II GSK 46/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, uznając dopuszczalność nałożenia kar na podstawie różnych ustaw.
Skarga kasacyjna dotyczyła kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, gdzie skarżący podnosił zarzut podwójnego karania za to samo naruszenie, gdyż kary nałożono na podstawie ustawy o transporcie drogowym oraz prawa o ruchu drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że mimo częściowego pokrywania się stanu faktycznego, naruszenia podlegają ocenie na podstawie odrębnych reżimów prawnych, które chronią różne dobra i interesy, co czyni dopuszczalnym zbieg odpowiedzialności administracyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. F. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 92a ust. 1 u.t.d.) oraz prawa procesowego (art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.). Głównym zarzutem było naruszenie zakazu podwójnego karania, gdyż za to samo naruszenie (przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej) nałożono kary na podstawie ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) oraz prawa o ruchu drogowym (p.r.d.). NSA, powołując się na art. 193 p.p.s.a., ograniczył uzasadnienie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) i nie stwierdził przesłanek nieważności postępowania. Wskazał, że problem prawny był już przedmiotem oceny NSA w innej sprawie (II GSK 758/20), której argumentację podzielił. Sąd uznał, że nałożenie kar na podstawie u.t.d. (art. 92a ust. 1) i p.r.d. (art. 140aa ust. 1) stanowi dopuszczalny zbieg odpowiedzialności administracyjnej i nie narusza zakazu podwójnego karania. Argumentował, że choć stany faktyczne spraw mogą być podobne, to przypisane naruszenia podlegają ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw, które chronią odrębne cele i interesy prawne. Ustawa o transporcie drogowym penalizuje naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podczas gdy Prawo o ruchu drogowym dotyczy przejazdu pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia. Różnice w znamionach deliktów i celach tych ustaw sprawiają, że nie są one tożsame, nawet jeśli dotyczą przekroczenia tego samego parametru pojazdu. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej nie znalazły uzasadnienia, a skarga została oddalona. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów o opłatach za czynności radców prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nałożenie kar na podstawie odrębnych ustaw, które chronią różne dobra i interesy prawne, stanowi dopuszczalny zbieg odpowiedzialności administracyjnej i nie narusza zakazu podwójnego karania.
Uzasadnienie
Ustawa o transporcie drogowym penalizuje naruszenia obowiązków lub warunków przewozu, podczas gdy Prawo o ruchu drogowym dotyczy przejazdu pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia. Mimo że stany faktyczne mogą być podobne, znamiona deliktów i cele tych ustaw są odrębne, co uzasadnia nałożenie kar na podstawie obu przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.t.d. art. 92 a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
p.r.d. art. 140 aa
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.t.d. art. 92 c § ust. 1 pkt 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 93 § ust. 1, ust 3, ust 7 pkt 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. § lp. 10.2.1 zał. nr 3
Ustawa o transporcie drogowym
p.r.d. art. 140 ab § ust. 1 pkt 3 lit. a
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 64 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 140ab § ust. 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 140aa § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia ograniczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną do oceny zarzutów.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność nałożenia kar na podstawie odrębnych ustaw (u.t.d. i p.r.d.) ze względu na ochronę różnych dóbr prawnych. Brak naruszenia zasady ne bis in idem. Możliwość ograniczenia uzasadnienia wyroku NSA do oceny zarzutów skargi kasacyjnej na podstawie art. 193 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 92a ust. 1 u.t.d.) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że naruszenie dotyczy innego interesu prawnego niż sankcjonowane na podstawie art. 140 aa i 140 ab p.r.d. Zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) poprzez nieuchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, gdy za to samo naruszenie nałożono karę przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w sposób nieodpowiadający wymogom ustawy.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Nałożenie jednostkowej kary pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie sprzeciwiało się temu, że ujawnione przekroczenie dopuszczalnej szerokości jednostki transportowej skutkowało jednocześnie nałożeniem na stronę skarżącą, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nienormatywnym, bez wymaganego zezwolenia kategorii I lub II. Wymienione ustawy nie chronią bowiem tożsamego interesu prawnego, a jeżeli tak, to nałożenie na stronę skarżącą kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw, stanowiąc dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjnej, nie narusza również zakazu podwójnego karania. Delikt administracyjny przypisany stronie skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu jej na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany.
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący
Dorota Dąbek
sędzia
Izabella Janson
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności nałożenia kar na podstawie różnych ustaw (transport drogowy i prawo o ruchu drogowym) za podobne naruszenia, gdy chronią one odrębne dobra prawne. Interpretacja art. 193 p.p.s.a. dotycząca zakresu uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu kar na podstawie dwóch konkretnych ustaw. Konieczność analizy znamion deliktów i chronionych dóbr prawnych w każdej podobnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu prawnego w transporcie drogowym – ryzyka podwójnego karania. Wyrok NSA wyjaśnia, kiedy taki zbieg jest dopuszczalny, co jest istotne dla praktyków.
“Czy można dostać dwa mandaty za to samo wykroczenie w transporcie? NSA wyjaśnia.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 46/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek Gabriela Jyż /przewodniczący/ Izabella Janson /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane III SA/Gd 160/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-09-24 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2201 art. 92 a ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Dz.U. 2022 poz 988 art. 140 aa i 140 ab , art. 92 c ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 września 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 160/20 w sprawie ze skargi B. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 listopada 2019 r. nr BP.501.1450.2019.0155.GD11.9973 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. F. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 240 (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 24 września 2020r., sygn. akt III SA/Gd 160/20 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325,obecnie Dz.U. z 2023r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę B. F. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też: "GITD") z 21 listopada 2019r., nr BP.501.1450.2019.0155.GD11.9973 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy tj. uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z 21 listopada 2019r., nr BP.501.1450.2019.0155.GD11.9973 oraz poprzedzającej ją decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 29 lipca 2019r., nr WITD.DI.0152.XI0989/13/19, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej po przeprowadzeniu rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Naruszenie prawa materialnego: 1) art. 92 a ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019r, poz. 58 ze zm., dalej: "u.t.d."), poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez Sąd, że naruszenie określone w Ip. 10.2.1. zał. nr 3 do u.t.d tj. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dmc powyżej 12 t, którego dmc została przekroczona o mniej niż 5% dotyczy innego interesu prawnego i określa inne cele niż naruszenie sankcjonowane na podstawie przepisów art. 140 aa i 140 ab ustawy z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018r., poz. 1990 ze zm., dalej: "p.r.d."), podczas gdy w niniejszym przypadku stwierdzone naruszenia są tożsame i ich sankcjonowanie chroni to samo dobro jakim jest przestrzeganie zasad ruchu pojazdów nienormatywnych; II. Naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 92 c ust. 1 pkt 2 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię i nieuchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w przypadku gdy za to samo naruszenie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Gdańsku nałożył równocześnie w drodze innej decyzji administracyjnej karę pieniężną, albowiem na podstawie protokołu kontroli drogowej z 21 maja 2019r. nr WITD.DI.P.W.XI0989/28/19 wydał decyzję administracyjną 31 lipca 2019r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, która była konsekwencją przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a więc stanowiła karę za to samo naruszenie, które zostało kolejny raz usankcjonowane decyzją nr WITD.DI.0152.XI0989/13/19, następnie utrzymaną w mocy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie przez WSA w Gdańsku skargi administracyjnej skarżącego; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w sposób nieodpowiadający wymogom ustawy, tj. poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, podczas gdy sąd w uzasadnieniu wyroku winien umotywować swoje stanowisko, tj. przedstawić tok rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazać przyczyny zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że problem prawny tożsamy jak w niniejszej sprawie był przedmiotem oceny NSA w wyroku z 19 października 2023r. sygn. akt II GSK 758/20. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela zawartą tam argumentację, a ocenę prawną wyrażoną w powołanym orzeczeniu w pełni aprobuje, stąd też w dalszej części uzasadnienia będzie posługiwał się argumentacją zbieżną z tą, która została w nim przedstawiona. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W rozpatrywanej sprawie spór prawny dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 21 listopada 2019r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stwierdził, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że organ administracji publicznej bez naruszenia prawa nałożył na stronę skarżącą, na podstawie art. 92a ust. 1 w związku z art. 93 ust. 1, ust 3, ust 7 pkt 2, art. 92 c ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 10.2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5%. Zdaniem Sądu I instancji, nałożeniu jednostkowej kary 1.000 zł na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie sprzeciwiało się to, że ujawnione przekroczenie dopuszczalnej szerokości jednostki transportowej skutkowało jednocześnie nałożeniem na stronę skarżącą, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nienormatywnym, bez wymaganego zezwolenia kategorii I lub II. Wymienione ustawy nie chronią bowiem tożsamego interesu prawnego, a jeżeli tak, to nałożenie na stronę skarżącą kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw, stanowiąc dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjnej, nie narusza również zakazu podwójnego karania. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie podważa stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem. W niniejszej sprawie sporna pozostawała kwestia zasadności nałożenia kar na podstawie u.t.d., skoro na skarżącego kasacyjnie za to samo zdarzenie została nałożona kara na podstawie p.r.d., co zdaniem skarżącego, skutkowało m.in. zaaprobowaniem podwójnego ukarania za jedno zdarzenie, stwierdzone podczas jednej kontroli. Zdaniem NSA postawienie zarzutów kasacyjnych w opisany sposób, z uwagi na ich komplementarny charakter pozwala na ich łączną ocenę. Przede wszystkim należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie kary na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest wszczynane z urzędu w oparciu o art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Przepisy u.t.d. wyraźnie wskazują, że etapem początkowym postępowania jest jedna kontrola, a etapem końcowym jest jedna kara (por. wyrok NSA z 28 września 2017r., sygn. akt II GSK 3675/15, Lex nr 2431967). Organy przeprowadziły postępowanie sprawnie, przy użyciu niezbędnych i wystarczających środków dowodowych, wśród których istotne znaczenie miał protokół kontroli na mocy art. 74 i art. 75 u.t.d. Nie można więc mówić o naruszeniu art. 8 k.p.a. wskutek wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów u.t.d. i nałożenia kary. Należy podkreślić, że art. 92a ust. 1 u.t.d. - stanowiący podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej - ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, która ma charakter obiektywny (por. np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013r., sygn. akt II GSK 2460/11). Nie jest ona uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki NSA z: 23 listopada 2018r., sygn. akt II GSK 2554/16; 9 lipca 2019r., sygn. akt II GSK 2096/17), a decyzja nakładająca ww. karę pieniężną ma charakter związany. Podobnie rzecz się ma z karami nakładanymi na podstawie p.r.d. Nie można zarzucić WSA błędu w podejściu, że nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za ujawnione w trakcie kontroli naruszenie polegające na braku (nieokazaniu) ważnego w dacie kontroli zezwolenia odpowiedniej kategorii, przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz jego szerokości i wysokości na podstawie u.t.d. oraz odrębnie na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. stanowiło dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjnej i nie naruszało zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie. Podkreślenia bowiem wymaga, że jakkolwiek stany faktyczne spraw, w których nałożono na skarżącego kary pieniężne, to jednak przypisane stronie naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw, które znamiona penalizowanych na ich gruncie deliktów opisują jednak w sposób, który powoduje, że w ich świetle naruszenia te a innymi słowy mówiąc, zachowania stanowiące źródło tych naruszeń nie są jednak w sensie prawnym jednorodne. Dodatkowo należy zauważyć, iż z art. 92c ustawy o transporcie drogowym wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że nałożenie na stronę skarżącą kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw, stanowi dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjne i nie narusza zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie. I tak, na gruncie ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 w zw. z lp. 10.2.1 Załącznika nr 3), administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 1.000 zł podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, które polega między innymi na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej. Przy tym, rekonstrukcja podmiotowych znamion tego deliktu (co jest istotne w świetle treści art. 92a ust. 1 i 7 przywołanej ustawy) nie może pomijać przepisów art. 4 pkt 1, pkt 2, pkt 3 oraz pkt 6a wymienionej ustawy, na gruncie których, odpowiednio definiowane są pojęcia: "krajowego transportu drogowego", "międzynarodowego transportu drogowego", "transportu drogowego" oraz "przewozu drogowego". W tej mierze, nie można pomijać również konsekwencji wynikających z art. 1 przywołanej ustawy, który określa przedmiotowy zakres jej zastosowania, którym, między innymi, objęte są zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz międzynarodowego transportu drogowego. W tym zaś kontekście oraz w odpowiedzi na argumentację prezentowaną w skardze kasacyjnej trzeba podnieść, że jakkolwiek faktem jest, iż wprowadzone ustawą nowelizującą z 5 lipca 2018r. zmiany ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz ustawy z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym wynikały z konieczności wypełnienia przez Polskę zobowiązań nałożonych przez rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z 18 marca 2016r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie unormowań dotyczących kwalifikacji naruszeń dotyczących przewozu drogowego, a zmiana aktualnej do czasu uchwalenia wymienionej ustawytreści załączników do ustawy o transporcie drogowym była konieczna do prawidłowej transpozycji rozporządzenia (UE) 2016/403 do polskiego ustawodawstwa, to jednak nie można jednocześnie tracić z pola widzenia następującej okoliczności. Mianowicie, z uzasadnienia projektu przywołanej ustawy nowelizującej wynika również, że "[...] w ust. 7 art. 92a przewiduje się rozgraniczenie wymienionych w wykazie załącznika nr 3 do u.t.d. naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i wysokości kar pieniężnych za te naruszenia, przewidzianych dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy - lp. 1-9 wykazu oraz dla przewoźnika drogowego - lp. 10 wykazu", a co więcej, że "[...] Kierunkowe zmiany zaproponowane w załącznikach do u.t.d. polegają na dostosowaniu brzmienia poszczególnych naruszeń do postanowień załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403, określeniu kwalifikacji poszczególnych naruszeń (tj. poważne naruszenie - PN, bardzo poważne naruszenie - BPN, najpoważniejsze naruszenie - NN) zgodnie z postanowieniami załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403 oraz dostosowaniu wysokości kary do wagi naruszenia, przy uwzględnieniu m.in. wpływu na wzrost bezpieczeństwa ruchu drogowego, bezpieczeństwo publiczne, ochronę interesów pasażerów, zwalczanie nieuczciwej konkurencji." Z kolei z ustawy Prawo o ruchu drogowym a jej zakres normowania obejmuje: zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego (art. 1 ust. 1) wynika, że na jej gruncie karze pieniężnej podlega przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia (art. 140aa ust. 1), a kara ta nakładana jest, między innymi, na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1). W rozumieniu tej ustawy "pojazd nienormatywny", to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach tej ustawy. Natomiast z art. 64 ust. 1 przywołanej ustawy – do którego odsyła art. 140aa ust. 1 wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu oraz zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określa zaś tabela stanowiąca załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3). Przepis art. 140ab ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi zaś, że określona nim wysokość administracyjnej kary pieniężnej za delikt, o którym mowa w art. 140aa ust. 1, jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd, a którego posiadanie jest warunkiem koniecznym wykonywania tego przejazdu w sposób zgodny z prawem (pkt 1 - 2). Przy tym, wysokość kary pieniężnej za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie kategorii I lub kategorii II uzależniona jest od określonego procentowo stopnia przekroczenia dopuszczalnej wartości nacisku jednej lub wielu osi, rzeczywistej masy całkowitej lub wymiarów pojazdu, co w przypadku, gdy jest ona niższa niż 5% powoduje nałożenie kary w wysokości 500 zł. W rekapitulacji przedstawionych uwag trzeba stwierdzić, że odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowania przywołanych powyżej ustaw, a mianowicie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym, co jasno i wyraźnie wynika z zestawienia ich przepisów nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne. W odniesieniu do istoty spornej w sprawie kwestii znajduje to swoje potwierdzenie w tym, że podczas, gdy na gruncie pierwszej z tych ustaw, administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona mniej niż 5% – to na gruncie drugiej z tych ustaw, kara pieniężna – której wysokość, jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd – jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. Co przy tym nie mniej istotne z punktu widzenia oceny o zaktualizowaniu się danym zachowaniem znamion omawianych deliktów administracyjnych, o ile w odniesieniu do drugiego z nich jest konieczne ustalenie dotyczące istnienia obowiązku posiadania przez podmiot wykonujący przejazd zezwolenia określonej kategorii oraz naruszenia tego obowiązku, to ustalenie to nie jest już jednak konieczne – albowiem nie byłoby ono w ogóle przydatne – w odniesieniu do pierwszego z nich, gdyż ta okoliczność jest prawnie obojętna dla oceny o ziszczeniu się lub nie znamion tego deliktu. W świetle powyższego za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany stronie skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu jej na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Były to bowiem, zachowania zasadniczo różne, a tezy przeciwnej nie uzasadnia to, że podlegające ustaleniu w odrębnie prowadzonych postępowaniach w sprawach nałożenia kar pieniężnych odrębne zbiory faktów posiadały również pewną część wspólną, odnoszącą się do przekroczenia tego samego parametru kontrolowanego pojazdu. W świetle przedstawionych argumentów nie ma to jednak znaczenia, albowiem na tej tylko podstawie – a więc z pominięciem konsekwencji wynikających z przywołanej powyżej regulacji prawnej – nie sposób jest zasadnie wnioskować o zaistnieniu sytuacji mającej dowodzić naruszenia zasady ne bis in idem, a w konsekwencji jak podnosi strona skarżąca o naruszeniu zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP, czy też z art. 8 k.p.a., na gruncie którego ma ona wymiar obowiązku proceduralnego (zob. A. Wróbel, art. 8 k.p.a., t. 11, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021). Z przedstawionych powodów, omawiany zarzut kasacyjny również należało uznać za nieusprawiedliwiony. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935). Zasądzona kwota 240 zł stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu z tytułu udziału w rozprawie przed NSA (pkt 2 sentencji).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI