Orzeczenie · 2017-09-28

II GSK 3617/15Zwrot tytułu wykonawczego nieaktualny adres organ zna prawidłowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2017-09-28
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnatytuł wykonawczyadres zobowiązanegowłaściwość organukodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjizasada sprawnościzwrot tytułu wykonawczego

Sprawa rozstrzygnęła kwestię prawidłowego postępowania organu egzekucyjnego w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy zawiera nieaktualny adres zobowiązanego, ale organ zna jego prawidłowy adres. Marszałek Województwa Małopolskiego wystawił tytuły wykonawcze wobec D. B., podając adres, który okazał się nieaktualny. Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej postanowili o nieprzystąpieniu do egzekucji, uznając, że podanie nieprawidłowego adresu stanowi przeszkodę do wszczęcia egzekucji zgodnie z art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił te postanowienia, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy. Sąd wskazał, że organ egzekucyjny, który zna prawidłowy adres zobowiązanej (ustalony m.in. z danych z urzędu skarbowego i Systemu Rejestracji Centralnej), powinien zastosować art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. i przekazać tytuł wykonawczy właściwemu organowi egzekucyjnemu, zamiast go zwracać wierzycielowi. Sąd podkreślił, że zasada sprawności postępowania wymaga, aby sprawy były załatwiane bez zbędnej zwłoki, a art. 29 § 2 u.p.e.a. nie powinien być stosowany, gdy organ zna właściwy adres. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 29 § 2 u.p.e.a., twierdząc, że organy prawidłowo postąpiły, zwracając tytuł wykonawczy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przepisy u.p.e.a. nie regulują sytuacji, gdy organ egzekucyjny stwierdza swoją niewłaściwość, dlatego należy stosować art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. NSA uznał, że stanowisko organów godzi w zasadę sprawności postępowania i że zwrot tytułu wykonawczego byłby uzasadniony tylko wtedy, gdyby organ nie znał prawidłowego adresu zobowiązanego. W tej sytuacji, znając adres, organ powinien był przekazać sprawę właściwemu miejscowo organowi egzekucyjnemu. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA i doktrynę potwierdzające tę interpretację.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że organ egzekucyjny, który zna prawidłowy adres zobowiązanego, powinien przekazać tytuł wykonawczy właściwemu organowi zamiast go zwracać z powodu nieaktualnego adresu podanego przez wierzyciela, zgodnie z zasadą sprawności postępowania i przepisami k.p.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ egzekucyjny zna prawidłowy adres zobowiązanego, mimo że wierzyciel podał adres nieaktualny.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ egzekucyjny, który zna prawidłowy adres zamieszkania zobowiązanego, może zwrócić tytuł wykonawczy wierzycielowi z powodu podania w nim nieaktualnego adresu, powołując się na art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie może zwrócić tytułu wykonawczego z tego powodu, jeśli zna prawidłowy adres zobowiązanego. Powinien zastosować art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i przekazać tytuł właściwemu organowi.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie regulują sytuacji, gdy organ egzekucyjny stwierdza swoją niewłaściwość. W takich przypadkach należy stosować art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., który nakłada obowiązek przekazania tytułu wykonawczego właściwemu organowi. Zwrot tytułu jest uzasadniony tylko wtedy, gdy organ nie zna prawidłowego adresu zobowiązanego. Stosowanie art. 29 § 2 u.p.e.a. w tej sytuacji godzi w zasadę sprawności postępowania.

Jaki jest zakres stosowania art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście wad tytułu wykonawczego dotyczących adresu zobowiązanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 29 § 2 u.p.e.a. może być podstawą zwrotu tytułu wykonawczego tylko w dwóch przypadkach: gdy obowiązek nie podlega egzekucji administracyjnej lub gdy tytuł nie spełnia wymogów z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Zwrot z powodu nieaktualnego adresu jest uzasadniony, gdy organ nie zna prawidłowego adresu zobowiązanego.

Uzasadnienie

Przepis art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymaga wskazania imienia, nazwiska i adresu zobowiązanego. Organ egzekucyjny ma obowiązek kontroli tych danych. Jednakże, jeśli organ zna aktualny adres zobowiązanego, mimo błędnego wskazania przez wierzyciela, nie ma podstaw do zwrotu tytułu na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a., a powinien zastosować przepisy o przekazaniu sprawy właściwemu organowi.

Czy organ egzekucyjny jest związany adresem zobowiązanego wskazanym przez wierzyciela w tytule wykonawczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest bezwzględnie związany adresem wskazanym przez wierzyciela. Ma obowiązek z urzędu badać swoją właściwość miejscową i ustalić aktualny adres zobowiązanego.

Uzasadnienie

Organ egzekucyjny z urzędu bada swoją właściwość miejscową na podstawie art. 19 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Adres wskazany przez wierzyciela ma znaczenie posiłkowe. W sytuacji, gdy organ ustali prawidłowy adres, powinien go wykorzystać do przekazania sprawy właściwemu organowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (7)

Główne

u.p.e.a. art. 29 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nie może stanowić podstawy zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi w sytuacji, gdy konkretny organ nie jest właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego z powodu właściwości miejscowej, czy rzeczowej, a zna adres zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 27 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Obligatoryjne elementy tytułu wykonawczego, w tym wskazanie imienia, nazwiska i adresu zobowiązanego. Organ egzekucyjny ma obowiązek kontroli poprawności tych danych.

k.p.a. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ, do którego został niewłaściwie skierowany wniosek o prowadzenie egzekucji wraz z tytułem wykonawczym, ma obowiązek przekazania w drodze postanowienia tytuł wykonawczy właściwemu organowi egzekucyjnemu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ egzekucyjny z urzędu bada swoją właściwość miejscową i rzeczową.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie nieuregulowanym.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny, znając prawidłowy adres zobowiązanego, powinien zastosować art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i przekazać tytuł wykonawczy właściwemu organowi, zamiast go zwracać na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. • Zasada sprawności postępowania wymaga, aby sprawy były załatwiane bez zbędnej zwłoki, a zwrot tytułu wykonawczego z powodu nieaktualnego adresu, gdy organ zna prawidłowy, narusza tę zasadę. • Adres wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym ma charakter posiłkowy; organ egzekucyjny ma obowiązek z urzędu badać swoją właściwość i ustalić aktualny adres zobowiązanego.

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny prawidłowo postąpił, zwracając tytuł wykonawczy na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a., ponieważ nie spełniał on wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. (nieaktualny adres zobowiązanego). • Fakt, że organ egzekucyjny znał aktualny adres zobowiązanego, nie konwaliduje wadliwego tytułu wykonawczego i nie uzasadnia przekazania go właściwemu organowi na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

stanowisko organu administracyjnego godzi w podstawową zasadę załatwienia sprawy indywidualnej, które winno być przeprowadzone, jak wskazano na wstępie – sprawnie i bez zbędnej zwłoki. • Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierają uregulowania na wypadek stwierdzenia przez organ egzekucyjny swojej niewłaściwości. Wobec tego jest rzeczą oczywistą, że w tym zakresie winny mieć zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a konkretnie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. • Zwrot tytułu wykonawczego przez organ byłby uzasadniony w sytuacji nie wskazania przez wierzyciela prawidłowego adresu zamieszkania zobowiązanego i brak wiedzy organu na temat aktualnego adresu zamieszkania tegoż zobowiązanego. W rozpoznawanej sprawie występuje szczególna sytuacja, gdyż organ zna adres zobowiązanej pomimo błędnego wskazania przez wierzyciela miejsca zamieszkania zobowiązanej.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący-sprawozdawca

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

sędzia

Elżbieta Kowalik- Grzanka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że organ egzekucyjny, który zna prawidłowy adres zobowiązanego, powinien przekazać tytuł wykonawczy właściwemu organowi zamiast go zwracać z powodu nieaktualnego adresu podanego przez wierzyciela, zgodnie z zasadą sprawności postępowania i przepisami k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ egzekucyjny zna prawidłowy adres zobowiązanego, mimo że wierzyciel podał adres nieaktualny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu w postępowaniu egzekucyjnym, który może prowadzić do opóźnień i komplikacji. Interpretacja przepisów przez NSA jest kluczowa dla prawidłowego przebiegu egzekucji.

Egzekucja administracyjna: czy nieaktualny adres w tytule wykonawczym to zawsze powód do zwrotu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst