II GSK 405/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-21
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowykara pieniężnatachografnaruszenie przepisówodpowiedzialność przewoźnikakontrola drogowaustawa o transporcie drogowympostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika, który kwestionował nałożenie kary pieniężnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, uznając, że nie wykazał on okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. K. od wyroku WSA w Opolu, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora IAS nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły głównie naruszeń przepisów postępowania, w tym braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność awarii tachografu. NSA uznał, że skarżący nie wykazał istotnego wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy i że okoliczności faktyczne, w tym nierejestrowanie danych przez tachograf, były bezsporne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nakładającą na skarżącego karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zarzucał Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność potencjalnej awarii tachografu, która mogła być przyczyną nierejestrowania danych. NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi wykazać istotny wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy, czego skarżący nie uczynił. Sąd wskazał, że okoliczność nierejestrowania danych przez tachograf była bezsporna, a skarżący nie przedstawił dowodów na naprawę urządzenia po stwierdzeniu wadliwego działania, co zgodnie z przepisami UE powinno być niezwłocznie uczynione przez zatwierdzony warsztat. NSA uznał, że brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, gdyż ustalenia faktyczne były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione, i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie stanowił naruszenia, gdyż okoliczności faktyczne były bezsporne, a skarżący nie wykazał, że awaria była przyczyną nierejestrowania danych lub że podjął kroki w celu jej naprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okoliczności faktyczne, w tym nierejestrowanie danych przez tachograf, były bezsporne. Skarżący nie przedstawił dowodów na awarię ani na jej naprawę, co zgodnie z przepisami UE powinno nastąpić niezwłocznie. W związku z tym dowód z opinii biegłego nie był konieczny do ustalenia istotnych faktów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie obejmują ryzyka osobowego pracodawcy, albowiem to na nim ciąży obowiązek prawidłowego doboru kadr i sprawowania nadzoru nad kierowcami w celu uniknięcia dokonania przez nich naruszeń. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, ale nie jest działaniem nadzwyczajnym, wynikającym z niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca.

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Określone naruszenia przepisów obowiązujących przy wykonywaniu transportu drogowego są zagrożone karą pieniężną.

u.t.d. § lp. 6.2.1 załącznika nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

u.t.d. § lp. 6.3.8 załącznika nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis.

u.t.d. § lp. 7.1 załącznika nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Nierejestrowanie za pomocą tachografu na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie 165/2014 art. 37 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014

W razie awarii lub wadliwego działania tachografu przedsiębiorstwo transportowe zobowiązane jest do jego naprawy przez zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzony warsztat, tak szybko jak pozwalają na to okoliczności. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do bazy przedsiębiorstwa transportowego nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istotnego wpływu zarzucanych naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy. Okoliczności faktyczne, w tym nierejestrowanie danych przez tachograf, były bezsporne. Skarżący nie przedstawił dowodów na awarię tachografu ani na jej naprawę po stwierdzeniu wadliwego działania. Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia spowodowane działaniem kierowcy, jeśli nie wykaże okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne uzasadnienie wyroku WSA. Naruszenie art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a oraz art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, że wykonywanie przewozu odbywało się z użyciem niedozwolonego urządzenia ingerującego w działanie tachografu.

Godne uwagi sformułowania

dla zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy na powstanie naruszenia. wszystkie zaś okoliczności niniejszej sprawy były takimi, na które skarżący, należycie kontrolując i nadzorując kierowców, miał wpływ i mógł je przewidzieć. błędów lub zaniechań poczynionych przez zatrudnionego przez niego kierowcę. nie można bowiem zaliczyć błędów lub zaniechań poczynionych przez zatrudnionego przez niego kierowcę. nie można postrzegać jako uwalniających od odpowiedzialności. nie obejmują bowiem ryzyka osobowego pracodawcy, albowiem to właśnie na pracodawcy ciąży obowiązek prawidłowego doboru kadr i sprawowania nadzoru nad kierowcami w celu uniknięcia dokonania przez nich naruszeń. nie było przeszkód, aby ten reset wykonać przed datą kontroli przewozu drogowego. decyzja o nałożeniu kary ma bowiem charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być skutecznym zarzutem kasacyjnym, ale tylko takie, które miały istotny wpływ na wyrok. nie można zatem czynić w tej sprawie Sądowi skutecznego zarzutu, że naruszył prawo akceptując ustalenie organu, którego w tej sprawie organ nie ustalił.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący sprawozdawca

Gabriela Jyż

członek

Grzegorz Dudar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia przepisów o transporcie drogowym spowodowane działaniem kierowcy, nawet jeśli kierowca popełnił błąd, o ile nie jest to działanie nadzwyczajne. Podkreślenie obowiązku przedsiębiorcy do należytego nadzoru nad kierowcami i tachografami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z tachografami i naruszeniami przepisów o transporcie drogowym. Interpretacja odpowiedzialności pracodawcy może być stosowana analogicznie w innych obszarach prawa pracy i prawa przewozowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu naruszeń przepisów o transporcie drogowym i odpowiedzialności przewoźników. Wyjaśnia, kiedy błędy kierowcy obciążają pracodawcę, co jest istotne dla branży transportowej.

Czy błąd kierowcy zawsze obciąża przewoźnika? NSA wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 405/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Gabriela Jyż
Grzegorz Dudar
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
II SA/Op 144/20 - Wyrok WSA w Opolu z 2020-10-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92c ust. 1 pkt 1, lp. 6.2.1. i 6.3.8. załącznika nr 3,  lp. 7.1 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art.  80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del.WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt II SA/Op 144/20 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 16 marca 2020 r. nr 1601-IOA.48.1.2020 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu 1800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 15 października 2020 r., sygn. akt II SA/Op 144/20, oddalił skargę W. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 16 marca 2020 r., nr 1601-IOA.48.1.2020, w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W podstawie prawnej Sąd wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, zasadnie organy zakwalifikowały stwierdzone naruszenia przepisów obowiązujących przy wykonywaniu transportu drogowego jako wyczerpujące hipotezę normy określonej w art. 92a ust. 1 u.t.d., określonej w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. jako "Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi", zagrożone karą pieniężną w kwocie 5 000,00 zł oraz normy określonej w lp. 6.3.8 tego załącznika jako "Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis", zagrożone karą w kwocie 50 zł.
Zdaniem Sądu, organy zasadnie wskazały, że uchybień dopuścił się kierowca zatrudniony przez skarżącego, a skarżący nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności opisanych w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Sąd podkreślił, że dla zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy na powstanie naruszenia. Wszystkie zaś okoliczności niniejszej sprawy były takimi, na które skarżący, należycie kontrolując i nadzorując kierowców, miał wpływ i mógł je przewidzieć. Skarżący nie wykazał żadnych takich obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności, do takich okoliczności nie można bowiem zaliczyć błędów lub zaniechań poczynionych przez zatrudnionego przez niego kierowcę. W ocenie Sądu, działanie kierowcy, nawet jeśli zawinione, nie było jednak działaniem nadzwyczajnym, wynikającym z niemożliwych do przewidzenia przez zarządzającego transportem okoliczności, na które nie miał on wpływu. Mimo że skarżący przeszkolił kierowcę odnośnie do czasu pracy kierowców, konieczności wprowadzania kompletnych danych do wykresówek i kart pracy kierowcy, konieczności posiadania kompletu dokumentów, to okoliczności tych nie można postrzegać jako uwalniających od odpowiedzialności. Sąd podzielić zatem stanowisko organów, iż w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przesłanki te nie obejmują bowiem ryzyka osobowego pracodawcy, albowiem to właśnie na pracodawcy ciąży obowiązek prawidłowego doboru kadr i sprawowania nadzoru nad kierowcami w celu uniknięcia dokonania przez nich naruszeń. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, ale nie jest działaniem nadzwyczajnym, wynikającym z niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2016 r., II GSK 1068/15, CBOSA).
Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania dowodowego Sądu uznał, że nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie było konieczne dla ustalenia istotnych faktów i rozstrzygnięcia sprawy, bowiem okoliczności faktyczne, w oparciu o które wszczęte zostało z urzędu postępowanie przez Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu były bezsporne. Natomiast w kwestii "zawieszenia się" urządzenia w dniu kontroli, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skarżący mógł dokonać stosownej naprawy tachografu po 23 czerwca 2019 r., lecz tego nie uczynił. Okoliczności wcześniejszego wadliwego działania tachografu nie zastrzegł również kierowca w protokole sporządzonym przez funkcjonariuszy w dniu kontroli. Zamiast tego, jak wskazał pełnomocnik, korzystano z urządzenia po tej dacie i nie wykazywało ono już - po zresetowaniu - zakłóceń w użytkowaniu. Nie było przeszkód, aby ten reset wykonać przed datą kontroli przewozu drogowego.
Podobnie Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 84 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez odmowę dopuszczenia dowodów z przesłuchania świadków oraz biegłego z zakresu tachografów na okoliczność prawidłowej organizacji pracy w firmie "Transport Krajowy i Międzynarodowy W. K.", należytego przeszkolenia kierowcy oraz nieprawidłowego działania tachografu, uznając za prawidłowy pogląd organu, że okoliczności te nie mają wpływu na zastosowanie przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Podsumowując, zdaniem Sądu zasadnie organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, albowiem w niniejszej sprawie właściwie zostały ustalone podstawy faktyczne i prawne do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5 050,00 zł. Decyzja o nałożeniu kary ma bowiem charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załącznikach do ustawy. Postępowanie administracyjne w sprawie prowadzone było właściwie, wykazało wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a zaskarżona decyzja została obszernie uzasadniona, ze wskazaniem przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, a dokonana przez niego ocena znajdowała potwierdzenie w materiale dowodowym. Skarżący nie wskazał skutecznie takich okoliczności, które mogły powodować zwolnienie go z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
III.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;
1) naruszenie art. 3 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a., 75 § 1 k.p.a oraz 84 § 1 k.p.a. poprzez błędne zaaprobowanie przez Sąd I instancji faktu, iż organy pierwszej i drugiej instancji nie przeprowadziły dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów (techniki samochodowej) na okoliczność, czy przyczyną nierejestrowania w dn. 23 czerwca 2019 r. przez kierowcę W. P. wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi mogła być awaria wiązki elektrycznej odpowiedzialnej za pracę tachografu cyfrowego, ABS i innych układów - pomimo że jest to okoliczność, której ustalenie wymaga wiadomości specjalnych z zakresu działania urządzeń rejestrujących (tachografów) i ma ona znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (czyli możliwości przypisania stronie odpowiedzialności administracyjnoprawnej),
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami art. 7, 77§1 i 80 k.p.a., polegające na braku uwzględnienia skargi - wobec przyjęcia, że organy administracji zasadnie domniemały, iż w dniu 23 czerwca 2019r. przewóz wykonywany przez skarżącego musiał odbywać się przy użyciu niedozwolonego urządzenia ingerującego w działanie tachografu, powodującego nierejestrowanie w trakcie jazdy aktywności kierowcy, przebytej drogi i prędkości pojazdu poprzez niewłaściwą obsługę albo odłączenie tachografu, pomimo że nie stwierdzono obecności tego rodzaju urządzenia, nie stwierdzono konsekwencji powyższego, tj. na czym miałaby owa niewłaściwa obsługa polegać ani też nie stwierdzono odłączenia tachografu (co uwidaczniałby wydruk wykonany przez inspektorów w czasie kontroli) - w związku z czym ustalenie dokonania przez przewoźnika ingerencji w działanie tachografu nie znajduje oparcia w żadnym dowodzie znajdującym się w aktach sprawy, a ma jedynie charakter gołosłownego przypuszczenia.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych za obie instancje oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.
IV.
Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
V.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Dodać zatem trzeba, że autor skargi kasacyjnej, konstruując zarzuty w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zobowiązany był na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. do wskazania, jaki był związek naruszenia przepisów określonych w skardze kasacyjnej z rozstrzygnięciem. Nie wszystkie bowiem naruszenia przepisów postępowania mogą być skutecznym zarzutem kasacyjnym, ale tylko takie, które miały istotny wpływ na wyrok. Skutecznym zarzutem naruszenia prawa procesowego może być tylko ten, który wskazuje na istnienie istotnego wpływu naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy. Wpływ ten w sposób jednoznaczny musi wykazać strona, zaniechanie zaś tego obowiązku powoduje, że niemożliwa staje się merytoryczna ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Celem tego przepisu jest bowiem wykluczenie sytuacji, w której przeprowadzana kontrola instancyjna miałaby w istocie pozorny charakter w tym sensie, że wprawdzie prowadziłaby do usunięcia z obrotu prawnego kwestionowanego aktu, jednak po to tylko, aby powtórzyć określone działania z tym samym co poprzednio wynikiem. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest zatem jednoczesne stwierdzenie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc wykazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Wpływ ten należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (wyroki m.in. NSA z: 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 41/17, 14 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 2480/17).
Tych wymogów skarga kasacyjna nie spełnia, brak zaś wskazania takiej relacji między naruszeniem a rozstrzygnięciem jest istotnym brakiem skargi kasacyjnej, powodując niemożność jej uwzględnienia w tym zakresie. Formułując pierwszy z zarzutów (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) skarżący ograniczył się jedynie do bardzo ogólnego stwierdzenia, że okoliczność czy przyczyną nierejestrowania w dniu 23 czerwca 2019r. przez tachograf danych mogła być awaria wiązki elektrycznej "ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (czyli możliwości przypisania stronie odpowiedzialności administracyjnej". W drugim zaś zarzucie (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej) w ogóle nie nawiązał do tego czy zarzucane naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił na czym jego zdaniem polegało to naruszenie prawa przez Sąd. Także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano w czym konkretnie upatruje skarżący kasacyjnie naruszenia tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Skarżący nie wykazał też wpływu tego naruszenia, i to istotnego, na wynik sprawy, co wynika z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Należy przypomnieć, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA z: 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08).
Zdaniem NSA w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Dla uznania skuteczności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. niezbędne jest sprecyzowanie zarzucanego uchybienia oraz wykazanie wpływu, i to istotnego, na wynik sprawy, co wynika z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Tego zaś skarżący kasacyjnie w tej sprawie nie wykazał. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwiło przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Uzasadnienie to spełnia zatem wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., a sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu jest niezasadny.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 3 § 1, art. 145 §1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a oraz art. 84 § 1 k.p.a., jak również art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. należy wskazać, że dotyczy on nieprzeprowadzenia przez organ I i II instancji dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów w celu ustalenia czy przyczyną nierejestrowania danych przez tachograf mogła być awaria wiązki elektrycznej, co ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Należy w pierwszej kolejności wskazać, że tak formułując ten zarzut w skardze kasacyjnej, ale także wcześniej w skardze do WSA i w postępowaniu przed organami, skarżący w istocie nie kwestionował i nie kwestionuje faktu, że tachograf nie rejestrował danych, a jedynie wskazuje na naruszenie prawa przez organ polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego czy przyczyną nierejestrowania wskazań mogła być awaria.
W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z bezspornymi elementami stanu faktycznego funkcjonariusze Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu (dalej: organ I instancji) w dniu 23 czerwca 2019 r. o godzinie 22:05 zatrzymali na drodze krajowej nr [...] w miejscowości T., kierującego zespołem pojazdów W. P. (dalej: kierowca), wykonującego przewóz drogowy pojazdem marki [...]o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Z uwagi na brak warunków do przeprowadzenia kontroli, w miejscu pierwszego zatrzymania nastąpiła dwukrotna zmiana miejsc postoju pojazdu. Kontrola ostatecznie została przeprowadzona w odległości ok. 1,2 km od miejsca pierwszego zatrzymania. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis z licencji nr [...], wydanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uprawniającej W. K. (skarżącego) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą W. K. Transport Krajowy i Międzynarodowy, do wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.
W trakcie kontroli funkcjonariusze przeanalizowali dane zawarte w karcie kierowcy i ustalili, że w momencie poprzedzającym ostateczne zatrzymanie do kontroli, pojazd kierowany przez kierowcę poruszał się około 1 minutę, natomiast w okresie poprzedzającym ten przejazd kierowca miał zarejestrowany odpoczynek. Kontrola w programie TachoScan wykazała, że bezpośrednio przed rozpoczętą kontrolą samochód przejechał 453,33 m (w szczególności od godziny 22:05:43 do godziny 22:06:05 - przejechał 44,72 m, a od godziny 22:06:57 do godziny 22:08:02 przebył odległość 408,61 m). Kierowca oświadczył, że wykonuje przewóz z miejscowości W., w której odbywał dłuższy postój (ok. 9 km od miejsca kontroli).
W związku z tym funkcjonariusze stwierdzili nierejestrowanie za pomocą tachografu na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi, tj. naruszenie wymienione w lp. 7.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm., dalej: u.t.d.), oraz niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, tj. lp. 6.2.1. tego załącznika. Dalsza analiza wykazała dodatkowo, że na kontrolowanej karcie nie została zarejestrowana aktywność kierowcy w dniach od 7 czerwca 2019 r. do 10 czerwca 2019 r., tj. naruszenie z lp. 6.3.8 wyżej wymienionego załącznika. Z kontroli został sporządzony protokół.
Organ I instancji na podstawie ustaleń protokołu kontroli nr 388000-CZR-2.5065.123.2019 z dnia 23 czerwca 2019 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 5050 zł za stwierdzone i udowodnione naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wymienione w lp. 6.2.1. i 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d., a organ II instancji wskazał, że zabroniona jest każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych. Zauważono również, że nie przedłożono żadnego dowodu na okoliczność awarii tachografu, a w związku wykrytymi wadami w trakcie kontroli na skarżącym ciążył obowiązek naprawy urządzenia i sprawdzenia go przez uprawniony warsztat.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prezentowany przez Sąd pierwszej instancji akceptujący stanowisko organu I i II instancji, że w istniejącym stanie faktycznym sprawy, gdyby skarżący rzeczywiście uznał po kontroli, że tachograf działał wadliwie, powinien był zlecić jego naprawę. Skoro zaś skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, że taka naprawa miała w rzeczywistości miejsce, to jego twierdzenia w tym zakresie należy uznać za gołosłowne i niewiarygodne. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, w razie awarii lub wadliwego działania tachografu przedsiębiorstwo transportowe zobowiązane jest do jego naprawy przez zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzony warsztat, tak szybko jak pozwalają na to okoliczności. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do bazy przedsiębiorstwa transportowego nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze. Środki przyjęte przez państwa członkowskie zgodnie z art. 41 upoważniają właściwe organy do wydania zakazu używania pojazdu w przypadku, gdy awaria lub wadliwe działanie nie zostało naprawione zgodnie z akapitami pierwszym i drugim niniejszego ustępu, w zakresie, w jakim jest to zgodne z przepisami krajowymi w danym państwie członkowskim. Zatem każde wadliwe działanie tachografu, wymagające zresetowania urządzenia, powinno zostać zbadane przez uprawnionego specjalistę.
W związku z powyższym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w ustalonym stanie faktycznym brak było podstaw aby uznać, że przedmiotowy tachograf nie był sprawny technicznie w czasie, w którym stwierdzony został delikt administracyjny. Co więcej, jak trafnie wskazano w zaskarżonym wyroku, okoliczności wcześniejszego wadliwego działania tachografu nie zastrzegł również kierowca w protokole sporządzonym przez funkcjonariuszy w dniu kontroli. W tej sytuacji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie było konieczne dla ustalenia istotnych faktów i rozstrzygnięcia sprawy, bowiem bezsporne były okoliczności faktyczne, w oparciu o które wszczęte zostało z urzędu postępowanie przez organ I instancji. Okoliczność nierejestrowania danych przez tachograf w przedmiotowej sprawie jest sprawą bezsporną, a ogólne twierdzenia skarżącego zmierzające do zakwestionowania jego odpowiedzialności z tego tytułu nie są wiarygodne. Z tego powodu zarzut podniesiony w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Nie mógł też zostać uwzględniony zarzut podniesiony w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu fatycznego, że wykonywanie przewozu odbywało się z użyciem niedozwolonego urządzenia ingerującego w działanie tachografu.
Skarżący nie wykazał, by to naruszenie procesowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uniemożliwiało uwzględnienie tego zarzutu, o czym była mowa powyżej. Niezależnie jednak od tego należy również podkreślić, że w niniejszej sprawie nie doszło do ustalenia okoliczności faktycznej, o której pisze skarżący, a mianowicie że wykonywanie przewozu odbywało się z użyciem niedozwolonego urządzenia ingerującego w działanie tachografu. Ani organ ani Sąd takiej okoliczności nie stwierdziły. Okolicznością stanu faktycznego ustaloną i niesporną był jedynie fakt nierejestrowania przez tachograf danych. Nie można zatem czynić w tej sprawie Sądowi skutecznego zarzutu, że naruszył prawo akceptując ustalenie organu, którego w tej sprawie organ nie ustalił.
Wobec powyższego, skoro żaden z zarzutów kasacyjnych nie mógł być uznany za usprawiedliwiony, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2. p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota 1800 zł stanowi zwrot kosztów sporządzenia i wniesienia w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI