III SA/Łd 443/21

III SA/Łd 443/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-03-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1086/22 - Wyrok NSA z 2025-12-11
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87, art. 92a ust. 1, 3 i 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 2 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm. zwanej dalej: "u.t.d.") oraz lp. 1.1 i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...] o nałożeniu na W.R. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
W dniu 27 stycznia 2020 r. w Ł., przy ul. A. 23 przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki Peugeot o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował W.R. Kierowca przewoził pasażera na trasie z ul. B. 1A na ul. A. 23. W trakcie kontroli ustalono, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji "BOLT". Zatrzymany do kontroli pojazd był dopuszczony do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą. Kierowca okazał do kontroli m.in. prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, jednocześnie nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, ani wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób. W toku kontroli przesłuchano w charakterze świadka pasażera, który zeznał, że zamówił usługę przewozu poprzez aplikację BOLT na ww. trasie, otrzymał w aplikacji informację o nr rejestracyjnym i marce pojazdu, wysokości opłaty za przewóz, nie zawierał z kierowcą żadnej umowy pisemnej ani ustnej, przewóz został zrealizowany na podstawie zlecenia w aplikacji, opłata za przejazd wyniosła 14 zł i została uiszczona przez aplikację Bolt. Stwierdzono, że podmiotem wykonującym okazjonalny przewóz drogowy osób w imieniu własnym był W.R. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z 27 stycznia 2020 r.
Pismem z dnia 27 stycznia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.
W odpowiedzi pismem z dnia 4 lutego 2020 r. do sprawy przystąpił pełnomocnik strony, jednak nie złożył żadnych dodatkowych wyjaśnień.
W toku prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o pismo informacyjne z Urzędu Miasta Ł. z dnia 11 marca 2020 r., a także informacje z Biura ds. transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia 3 kwietnia 2020 r. Ponadto, pismem z 2 lipca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał pełnomocnika do przedstawienia dokumentów potwierdzających współpracę strony z C., w tym umowy współpracy, dokumentów potwierdzających rozliczenie za wykonany przewóz z ww. podmiotem oraz z pasażerem, dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania pojazdem poddanym kontroli. Ww. wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 7 lipca 2020 r. i pozostało bez odpowiedzi. Jednocześnie pismem z dnia 2 lipca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał przedsiębiorcę M.B. do przedłożenia dokumentów potwierdzających współpracę z kierowcą – W.R., a także potwierdzających wzajemne rozliczenia. Ww. wezwanie zostało doręczone w dniu 7 lipca 2020 r i pozostało bez odpowiedzi.
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 udt oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z 27.01.2020 r. na W.R. została nałożona kara pieniężna w wysokości 12.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia, tj.: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
Pismem z dnia 12 października 2020 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższej decyzji zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik strony zarzucił:
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli, braku przesłuchania skarżącego w charakterze strony;
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; pominięcie tej części materiału dowodowego w tym wyjaśnień skarżącego oraz przedłożonych przez niego wydruków z aplikacji Bolt, z których wynika, że podmiotem odpowiedzialnym za naruszenie był C., a nie skarżący;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1. oraz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
W uzasadnieniu pełnomocnik strony podniósł, że brak ustalenia, czy skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (czy czynności podejmowane przez skarżącego mieściły się w definicji transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d. oraz czy posiadał status przedsiębiorcy) wskazując, że wykonywanie krajowego transportu zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Podkreślił, że organ nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego (nie stwierdził uprzednio, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona działalności gospodarczej, oparł się jedynie na protokole kontroli). W ocenie pełnomocnika, organ pominął treść wyjaśnień skarżącego w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia. Dalej, pełnomocnik zarzucił, że brak jest przesłanek do uznania, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego (organ nie ustalił z czyjej inicjatywy doszło do przejazdu oraz nie ustali w ogóle, że czynności skarżącego mieściły się w pojęciu wykonywania przewozu okazjonalnego). W ocenie pełnomocnika, strona nie wykonywała przewozu okazjonalnego, dlatego brak było możliwości nałożenia kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności powołał treść art. 4 pkt 22 i pkt 11, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i b, art. 87 ust. 1 u.t.d., art. 92a ust. 1, 3, ust. 7 pkt 1, 92c ust. 1 u.t.d. oraz treść lp. 1.1. i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ wskazał następnie na treść art. 189a § 2 k.p.a. informując, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. oraz wyjaśniając, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, organ II instancji wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 k.p.a. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa.
Organ II instancji zaznaczył dalej, że ustalenia faktyczne oparł na podstawie protokołu przesłuchania w charakterze świadka pasażera z dnia 27 stycznia 2020 r., protokołu kontroli z 27 stycznia 2020 r., dokumentacji kserograficznej okazanych podczas kontroli dokumentów oraz dokumentacji fotograficznej pojazdu. Ponadto, kontrolujący zabezpieczyli zrzuty z telefonu pasażera z aplikacji Bolt potwierdzające m.in. dane pojazdu, trasę przejazdu, wysokość opłaty a także potwierdzenie transakcji kartą debetową okazane przez pasażera. Organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli z dnia 27 stycznia 2020 r. stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie, który ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Ponadto organ wyjaśnił, że stosownie do art. 74 § 4 u.t.d., kontrolowany ma prawo wnieść zastrzeżenia do protokołu. W niniejszej sprawie W.R. podpisał protokół kontroli, a także korzystając z prawa do wniesienia zastrzeżeń wskazał, że nie ma uwag do kontroli. Dodatkowo, w toku kontroli przesłuchano również w charakterze strony W.R., który pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań potwierdził wykonywanie w dniu kontroli przewozu pasażera w Ł. na trasie z ul. B. 1A na ul. A. 23, zamówienie przewozu przez pasażera za pomocą aplikacji Bolt, korzystanie z ww. aplikacji na prywatnym telefonie od października 2019 r. Ponadto, kierowca zeznał, że założył konto w aplikacji i znalazł partnera tj. C., z którym podpisał umowę na wynajem samochodu przedmiotowego pojazdu (wskazał, że nie posiada umowy przy sobie), a także, że pasażer płaci za pomocą aplikacji za wykonany przejazd firmie Bolt, firma Bolt przekazuje środki finansowe firmie C., a następnie ta firma przekazuje pieniądze kierowcy. Poza tym, składający zeznania wskazał także: "Nie posiadam licencji. Jedynie mój partner firma C. posiada takową licencję na krajowy przewóz osób. Chcę uzyskać licencję na przewóz osób (...) Ja przyjmuję należności w formie bezgotówkowej. W gotówkowej formie nie mogę, ponieważ nie posiadam kasy fiskalnej oraz w aplikacji nie akceptowane są formy gotówkowe (...) Jeżdżę dla C. od października 2019 r. i się z nimi rozliczam za każdy wykonany przejazd. Ww. przewozy wykonuję dorywczo". Jednocześnie przesłuchiwany zobowiązał się do dostarczenia regulaminu na świadczenie usług transportowych w ramach aplikacji Bolt i C., umowy współpracy z C. oraz rozliczeń za wykonaną usługę przewozu osób np. wyciąg z konta bankowego.
Ponadto, organ odwoławczy ustalił, że w toku prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o pismo informacyjne z Urzędu Miasta Ł. nr [...] z 11 marca 2020 r., z którego wynika, że ww. organ licencyjny nie udzielił W.R. uprawnień wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Poza tym, z uzyskanej informacji z Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia 3 kwietnia 2020 r. również wynika, że na dzień kontroli stronie nie zostało udzielone żadne uprawnienie na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wydane przez GITD.
Organ II instancji wskazał także, że pismem z dnia 2 lipca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał pełnomocnika do przedstawienia dokumentów potwierdzających współpracę z C., w tym umowy współpracy, dokumentów potwierdzających rozliczenie za wykonany przewóz z ww. podmiotem oraz z pasażerem, dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania pojazdem poddanym kontroli. Ww. wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 7 lipca 2020 r. i pozostało bez odpowiedzi. Jednocześnie pismem z dnia 2 lipca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał przedsiębiorcę M.B. do przedłożenia dokumentów potwierdzających współpracę z kierowcą, a także potwierdzających rozliczenie z kierowcą. Ww. wezwanie zostało doręczone w dniu 7 lipca 2020 r i pozostało bez odpowiedzi, podobnie jak zawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się w sprawie i przeglądania akt.
Organ odwoławczy argumentował dalej, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący w dniu 27 stycznia 2020 r. przewoził pasażera w Ł. na trasie z ul. B. 1A na ul. A. 23 w związku z zamówieniem przez pasażera przewozu za pomocą aplikacji BOLT. Z protokołu przesłuchania pasażera wynika, że pasażer otrzymał w aplikacji informację o wysokości opłaty za usługę transportową (14.00 zł), a po zakończonym przejeździe opłata za przejazd została pobrana z konta pasażera przez aplikację BOLT. W związku z powyższym celem i intencją pasażera było skorzystanie z usługi transportu, aby przemieścić się w Ł. z ul. B. 1A na ul. A. 23. Organ odwoławczy stwierdził, że nie można również w tym przypadku mówić o przewozie grzecznościowym ani koleżeńskim. Kierowca i pasażer byli dla siebie osobami obcymi. Ponadto, kierowca przesłuchany podczas kontroli potwierdził odpłatny charakter świadczonej usługi. Natomiast przewóz osób, za który kierujący otrzymuje zapłatę jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do którego wykonywania konieczne jest uzyskanie stosownego zezwolenia lub licencji. Tym samym organ odwoławczy wywiódł, że skarżący wykonywał przewóz o charakterze zarobkowym, ponieważ zarówno kierowca, jak i pasażer mieli świadomość odpłatnego charakteru przewozu. Poza tym, w toku kontroli ani podczas prowadzonego postępowania skarżący ani jego pełnomocnik nie okazali żadnych dokumentów uprawniających W.R. do wykonywania zarobkowego przewozu drogowego osób ani w imieniu własnym ani na rzecz innego podmiotu. Organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli kierowca zeznał, że współpracuje z partnerem C., a także zobowiązał się do dostarczenia regulaminu na świadczenie usług transportowych w ramach aplikacji Bolt i C., umowy współpracy z C. oraz rozliczeń za wykonaną usługę przewozu osób jednak z zebranego materiału dowodowego wynika, że brak dowodów wskazujących na wykonywanie przedmiotowego przewozu na rzecz innego podmiotu.
Organ odnosząc się przy tym do wyroku Trybunał Sprawiedliwości z 20 grudnia 2017 r. C-434/15, który poddał analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest aplikacja mobilna UBER (czy chociażby BOLT), wskazał, że skarżący korzystając z aplikacji mobilnej Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientami, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Dodatkowo skarżący wykonując te usługi w zakresie transportu drogowego realizował je we własnym imieniu i na swoją rzecz. W związku z powyższym, zdaniem organu, strona wykonywała przewóz osób o charakterze zarobkowym bez stosownych uprawnień.
Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził następnie, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Ponadto, w ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowany pojazd, którym W.R. wykonywał przewóz osób w dniu 27 stycznia 2020 r. jest przystosowany do przewozu maksymalnie 7 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem poddany kontroli pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz tego warunku nie spełniał. Organ II instancji wskazał także, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Przewóz nie był wykonywany pojazdem zabytkowym, na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 K.c., w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, a na podstawie zlecenia pasażera złożonego za pomocą aplikacji Bolt. Dlatego, w ocenie GITD, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji zważył, iż są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Przede wszystkim organ II instancji stwierdził, że ustalenie przez organ I instancji cech wykonywania działalności gospodarczej, a także weryfikacja, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy nie było konieczne. Organ odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu ort. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej łub rejestrze przedsiębiorców w KRS, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Organ podkreślił, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Co więcej, obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie zostało udowodnione, że strona faktycznie wykonywała działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d.
Organ II instancji wskazał, że wbrew stanowisku pełnomocnika strony zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonywanie przez skarżącego w dniu 27 stycznia 2020 r. usługi, której świadczenie wymagało posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Organ odwoławczy ustalił powyższe w szczególności na podstawie protokołu kontroli nr [...] z 27 stycznia 2020 r., okazanych w toku kontroli dokumentów, dokumentacji fotograficznej, protokołu przesłuchania pasażera, protokołu przesłuchania kierowcy, pisma informacyjnego z organu licencyjnego, danych z aplikacji Bolt. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący w dniu 27 stycznia 2020 r. przewoził pasażera w Ł. na trasie z ul. B. na ul. A. w związku z zamówieniem przez pasażera przewozu za pomocą aplikacji BOLT, opłata za usługę transportową wyniosła 14 zł, a po zakończonej usłudze transportowej została pobrana z konta pasażera przez aplikację BOLT. Dodatkowo, kierowca przyjechał po pasażera na ul. B., a pasażer otrzymał informację, że przyjedzie po niego pojazd Peugeot o nr rej. [...]. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, strona faktycznie wykonywała usługę odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a także iż kierowca jak i pasażer mieli świadomość odpłatnego charakteru przewozu, do której wykonywania konieczne jest uzyskanie stosownego zezwolenia lub licencji. Jednocześnie kierowca nie przedstawił dokumentów wskazujących na posiadanie uprawnień ani dla siebie ani dla innego podmiotu. W toku postępowania kierowca zeznał, że współpracuje z partnerem C., jednak ani w toku kontroli ani prowadzonego postępowania strona ani jej pełnomocnik nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na wykonywanie przedmiotowego przewozu na rzecz ww. podmiotu. W związku z powyższym strona wykonywała przewóz osób o charakterze zarobkowym bez stosownych uprawnień. Organ wskazał, że W.R. złożył zeznania podczas kontroli, a także zaakceptował ustalenia opisane w protokole kontroli drogowej. Ponadto, ani podczas kontroli ani w toku postępowania ani wraz z odwołaniem strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na odpowiedzialność innego podmiotu za przedmiotowy przewóz. W związku z tym zarzuty pełnomocnika w tym zakresie organ II instancji uznał za nieuzasadnione.
Organ odwoławczy wskazał również, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ wykonywał usługę przewozu osób nie posiadając stosownych uprawnień, a także wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Gdyby strona przestrzegała obowiązujących regulacji prawnych, to do naruszenia by nie doszło.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik W.R. zaskarżył powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej:
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 ora z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
- art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia, a także zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r., jak i poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. w przedmiocie nałożenia na W.R. kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego nie zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej: "u.t.d.").
Zgodnie z treścią art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W myśl art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Art. 5 ust. 1 u.t.d. stanowi, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Z kolei warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000 złotych do 40.000 złotych za każde naruszenie, (ust. 1). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych, (ust. 3).
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu, o których mowa w ust. 1, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp.1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp.10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu
27 stycznia 2020 r. w Ł., przy ul. A. 23 przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki Peugeot o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował W.R. Kierowca przewoził pasażera na trasie z ul. B. 1A na ul. A. 23. W trakcie kontroli ustalono, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji "BOLT". Zatrzymany do kontroli pojazd był dopuszczony do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą. Kierowca okazał do kontroli m.in. prawo jazdy i dowód rejestracyjny pojazdu. Kierowca nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, ani wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób. W toku kontroli przesłuchano w charakterze świadka pasażera, który zeznał, że zamówił usługę przewozu poprzez aplikację BOLT na ww. trasie. Otrzymał w aplikacji informację o nr rejestracyjnym i marce samochodu, wysokości opłaty za przewóz. Świadek zeznał, że nie zawierał z kierowcą żadnej umowy pisemnej ani ustnej, przewóz został zrealizowany na podstawie zlecenia w aplikacji, opłata za przejazd wyniosła 14,00 zł i została uiszczona przez aplikację Bolt. W toku kontroli stwierdzono, że podmiotem wykonującym okazjonalny przewóz drogowy osób w imieniu własnym był W.R.
W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych, zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażera nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Nie był to bowiem ani przewóz regularny, ani regularny specjalny, ani wahadłowy. Wynika to jednoznacznie z zeznań pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy stwierdziły, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy, a skarżący jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d.
Wskazać należy, że podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Ustawa ta zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b u.t.d.). Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, a zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. Płatności dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy, a do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę, a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie usługi przewozu. Dzięki aplikacji Bolt doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a usługa była przez skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu.
Należy przy tym wskazać, że zasady działania aplikacji Bolt są dostępne dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych. Zasady działania tej aplikacji należy uznać za fakt powszechnie znany. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. Usługę, realizowaną przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, należy uznać za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C-434/15 (opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonawcę w części usługi transportowej (w zakresie pośrednictwa w jej realizacji) to tym bardziej skarżącego jako realizatora jej drugiej części polegającej na faktycznym przewozie pasażera uznać należało za wykonawcę usługi transportowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17., wyrok WSA w Gdańsku z 17 października 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19 czy również wyrok WSA w Gdańsku z 28 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 668/19 – dostępne w CBOSA).
W ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niewątpliwie mieściło się zatem działanie skarżącego – polegające na świadczeniu we własnym imieniu usługi zarobkowego przewozu osób - niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyroki NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08, z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17 i z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 166/09 - dostępne jw.). Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.
Reasumując dotychczasowe rozważania Sąd uznał, że w dniu 27 stycznia 2020 r. W.R. wykonywał przewóz drogowy osoby i był to przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność czy skarżący był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego (tzn. czy trwale oraz w sposób zorganizowany i ciągły prowadził działalność posiadając status przedsiębiorcy wpisanego do ewidencji działalności gospodarczej). Istotne jest jedynie to, że skarżący faktycznie wykonywał działanie będące przewozem osób.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 maja 2021 r, sygn. akt III SA/Łd 1079/21, który odnosząc się do treści art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, zważył, że definiując pojęcie "usług okazjonalnych", prawodawca wspólnotowy wskazał, że obejmują one przewóz grup pasażerów i jest to ich cechą główną, jednak nie można z tego sformułowania wywodzić wniosku, iż dla kwalifikacji usługi przewozowej jako okazjonalnej warunek ten musi być za każdym razem bezwzględnie spełniony, ponieważ wprost z tego przepisu to nie wynika. Dlatego należy przyjąć, że jakkolwiek przewóz grup pasażerów powinien stanowić zasadę organizowania usług okazjonalnych, to powyższe nie wyklucza, aby takie usługi mogły być świadczone także na rzecz pojedynczego pasażera. Podkreślenia zresztą wymaga, że ewentualny przewóz jednej osoby – w ocenie Sądu – nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za okazjonalny. Skoro zgodnie z powołanym wcześniej art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób, to może on zawęzić także skład osobowy pasażerów pojazdu do jednej osoby, zwłaszcza gdy przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w warunkach przewozu samochodem, należy więc rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zatem zmiana charakteru świadczonej przez skarżonego usługi na przewóz inny niż okazjonalny.
Konsekwencją uznania, że w dniu 27 stycznia 2020 r. W.R. wykonywał przewóz osób było to, że naruszył on wymóg posiadania licencji. Jak słusznie wskazał organ II instancji, przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas kontroli nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, co wynika z protokołu kontroli drogowej z 27 stycznia 2020 r., a także z pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia 11 marca 2020 r., z którego wynika, że organ licencyjny nie udzielił W.R. uprawnień wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Tym samym organy słusznie zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, stosownie do art. 92a ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy.
Należało zgodzić się również z organem II instancji, że zarówno w toku kontroli, jak i podczas prowadzonego postępowania skarżący ani jego pełnomocnik nie okazali żadnych dokumentów uprawniających W.R. do wykonywania zarobkowego przewozu drogowego osób ani w imieniu własnym ani na rzecz innego podmiotu. Jak wynika z akt sprawy, podczas kontroli kierowca zeznał, że współpracuje z partnerem C., a także zobowiązał się do dostarczenia regulaminu na świadczenie usług transportowych w ramach aplikacji Bolt i C., umowy współpracy z C. oraz rozliczeń za wykonaną usługę przewozu osób. Niemniej jednak pełnomocnik skarżącego nie przedstawił w toku postępowania dokumentów potwierdzających współpracę z C.. Takowych dokumentów - mimo wezwania organu - nie dostarczył także M.B. Tym samym organ nie dysponował żadnym dowodem wskazującym na wykonywanie przez W.R. przedmiotowego przewozu na rzecz innego podmiotu.
Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają także, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z art.18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że kontrolowany przewóz wykonywany był pojazdem przeznaczonym do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd marki Peugeot, którym 27 stycznia 2020 r. był wykonywany przewóz, nie spełniał zatem określonego w powyższych przepisach wymogu. Okoliczność tę potwierdza zarówno protokół kontroli, jak również kserokopii dokumentów związanych z danymi technicznymi pojazdu. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art.18 ust. 4a u.t.d., bowiem przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co uzasadniało nałożenie kary za stwierdzone naruszenie. Jednocześnie przewóz wykonany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniających do wykonywania przewozów okazjonalnych bez spełnienia kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b pkt 2b u.t.d., gdyż warunki przewozu nie zostały ustalone przed rozpoczęciem usługi w formie umowy w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika z zeznań pasażera z 27 stycznia 2020 r. zamówił on usługę przewozu na przejazd za pomocą aplikacji Bolt. Po zamówieniu usługi oczekiwał na przyjazd samochodu. Przed rozpoczęciem przewozu nie znał kierowcy. Pasażer przed rozpoczęciem przewozu nie zawierał zatem żadnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa.
Z zebranego materiału dowodowego nie wynika także, aby opłata za przewóz została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy. Za wykonaną usługę kierowcą wskazał cenę, która wynosił 14,00 zł i tą kwotę pasażer zapłacił kartą. Z akt sprawy wynika nadto jednoznacznie, że na samochodzie nie umieszczono żadnego oznakowania wskazującego na wykonywanie przez kierującego przewozów drogowych osób. Pojazd nie był wyposażony w taksometr oraz nie posiadał kasy fiskalnej. Prawidłowo zatem organy administracji uznały, że nie została spełniona żadna z przesłanek, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
Wobec powyższego prawidłowo organ II instancji uznał, iż 27 stycznia 2020 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem marki Peugeot o numerze rejestracyjnym [...] bez spełnienia wymogu z art. 18 ust. 4a u.t.d., przy czym nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., umożliwiający wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia kryterium konstrukcyjnego, co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił również, że regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto nie znajdą również zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Wskazać należy, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Tymczasem, jak prawidłowo dostrzegł organ II instancji, skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na spełnienie przesłanek wyłączenia jego odpowiedzialności, w szczególności, iż nie miał wpływu na zaistniałe naruszenie.
W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły dostępny dla nich materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Stwierdzić należy, że postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, które uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym, przy uwzględnieniu zapisu art. 92a ust. 3 u.t.d. stanowiącego, że suma kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Organy wydały rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę jako bezzasadną, oddalił.
Wyjaśnić również należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W rozpoznawanej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś strona skarżąca w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku (8 czerwca 2021 r. - potwierdzenie doręczenia – k. 35 akt sprawy) nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Zaistniała zatem przesłanka, o jakiej stanowi art. 119 pkt 2 p.p.s.a., do rozpoznania sprawy w tym trybie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
is