokonały prawidłowej subsumpcji. Zakres kognicji sądu administracyjnego jest ograniczony do kontroli legalności aktu administracyjnego.
Przepisy (11)
Główne
u.o.p.w.a.u. art. 3 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
Podstawa do wydania decyzji o wpisie na listę osób i podmiotów wspierających agresję.
u.o.p.w.a.u. art. 3 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
Przesłanka wpisu na listę: bezpośrednie lub pośrednie wspieranie agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę.
u.o.p.w.a.u. art. 3 § ust. 6
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
Podstawa do zastosowania środków ograniczających.
u.o.p.w.a.u. art. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
Zakres środków ograniczających stosowanych wobec podmiotów wpisanych na listę.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego (w kontekście zarzutu naruszenia).
Pomocnicze
u.o.p.w.a.u. art. 3 § ust. 9
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego
Możliwość ograniczenia zakresu uzasadnienia decyzji ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny.
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna podstawa wydawania decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej (w kontekście zarzutu naruszenia).
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie dowodowe w sądzie administracyjnym (w kontekście zarzutu naruszenia).
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy (w kontekście zarzutu naruszenia).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Struktura właścicielska spółki N. (właściciela skarżącej spółki), powiązana z państwem białoruskim, stanowi wystarczającą podstawę do wpisu na listę sankcyjną. • Ustawa z dnia 13 kwietnia 2022 r. dopuszcza wpis na listę podmiotów powiązanych z podmiotami wspierającymi agresję, nie tylko bezpośrednio wspierających. • Ograniczenie zakresu uzasadnienia decyzji w sprawach bezpieczeństwa państwa jest dopuszczalne i nie narusza art. 45 Konstytucji RP. • Postępowanie w sprawie wpisu na listę sankcyjną ma szczególny charakter, a przepisy K.p.a. dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji są w nim ograniczone.
Odrzucone argumenty
Powiązania spółki z podmiotem R. ustały przed wydaniem decyzji, a obecny właściciel (N.) nie wspiera bezpośrednio agresji. • Organ administracji nie przedstawił wystarczającego materiału dowodowego, a sąd I instancji dokonał wybiórczej oceny stanu faktycznego. • Ograniczenie zakresu uzasadnienia decyzji narusza prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy (art. 45 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
spółka jest podmiotem dysponującym funduszami oraz zasobami gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia nr 765/2006, bezpośrednio lub pośrednio wspierającym Białoruś w jej udziale w agresji Rosji na Ukrainę. • wpisowi na listę podlegać będą nie tylko podmioty bezpośrednio lub pośrednio wspierające agresję, lecz także wszelkie inne osoby lub podmioty, o ile są bezpośrednio powiązane z podmiotami wspierającymi. • postępowanie w sprawie wpisu na listę nie jest typowym postępowaniem administracyjnym • organ administracji nie jest zobowiązany oceniać, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zaś uzasadnienie decyzji nie musi zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej • struktura właścicielska – oraz charakter i rodzaj podmiotów ją tworzących – podmiotu będącego aktualnym i wyłącznym właścicielem B. sp. z o.o. stanowiła w świetle treści, celów i funkcji przywołanej regulacji prawnej – o czym mowa dalej – uzasadnioną oraz dostateczną podstawę wydania decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji.
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. dotyczącej sankcji za wspieranie agresji na Ukrainę, w szczególności w zakresie powiązań właścicielskich i ograniczeń proceduralnych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy i okoliczności faktycznych związanych z agresją na Ukrainę. Ograniczenia proceduralne wynikające z tej ustawy mogą nie mieć zastosowania w innych postępowaniach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy sankcji nałożonych na firmę w związku z wojną na Ukrainie, co jest tematem o dużym znaczeniu geopolitycznym i gospodarczym. Interpretacja przepisów dotyczących powiązań kapitałowych i ograniczeń proceduralnych jest istotna dla praktyki prawniczej.
“Sankcje za wspieranie agresji: NSA potwierdza wpis na listę podmiotu powiązanego z Białorusią.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.