II GSK 466/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-05-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Sawczuk Symbol z opisem 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń Hasła tematyczne Broń i materiały wybuchowe Sygn. powiązane VI SA/Wa 1520/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-09-08 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 485 art. 15h, art. 15 ust. 1 pkt 2-4 Ustawa z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 1520/23 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 12 grudnia 2022 r. nr EA-b-1762/1661/22 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 8 września 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1520/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 12 grudnia 2022 r. nr EA-b-1762/1661/22 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej. Sąd I instancji w podstawie prawnej wyroku wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako: "p.p.s.a.". Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił A. K. zaskarżając powyższy wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 p.p.s.a.; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. oraz rozpoznanie skargi na rozprawie. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono: - naruszenie prawa materialnego poprzez: 1. naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2022 r. poz. 2516) poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że wobec skarżącego zachodzą przesłanki negatywne do wydania pozwolenia na broń, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że wobec skarżącego takie przesłanki nie zachodzą; 2. naruszenie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą w efekcie do przyjęcia, że w przypadku skarżącego A. K. ujawniły się okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, iż należy on do osób, wobec których zachodzą negatywne przesłanki, że wobec skarżącego zachodzą negatywne przesłanki do wydania pozwolenia na broń; 3. naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą w efekcie do przyjęcia, że wobec skarżącego A. K. zachodzą przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że wobec skarżącego przesłanki takie nie zachodzą; 4. naruszenie art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o orzeczenie lekarskie wydane w trybie art. 15h, od którego skarżącemu nie przysługiwał jakikolwiek środek odwoławczy, podczas gdy art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia stronom prawo do zaskarżania decyzji i orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organu II instancji (oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji) i oddalenie skargi, podczas gdy w trakcie postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: • art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.", poprzez niedopuszczenie wniosków dowodowych wskazanych w odwołaniu z dnia 7 listopada 2022 r., a tym samym zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, • art. 7a oraz 81a § 1 k.p.a. poprzez pominięcie, że w sprawie pojawiły się wątpliwości co do stanu zdrowotnego skarżącego, a wątpliwości te w razie braku możliwości ich usunięcia powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony; • art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej, a także w sposób nieracjonalny przez całkowicie bezkrytyczną ocenę (a nawet zupełny brak oceny) orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 1.09.2022 r. wydanego z kolei na podstawie badań lekarskich przeprowadzonych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Katowicach, mimo, że dokumenty te są w swej treści wewnętrznie sprzeczne; • art. 75 § 1 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów, a tym samym niewzięcie przez organ pod uwagę wszystkich wykonanych przez skarżącego badań, a w szczególności przeprowadzonego testu MMPI-2 oraz zaświadczenia z dnia 25.10.2022 r. z przebytej terapii psychologicznej; • art. 80 k.p.a. poprzez ocenę, że A. K. należy do osób wymienionych w art. 15 ust 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, dokonaną na podstawie wybranych dowolnie dowodów, bez wzięcia pod uwagę dowodów przeciwnych (brak oceny całokształtu materiału dowodowego); • art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, opierającej się wyłącznie na orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie art. 15h ustawy o broni i amunicji, bez rozważenia pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie; • art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechania zwrócenia się do biegłego, podczas gdy w sprawie istniały poważne wątpliwości, a dokonanie ustaleń wymagało wiadomości specjalnych. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a., terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W rozpatrywanej sprawie spór prawny dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Komendanta Głównego Policji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że przeprowadzone przez organy administracji publicznej ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w sprawie, a w konsekwencji ocenę odnośnie do zaktualizowania się określonej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o broni i amunicji przesłanki wydania decyzji, o której jest w nim mowa, a mianowicie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają – zgodnie z zasadą dyspozycyjności – granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Zwłaszcza, gdy w uzasadnieniu tego wniosku podkreślić, że ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). Odnosząc się z perspektywy przedstawionych uwag wprowadzających do oceny zasadności – a co za tym idzie skuteczności – zarzutów skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, w punkcie wyjścia wymaga podkreślenia i zarazem przypomnienia – albowiem nie jest to bez znaczenia – że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów, albowiem to one stanowią podstawę zwolnienia z obowiązku, czy też przyznania uprawnienia, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień albo nałożenia obowiązku. Wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy, w granicach której był zobowiązany operować Sąd I instancji (zob. w tej mierze zwłaszcza wyroki NSA z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97 oraz z dnia 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07), zakres postępowania wyjaśniającego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji wyznaczał przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2, pkt 4, a mianowicie jest osobą z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2123 oraz z 2023 r. poz. 1972), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej i osobą uzależnioną od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. W odpowiedzi na podnoszone w skardze kasacyjnej naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji trzeba przede wszystkim podkreślić – abstrahując już nawet od tego, że zarzuty błędnej wykładni tych przepisów prawa nie mogą odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą, albowiem błędna wykładnia to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji co, aby zarzut naruszenia prawa przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony, wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, i co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej, a więc innymi słowy, wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15), którym to wymogom skarga kasacyjna nie czyni zadość, albowiem nie zawiera wskazanych elementów – że decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu prawa oraz w warunkach nim określonych jest decyzją związaną. Zaktualizowanie się chociażby jednej z przesłanek wymienionych w ust. 1 art. 18 wskazanej ustawy zobowiązuje właściwy organ Policji do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Ich katalog – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – potwierdza zasadność wniosku o ścisłej prawnej reglamentacji warunków uzyskania pozwolenia na broń oraz samego prawa jej posiadania – które nie jest prawem konstytucyjnym, ani też konstytucyjną wolnością – a w konsekwencji i tego wniosku, że ocena spełniania tych warunków po uzyskaniu tego pozwolenia jest nie mniej restrykcyjna w zakresie, w jakim jej przedmiotem są – motywowane względami bezpieczeństwa – psychofizyczne zdolności oraz cechy osoby dysponującej bronią na podstawie udzielonego jej pozwolenia na jej posiadanie. Stąd też właśnie, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji jest zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których jest mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4. W rozpatrywanej sprawie – co nie jest sporne – źródłem i zarazem podstawą zaistnienia wątpliwości w omawianym zakresie, w tym zwłaszcza w zakresie wymagającym oceny odnośnie do aktualności zdolności strony do dysponowania bronią oraz ustalenia, czy strona nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, była informacja o toczącym się wobec strony postępowaniu karnym o czyn z art. 191 § 1 k.k. oraz o skierowaniu do Sądu Rejonowego w Tychach aktu oskarżenia przeciwko stronie w sprawie o tenże czyn. Fakt ten stanowił uzasadniony – w świetle logiki rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji – impuls do podjęcia koniecznych działań, a mianowicie zobowiązania strony, na podstawie art. 15 ust. 5 wymienionej ustawy, do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedłożenia wydanych orzeczeń w terminie 21 dni od doręczenia pisma z dnia 12 kwietnia 2022 r. stanowiącego zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Zgodnie z wymienionym przepisem prawa, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. Jakkolwiek faktem jest, że orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne z dnia 8 czerwca 2022 r. wskazywały odpowiednio, że strona nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o broni i amunicji, ani też do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, to jednak właściwy organ Policji – motywując to przywołanymi powyżej okolicznościami – odwołał się od tych orzeczeń (zob. odwołanie z dnia 13 czerwca 20122 r.), co doprowadziło do wydania w trybie odwoławczym, przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Katowicach, orzeczenia lekarskiego z dnia 1 września 2022 r., z którego wynika, że strona skarżąca należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 tej ustawy. Wymaga przy tym podkreślenia – albowiem nie jest to bez znaczenia – że z art. 15h ustawy o broni i amunicji wynika, że od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego osobie ubiegającej się oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby przysługuje odwołanie, które powinno mieć uzasadnienie (ust. 1, ust. 2 i ust. 3), a ponadto, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (ust. 7). Wobec istoty kwestii rysującej się na tle przywołanej regulacji prawnej – i zarazem w odpowiedzi na argumentację zmierzającą do wykazania (s. 8 - 9 skargi kasacyjnej), że ostateczne orzeczenie lekarskie nie ma jednak waloru bezwzględnie wiążącego organy Policji i może podlegać weryfikacji, jak również zmierzającą do wykazania istnienia potrzeby wyjaśnienia przez organy Policji znaczenia orzeczenia lekarskiego z dnia 1 września 2022 r. w relacji do "[...] wykonanych przez skarżącego badań, a w szczególności przeprowadzonego testu MMPI-2 oraz zaświadczenia z dnia 25.10.2022 r. z przebytej terapii psychologicznej" – z których wynika, że strona "[...] nie cierpi na zaburzenia psychiczne. Co najwyżej istniały co do tego wątpliwości w dacie badania. Nie stwierdzono jednak, że badany jest bez wątpienia chory psychicznie", co miałoby nie być pozbawione znaczenia wobec tego, że w postępowaniu w sprawie cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni w czasie wykonywania zadań kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej skarżący "[...] także poddał się badaniom psychologicznym, które wypadły pozytywnie. Od badań tych organ także się odwołał [...]. Badania te skarżący przeszedł pozytywnie – nie stwierdzono przeciwskazań do posiadania broni palnej w czasie wykonywania zadań kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej. Na tej podstawie organ umorzył postępowanie." – trzeba przede wszystkim podkreślić – akcentując przy tym, że obowiązek poddania się badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym stanowi konieczny etap postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na posiadania broni (art. 15a ustawy o broni i amunicji), zaś ich pozytywny wynik jest jednym z koniecznych warunków posiadania tego pozwolenia (wniosek z art. 15 ust. 1 pkt 2 - 3 tej ustawy), a co więcej, że orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne są z uwagi na ich przedmiot oraz zakres orzeczeniami odrębnymi (odpowiednio, art. 15b, art. 15f oraz art. 15c, art. 15g ustawy) – że wobec przedmiotu regulacji ustawy o broni i amunicji, regulowany nią tryb udzielania pozwoleń na posiadanie broni oraz cofania uprawnień na jej posiadanie charakteryzuje się konieczną – z uwagi właśnie na tenże przedmiot regulacji – autonomią, a co za tym idzie odrębnościami w relacji do ogólnego postępowania regulowanego przepisami k.p.a. w zakresie odnoszącym się w szczególności do postępowania wyjaśniającego w sprawach udzielania oraz cofania pozwoleń na posiadanie broni. W związku z tym, że negatywną przesłanką wydania pozwolenia na broń i tym samym pozytywną przesłanką cofnięcia pozwolenia na jej posiadanie są okoliczności wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 wymienionej ustawy – które najogólniej rzecz ujmując odnoszą się do motywowanych względami bezpieczeństwa psychofizycznych zdolności do dysponowania bronią – ustawodawca nie bez uzasadnionych podstaw ocenę odnośnie do aktualizacji tychże przesłanek – a co za tym idzie weryfikację tychże okoliczności – oparł na założeniu, że dokonywanie oceny kondycji stanu zdrowia osób ubiegających się o pozwolenie na broń oraz osób pozwolenie to już posiadających, zostało powierzone i przekazane wyłącznie upoważnionym do tego lekarzom i psychologom, a zakres i sposób przeprowadzania stosownych badań w tym zakresie został ściśle określony w przepisach tej ustawy. Innymi słowy, ustawodawca ustanowił szczególną administracyjną procedurę diagnostyczną do celów orzekania w sprawach pozwolenia na broń (art. 15a - 15h ustawy), na gruncie której, wydane w trybie odwoławczym orzeczenia lekarskie lub psychologiczne są ostateczne (art. 15h ust. 7) i przez to formalnie wiążące dla właściwych organów Policji w zakresie odnoszącym się do stwierdzenia przesłanek, o których jest mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 (orzeczenie lekarskie) oraz art. 15 ust. 1 pkt 3 (orzeczenie psychologiczne). W konsekwencji, z ustawy o broni i amunicji wynika, że jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem, który może stanowić podstawę oceny stanu zdrowia przyszłego lub aktualnego posiadacza pozwolenia na broń jest orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydane w trybie określonym tą ustawią, które stanowi podstawę wydania przez właściwy organ Policji decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na broń albo cofnięcia pozwolenia na broń (zob. np. wyroki NSA z dnia: 4 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 3293/19; 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1606/18; zob. również wyroki NSA z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2282/21 oraz z dnia 8 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 16/25). Orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne – których gwarancją rzetelności oraz profesjonalizmu jest tryb wyłaniania osób uprawnionych do wykonywania badań oraz system kontroli wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych (odpowiednio, art. 15b i art. 15c oraz art. 15i ustawy o broni i amunicji) – jest oświadczeniem wiedzy o funkcjach diagnozy medycznej opartej na podstawie przeprowadzonych badań, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że w wyniku powtórzenia badania – o ile rzecz jasna istnieją ku temu przekonujące powody uzasadnione na przykład wynikami kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 15i w związku z art. 15j wymienionej ustawy – i uzyskania odmiennego jego wyniku, może i powinna nastąpić zmiana diagnozy, za postawienie której (tj. za orzeczenie o stanie zdrowia) odpowiedzialność ponosi wyłącznie lekarz przeprowadzający badanie w trybie ustawy o broni i amunicji (zob. wyrok NSA z dnia 4 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 3293/19). Przewidziany ustawą o broni i amunicji (art. 15h) tryb odwoławczy dotyczący czynności specjalistycznych, jakimi są badania lekarskie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej, zaś ostateczne orzeczenia lekarskie, jakkolwiek – co oczywiste – podlegają ocenie, to jednak nie podlegają – co należy podkreślić – weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie pozwolenia na broń lub cofnięcie takiego pozwolenia (zob. wyrok NSA z dnia 4 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 3293/19; zob. również np. wyroki NSA z dnia: 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2282/21; 8 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 16/25). Wobec wskazanych odrębności nie jest więc możliwe – jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1411/20) – podważanie ostatecznych i wiążących orzeczeń lekarskich i psychologicznych przez przeprowadzenie innego dowodu na okoliczność stanu zdrowia osoby dysponującej pozwoleniem na broń (por. wyroki NSA z dnia: 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 47/20; 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 3232/17; 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1663/11; 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04; 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1943/13; zob. również wyrok z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1615/07). Wobec istoty oraz logiki rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie przywołanych przepisów prawa, które – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć, w tym zwłaszcza w świetle ustanowionych na ich gruncie odrębności – motywowane były przedmiotem regulacji ustawy o broni i amunicji, a co za tym idzie potrzebą zapewnienia rzetelnej i profesjonalnej oceny odnośnie do aktualizacji określonych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 2-4 wymienionej ustawy przesłanek wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń – które najogólniej rzecz ujmując odnoszą się do uzasadnionych względami bezpieczeństwa psychofizycznych zdolności do dysponowania bronią – nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia są wadliwe, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 7a, art. 81a § 1, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 84 § 1 k.p.a. Zwłaszcza, gdy jednocześnie podkreślić, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika (zob. s. 4 - 11) na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania i rekonstruowanych z nich wzorów działania adresowanych do organu administracji publicznej stanowiących wzorce kontroli legalności zaskarżonego działania administracji (art. 7, 7a, art. 81a § 1, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1, art. 80, art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 84 § 1 k.p.a.) oraz wzoru działania adresowanego bezpośrednio do tego Sądu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), które Sąd ten miałby naruszyć kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a ponadto na czym miałby polegać istotny wpływ zarzucanego naruszenia wymienionych przepisów postępowania na wynik sprawy. Co więcej, w korespondencji do przedstawionych argumentów, wobec treści oraz funkcji art. 15h ustawy o broni i amunicji należy również podkreślić, że istota odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego i uzyskanie w trybie odwoławczym – który służy weryfikacji i zmianie pierwotnie wydanego orzeczenia – orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego o walorze ostatecznym (jak stanowi o tym art. 15h ust. 7 przywołanej ustawy, który nie jest przy tym niezgodny z art. 2 związku z art. 78 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, co wobec treści przywoływanego przez stronę judykatu w sprawie SK 113/20 prowadzi do wniosku o braku zasadności zarzutu naruszenia art. 78 ustawy zasadniczej) powoduje, że sugestia strony odnośnie do istnienia rozbieżności między ostatecznym orzeczeniem z dnia lekarskiego z dnia 1 września 2022 r., a wynikiem testu MMPI-2 oraz zaświadczeniem z dnia 25 października 2022 r. z przebytej terapii psychologicznej i orzeczeniami lekarskim oraz psychologicznym (z dnia 12 października 2022 r.) wydanymi w postępowaniu w sprawie cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni w czasie wykonywania zadań kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej, które zostało umorzone decyzją z dnia 20 stycznia 2023 r., nie jest jednak trafna. Zwłaszcza, gdy wobec istoty, funkcji oraz odrębności tych orzeczeń – oświadczenia wiedzy o funkcjach diagnozy medycznej opartej na podstawie przeprowadzonych badań – w relacji do dat ich wydania – a co za tym idzie, dat diagnozowania – podkreślić, że zostały one wydane w odrębnych postępowaniach, co wobec ich treści (orzeczenie negatywne oraz orzeczenia pozytywne) nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że nie jest uzasadniona – zwłaszcza, że nie została nawet w jakimkolwiek stopniu uprawdopodobniona – teza strony skarżącej, że przywołane ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia 1 września 2022 r. zostało "[...] wydane przez lekarza wybieranego [...] przez odwołującego się", to jest przez organ administracji (s. 11 skargi kasacyjnej). W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 466/24
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.