II GSK 343/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę kasacyjną GITD, uznając, że art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym nie wyklucza nałożenia kar za różne naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na S. H. za naruszenie przepisów transportu drogowego, w tym brak badań lekarskich i psychologicznych kierowcy oraz wykonywanie przewozu bez licencji. Sąd I instancji uchylił decyzję organów, uznając, że zastosowanie powinien mieć art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, który zakazuje nakładania kar za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane w załącznikach nr 3 i 4. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że art. 92a ust. 10 nie ma zastosowania, gdy naruszenia z różnych załączników nie są tożsame, a jedynie wynikają z jednego zdarzenia (kontroli).
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję GITD o nałożeniu kary pieniężnej na S. H. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sprawa dotyczyła przewozu pasażerów wykonanego samochodem osobowym, gdzie kierujący nie posiadał wymaganych uprawnień i badań lekarskich/psychologicznych, a także nie miał wypisu z licencji. Sąd I instancji uznał, że doszło do jednego czynu będącego naruszeniem przepisów z załącznika nr 3 i nr 4 ustawy o transporcie drogowym, co zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d. wykluczało nałożenie kar z obu załączników jednocześnie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że wykładnia WSA była błędna. Sąd NSA wyjaśnił, że art. 92a ust. 10 u.t.d. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy ten sam czyn wypełnia znamiona naruszeń z obu załączników, a nie gdy różne naruszenia (np. brak licencji i brak badań lekarskich) wynikają z jednego zdarzenia (kontroli). W tej sprawie naruszenia z załącznika nr 3 (brak licencji, nieodpowiedni pojazd) i załącznika nr 4 (brak badań lekarskich i psychologicznych) nie były tożsame. NSA podkreślił, że odpowiedzialność za naruszenia przepisów transportu drogowego ma charakter obiektywny. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym nie wyklucza możliwości nałożenia kar pieniężnych za różne naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, jeśli naruszenia te wynikają z różnych przepisów (załączników nr 3 i 4), a nie są tożsame.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 92a ust. 10 u.t.d. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy ten sam czyn wypełnia znamiona naruszeń z obu załączników, a nie gdy różne naruszenia (np. brak licencji i brak badań lekarskich) wynikają z jednego zdarzenia (kontroli). W tej sprawie naruszenia z załącznika nr 3 i załącznika nr 4 nie były tożsame.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Określa wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów.
u.t.d. art. 92a § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
Dotyczy kar pieniężnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez osoby wykonujące czynności związane z przewozem.
u.t.d. art. 92a § ust. 10
Ustawa o transporcie drogowym
Reguluje sytuację, gdy czyn będący naruszeniem z załącznika nr 3 stanowi jednocześnie naruszenie z załącznika nr 4.
Dz.U. 2019 poz 2140 art. 92a § ust. 1, ust. 2 i ust. 10
Pomocnicze
u.t.d. art. 92a § ust. 4
Ustawa o transporcie drogowym
Określa maksymalną sumę kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli na podmiot z art. 92a ust. 2.
u.t.d. art. 92a § ust. 8
Ustawa o transporcie drogowym
Wskazuje, że załącznik nr 4 określa wykaz naruszeń i wysokość kar.
u.t.d. art. 18 § ust. 4a
Ustawa o transporcie drogowym
Dotyczy kryteriów konstrukcyjnych pojazdu w przewozie okazjonalnym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189d
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189e
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja NSA dotycząca wykładni art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którą przepis ten nie ma zastosowania, gdy naruszenia z załączników nr 3 i 4 nie są tożsame.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że art. 92a ust. 10 u.t.d. wyklucza nałożenie kar z obu załączników, gdy naruszenia wynikają z jednego zdarzenia (kontroli).
Godne uwagi sformułowania
art. 92a ust. 10 u.t.d. wyłącza możliwość nałożenia na ten sam podmiot kary pieniężnej za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane i usankcjonowanie jednocześnie w dwóch załącznikach do ustawy: nr 3 i nr 4. normy zawartej w tym przepisie nie można odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w zał. nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Izabella Janson
sprawozdawca
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym w kontekście kumulacji kar za różne naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kumulacji naruszeń z załączników nr 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących kar administracyjnych w transporcie drogowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników z tej branży. Wyjaśnienie zasady kumulacji kar jest praktyczne.
“Jedna kontrola, wiele naruszeń – kiedy kary się sumują, a kiedy nie? NSA wyjaśnia art. 92a ustawy o transporcie drogowym.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 343/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Izabella Janson /sprawozdawca/ Marcin Kamiński Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Kara administracyjna Sygn. powiązane III SA/Łd 471/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-11-03 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2140 art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 10 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 471/21 w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 marca 2021 r. nr BP.501.160.2020.0949.LD5.1250 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od S. H. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 775 (siedemset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 3 listopada 2021r., sygn. akt III SA/Łd 471/21 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę S. H. (dalej też: "strona", "skarżący") i uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też: "GITD") z 3 marca 2021r., nr BP.501.160.2020.0949.LD5.1250 oraz poprzedzającą ją decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Łodzi z 4 grudnia 2019r., nr WITD.DI.0152.V1314/14/19 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego, orzekając o kosztach postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu 14 października 2019r. na parkingu przy ul. [...] w Ł. przeprowadzono kontrolę drogową samochodu osobowego marki Dacia o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował S. H. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera z ul. [...] na ul. [...] w Ł. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji B. Opłatę za jej wykonanie w wysokości 9,99 zł pasażer uiścił gotówką. Opisaną usługę przewozu kierujący wykonał we własnym imieniu, samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli kierujący nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Kierujący nie posiadał także orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i ustalenia kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z 14 października 2019r. Pismem z 16 października 2019r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania z urzędu w zakresie naruszeń określonych w Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Decyzją z 4 grudnia 2019r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na: - wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tj. Ip. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.; - wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tj. Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Decyzją z 3 marca 2021r., nr BP.501.160.2020.0949.LD5.1250 Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39k ust. 1-2, art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019r., poz. 2140 ze zm., dalej: "u.t.d". oraz Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 4 grudnia 2019r. Organ odwoławczy stwierdził, że kara została nałożona na skarżącego na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 2 i 8 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa natomiast w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku nr 2 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto zastosowania w sprawie nie znajdą również art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, ponieważ kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Organ stwierdził następnie, że strona wykonująca przewóz nie dysponowała w dniu kontroli stosownymi orzeczeniami stwierdzającymi brak przeciwwskazań, zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący był jednocześnie kierującym, podmiotem wykonującym przewóz oraz osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. Wobec tego zasadne było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za naruszenia wskazane w Ip. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., po 1.000 zł za brak orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, potwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organ nie zgodził się przy tym ze stanowiskiem strony, że przewóz wykonywany w dniu kontroli nie był transportem drogowym w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowymi i nie miał charakteru przewozu okazjonalnego, ponieważ nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego. Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził w pierwszej kolejności, że organy prawidłowo uznały, iż stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażerów nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Wynikało to jednoznacznie z zeznania pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Wobec tego organy, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. zasadnie uznały, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy, zaś skarżący był podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d. Stwierdził również, że w sprawie zaistniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. Stwierdził w tym zakresie, że okoliczność dokonania przez pasażera płatności nie bezpośrednio kierowcy lecz w trybie automatycznym, za pośrednictwem aplikacji B., nie miał dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Zauważył wobec powyższego, że na skarżącym, dokonującym przedmiotowego przewozu, ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W konsekwencji uznał, że organy prawidłowo przyjęły, że zachowanie skarżącego wyczerpywało znamiona naruszeń określonych w Ip. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. Stwierdził jednakże, że w sprawie doszło do naruszenia przez organy reguły wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d. Wskazał, że decyzją z 3 marca 2021r., nr BP.501.159.2020.0949.LD5.1249 Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie m.in. art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. oraz lp.1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie w dniu 14 października 2019r. transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji, tj. l.p. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., tj. l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. (sygn. akt III SA/Łd 470/21). W ocenie WSA w dniu 14 października 2019r. skarżący dopuścił się jednego czynu jakim było wykonywanie przewozu drogowego osoby pojazdem samochodowym przy czym stanowił on naruszenie zarówno obowiązków opisanych w punktach 1.2 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. (wykonywanie transportu bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art.18 ust.4a u.t.d.) jak i obowiązków opisanych w punkcie 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. (wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego). W dniu 14 października 2019r. miało zatem miejsce jedno zdarzenie (jedno zachowanie) podjęte w określonym czasie (tzn. wykonywanie przewozu drogowego osoby pojazdem samochodowym z ul. Zgierskiej 13 na ul. Pomorską 251) będące naruszeniem zarówno obowiązków z punktu 1.2 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. jak i punktu 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. W sytuacji zatem gdy ma miejsce jeden czyn będący naruszeniem obowiązków , o których mowa w załączniku nr 3 i naruszeniem obowiązków, o których mowa w załączniku nr 4 to winien mieć zastosowanie przepis art.92a ust.10 u.t.d. czyli winna być nałożona wyłącznie kara pieniężna, o której mowa w załączniku nr 3. Oznacza to, że skoro na skarżącego nałożono karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 3 (lp. 1.2 i 2.11) to nie można nałożyć kar za naruszenia określone w załączniku nr 4 (l.p. 4.2 i 4.3). Wobec tego, zdaniem Sądu, zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d. W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 92a ust. 10 oraz art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1, Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie, w bezspornie ustalonym stanie faktycznym, zastosowany powinien być przepis art. 92a ust. 10 u.t.d., podczas gdy w sprawie brak było podstaw do uznania, że zachowanie skarżącego stanowiące naruszenia, o których mowa w Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., stanowiło jednocześnie naruszenia określone w Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.td., a tym samym brak było przesłanek do nałożenia na skarżącego kary wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 92a ust. 10 u.t.d. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na błędnym rozumieniu pojęcia "czyn" użytego w analizowanym przepisie i przyjęcia, iż chodzi jedynie o wykonywanie przewozu, podczas gdy ustawodawca posłużył się zwrotem "czyn będący naruszeniem", co oznacza, że interpretacji tego pojęcia należy dokonywać w kontekście znamion naruszeń określonych w załączniku nr 3 i 4 do u.t.d. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie albowiem zasadne okazały się zarzuty stawiane w jej petitum. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi zgodnie z art. 174 p.p.s.a. może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Wskazania wymaga na tle postawionego przez organ w skardze kasacyjnej zarzutu jak i motywów Sądu I instancji ległych u podstaw uchylenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć, m.in. w wyrokach z 21 kwietnia 2022r., sygn. akt II GSK 182/22, 12 stycznia 2022r., sygn. akt II GSK 744/22, 28 września 2023r., sygn. akt II GSK 766/20 oraz 12 grudnia 2023r., sygn. akt II GSK 1194/20 - dostępne w internecie, Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do tożsamego problemu prawnego oraz analogicznych w istocie zarzutów skargi kasacyjnej z zakresu prawa materialnego, w zbliżonym stanie faktycznym sprawy. Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów wskazanych powyżej rozstrzygnięć. Istotą sporu w sprawie jest wykładnia i zastosowanie art. 92a ust. 10 u.t.d. i błędne, w ocenie skarżącego kasacyjnie organu, przyjęcie przez Sąd I instancji, że z dyspozycji tego przepisu wynika zakaz nałożenia w drodze decyzji kary pieniężnej za naruszenie określone w zał. 4 do u.t.d. w przypadku ujawnienia w toku kontroli jakichkolwiek naruszeń opisanych w zał. nr 3 i zał. nr 4 do u.t.d. Niniejsze postępowanie odnosi się do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2.000 zł, nałożonej na skarżącego jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w zał. nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w zał. nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że art. 92a ust. 10 u.t.d. wyłącza możliwość nałożenia na ten sam podmiot kary pieniężnej za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane i usankcjonowanie jednocześnie w dwóch załącznikach do ustawy: nr 3 i nr 4. Sytuacje objęte dyspozycją art. 92a ust. 10 to takie zatem, gdy jeden czyn wypełnia znamiona naruszeń z dwóch załączników. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, normy zawartej w tym przepisie nie można odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w zał. nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. Odmienne wnioskowanie przez Sąd I instancji, w ocenie składu orzekającego NSA w tej sprawie, jest błędne chociażby dlatego, że ustanowiony w art. 92a ust. 10 nakaz nałożenia jednej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 (a więc opisanej w zał. nr 3 do u.t.d.), w określonych w tym przepisie sytuacjach, odnosi się wyraźnie do tożsamości stwierdzonych naruszeń, a nie do tożsamości zdarzenia (w tym przypadku kontroli), będącego podstawą do stwierdzenia tych naruszeń. To nie okoliczność jednej kontroli (jednego czynu) wyłącza możliwość nałożenia kar pieniężnych przewidzianych w dwóch załącznikach, ale stwierdzenie, że czyn ten stanowi naruszenie opisane jednocześnie w zał. nr 3 i nr 4. Tytułem przykładu należy wskazać, iż brak licencji stwierdzony podczas kontroli przewozu, o jakim mowa w załączniku nr 3 lp. 1.1 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli, o czym mowa w załączniku nr 4 lp. 1.1, wynikają z tego samego naruszenia, a zatem zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d. nie można ukarać za brak licencji i za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania to drugie naruszenie. Tego rodzaju asocjacji naruszeń w załącznikach nr 3 i 4 jest znacznie więcej, np. naruszenia z Ip. 4.5, 5, 11 - 13, 15.1 i 15.2 opisane w załączniku nr 4, stanowią odpowiednio naruszenia z Ip. 6.3.3., 8, 5.4 pkt 3 i pkt 4, 5.5 pkt 3, 9.1 i 9.2 załącznika nr 3. Żadna z opisanych wyżej sytuacji nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. Naruszenia wymienione w zał. nr 3 lp. 1.1 i lp. 2.11 (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego), nie pochłaniają naruszeń wymienionych w zał. nr 4 lp. 4.2 (wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy). Naruszenie z jednego załącznika nie stanowi zatem w tym konkretnym przypadku jednocześnie naruszenia z drugiego załącznika. W konsekwencji uwzględnienia zarzutu błędnej wykładni i tym samym wadliwego zastosowania w sprawie art. 92a ust. 10 u.t.d., należało zgodzić się z organem skarżącym kasacyjnie, że na gruncie przedmiotowej sprawy należy jednoznacznie podkreślić, iż czym innym jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (lp. 1.1 zał. nr 3 do u.t.d.) i wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d), a czymś zupełnie innym jest brak badań lekarskich (l.p. 4.2 zał. nr 4 do u.t.d.). Tym samym należy stwierdzić, że normy zawartej w tym przepisie nie można, odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w załączniku nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. należy wskazać, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak, jak również prawidłowe niestwierdzenie wystąpienia tych przesłanek przez organ, skutkuje nałożeniem kary. Rację ma wobec powyższego organ twierdząc, że dopuszczalna suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej na podmiot wskazany w art. 92a ust. 1 i podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. nie podlega łączeniu i jest niezależna dla każdego z tych podmiotów. Nie będzie mieć zatem zastosowania, jak wywiódł to Sąd I instancji art. 92a ust. 10 u.t.d. w przedmiotowej sprawie w której nałożono na skarżącego karę w łącznej kwocie 2.000 zł za stwierdzone naruszenia, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy. W przedmiotowej sprawie karę w łącznej wysokości 2.000 zł nałożono na stronę skarżącą z uwagi na stwierdzone naruszenie z 92a ust. 2 u.t.d. i stypizowane w lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy uchybienia, a więc za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a zatem na stronę nałożono kary pieniężne z różnych podstaw prawnych, tj. z tytułu różnych stwierdzonych naruszeń. Skoro zaś w niniejszej sprawie organy zastosowały art. 92a ust. 2 u.t.d., który stanowi, że zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2.000 złotych za każde naruszenie, to zastosowanie w zakresie maksymalnej wysokości kar nałożonych na podmiot, o którym mowa w powołanym art. 92a ust. 2, ma regulacja z art. 92a ust. 4 u.t.d., która stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 złotych. Jak wynika z analizy treści decyzji organów obu instancji, wskazanym maksymalny próg sumy kar nakładanych na skarżącego nie został przekroczony. Za każde z powołanych naruszeń nałożono na skarżącego bowiem po 1.000 zł. Tym samym uznać należy, że w sprawie istniały podstawy do nałożenia na stronę łącznej kary za naruszenia art. 92a ust. 2 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy, co też organ zasadnie uczynił. Jak już wskazano brak było w sprawie podstaw do zastosowania art. 92a ust. 10 u.t.d., a tym samym uchylenia, jak uczynił to Sąd I instancji, decyzji organów obu instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, jak w punkcie 3 sentencji wyroku, postanowiono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023r., poz. 1935 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI