II GSK 33/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że błędna interpretacja przepisów dotyczących wypełniania kart opłat drogowych mogła wpłynąć na rozstrzygnięcie o karze pieniężnej.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika za nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty drogowej. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że brak wpisów w karcie nie uniemożliwiał ustalenia jej ważności. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując, że sąd I instancji nie rozważył wszystkich aspektów, w tym braku wpisania godzin rozpoczęcia i zakończenia transportu, co mogło prowadzić do nadużyć. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzję organu nakładającą na M. D. karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Sąd I instancji uznał, że mimo braków w wypełnieniu karty (dotyczących daty i godzin), można było ustalić jej ważność i czas przejazdu, a zatem kara powinna być niższa (500 zł) jako za nieprawidłowo wypełnioną kartę, a nie za brak opłaty. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, uznał, że WSA nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące wypełniania kart opłat drogowych. Kluczowe było to, że karta opłaty drogowej musi być wypełniona prawidłowo, a nie tylko zawierać pewne dane. Brak wpisania godzin rozpoczęcia i zakończenia transportu, mimo wpisania numeru rejestracyjnego pojazdu i daty zakupu, stanowił istotne uchybienie, które mogło pozwolić na wykorzystanie karty poza jej faktyczny okres ważności. NSA podkreślił, że prawodawca nie określił jednoznacznie, kiedy nieprawidłowe wypełnienie karty jest tożsame z nieuiszczeniem opłaty. W ocenie NSA, brak wpisania godzin jest istotnym elementem, który uniemożliwia prawidłowe określenie granic czasowych ważności karty. Z tych względów NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej, w tym brak wpisania godzin, może być traktowane jako wykonanie transportu bez uiszczenia opłaty, jeśli uniemożliwia to ustalenie granic czasowych ważności karty i może prowadzić do nadużyć.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy wady wypełnienia karty opłaty drogowej pozwalają na jej ponowne użycie. Brak wpisania godzin rozpoczęcia i zakończenia transportu jest istotnym uchybieniem, które może skutkować uznaniem, że opłata nie została prawidłowo uiszczona, a transport wykonano bez uiszczenia opłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.t.d. art. 42 § ust. 1 i 7
Ustawa o transporcie drogowym
Podmioty wykonujące przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych. Wysokość kar za naruszenia określa załącznik do ustawy.
u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o transporcie drogowym
Kto wykonuje transport drogowy bez uiszczenia opłat, podlega karze pieniężnej.
u.t.d. § zał. lp. 1.4.1 i 1.4.4
Ustawa o transporcie drogowym
lp. 1.4.1 - wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty (kara 3000 zł); lp. 1.4.4 - wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą (kara 500 zł).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych art. § 5 § ust. 2, 3, 4, 6
Określa sposób wypełniania karty opłaty, w tym terminy ważności i konieczność wpisania godzin. Karta niewypełniona lub wypełniona niezgodnie z przepisami nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne zostały udowodnione.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące wypełniania kart opłat drogowych, nie uwzględniając braku wpisania godzin rozpoczęcia i zakończenia transportu. Brak wpisania godzin w karcie opłaty drogowej jest istotnym uchybieniem, które może prowadzić do uznania transportu za wykonany bez uiszczenia opłaty.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania wymienione w pkt. 1 skargi kasacyjnej zostały cofnięte przez pełnomocnika organu.
Godne uwagi sformułowania
decydującym kryterium powinno być to, czy na podstawie nieprawidłowo wypełnionej karty da się na podstawie dowodów zebranych w sprawie ustalić, że dotyczy danego przejazdu w ściśle określonym czasie i ściśle określonym samochodem, czy też takiej możliwości nie ma. Niewpisanie godzinowego biegu terminu ważności karty może zatem spowodować jej wykorzystanie dłużej niż przez czas objęty opłatą.
Skład orzekający
Krystyna Anna Stec
przewodniczący sprawozdawca
Jan Bała
sędzia
Joanna Kabat-Rembelska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypełniania kart opłat drogowych i konsekwencji ich nieprawidłowego wypełnienia, a także zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak drobne błędy formalne w dokumentacji mogą prowadzić do znaczących konsekwencji finansowych i sporów prawnych, ilustrując znaczenie precyzji w dokumentacji transportowej.
“Czy brak godzin na karcie opłaty drogowej to brak opłaty? NSA wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 33/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-01-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Bała Joanna Kabat-Rembelska Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 2328/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-11-07 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088 art. 42 ust. 1 i 7, zał. lp. 1.4.1 i 1.4.4 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 7, art. 67 par. 1, art. 76 par. 1 i 3, art. 77 par. 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędziowie NSA Jan Bała Joanna Kabat – Rembelska Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2328/05 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od M. D. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2328/05 po rozpoznaniu skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdził, że uchylone decyzję nie podlegają wykonaniu. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu [...] czerwca 2005 r. na drodze krajowej nr 7 w miejscowości [...] skontrolowany został pojazd drogowy marki DAF nr rej. [...] należący do M. D., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych. Pojazdem tym przewożone były koncentraty paszowe z miejscowości W. do Ś. Kierowca C. K. okazał do kontroli siedmiodniową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych nr [...]. Karta nie była wypełniona we wszystkich rubrykach dotyczących dni, roku i godzin. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół, który został podpisany przez kontrolującego i kierowcę pojazdu. W związku ze stwierdzonym uchybieniem w zakresie wypełnienia karty opłaty W.-M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. zawiadomił M. D. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na niego kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia należnej opłaty. W odpowiedzi na to pismo M. D. w piśmie z dnia [...] czerwca 2005r. poinformował organ, iż karta została mylnie wypełniona przez kierowcę, lecz nie można w tym wypadku mówić o żadnym świadomym naruszeniu; twierdził, że wobec daty zakupu karty ([...] maja 2005 r.) i jej ważności przez dwa tygodnie nie można byłoby jej wykorzystać w następnym tygodniu poprzez dopisanie cyfr w pierwszych rubrykach, poza tym kierowca miał już zakupioną nową kartę (także tygodniową z dniem zakupu ([...] czerwca 2005 r.). Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] W.-M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. D. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jako podstawę prawną wymierzonej kary organ wskazał art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. - o transporcie drogowym. Organ nie uwzględnił wyjaśnień przedsiębiorcy, zawartych w jego piśmie z dnia [...] czerwca 2005 r. i wywodził, że nieuwaga kierowcy nie może być usprawiedliwieniem dla popełnionego naruszenia a przedsiębiorca wykonujący transport drogowy winien odpowiednio przeszkolić i dopilnować pracowników w celu uniknięcia postępowania niezgodnego z prawem. Wskazano, że zgodnie z art. 42 ustawy przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy są zobowiązani do uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych. Wysokość tych opłat została określona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z § 5 ust. 6 ww. rozporządzenia karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż w rozporządzeniu, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Brak wpisu w miejscu wyznaczonym na wpisanie daty i godziny ważności karty opłaty za przejazd po drogach krajowych jest bezspornym złamaniem przepisów prawnych. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania M. D. decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości powtarzając ustalenia faktyczne i argumentację prawną w niej zawartą. Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że organy obu instancji nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie tj. naruszyły swym działaniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego przez przyjęcie, że skarżący nie uiścił opłaty za przejazd po drogach krajowych tj. naruszył obowiązek przewidziany w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - o transporcie drogowym. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przepisy prawne, obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, przewidywały m.in. dwie sytuacje, kiedy na przedsiębiorcę nakładane były kary pieniężne za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem przepisów dotyczących uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych. Pierwszy przypadek to wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz lp. 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.), sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 3.000 zł. Drugi zaś przypadek dotyczy wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej (art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz lp. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym) skutkujące nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł, przy czym cyt. wyżej przepisy ustawy o transporcie drogowym, a także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. - w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, nie podają, kiedy nieprawidłowe wypełnienie karty drogowej skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł, a kiedy nieprawidłowe wypełnienie karty drogowej jest tego rodzaju, że należy dany przejazd uznać za wykonany bez uiszczenia opłaty i wtedy należy wymierzyć karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Według Sądu I instancji decydującym kryterium powinno być to, czy na podstawie nieprawidłowo wypełnionej karty da się na podstawie dowodów zebranych w sprawie ustalić, że dotyczy danego przejazdu w ściśle określonym czasie i ściśle określonym samochodem, czy też takiej możliwości nie ma. WSA wskazał, że w niniejszej sprawie - zgodnie w wyjaśnieniami skarżącego, na co są dowody - kierowca samochodu, którym wykonywany był transport drogowy, okazał kontrolującym kartę opłaty siedmiodniowej, w której wpisany został numer rejestracyjny pojazdu a więc nie ma wątpliwości, że karta ta dotyczyła ściśle określonego samochodu. Karta opiewała na okres od [...] czerwca 2005 r. do [...] czerwca 2005 r. Stwierdzono brak wpisu w pierwszej rubryce dotyczącej dnia oraz nie wypełnione zostały rubryki dotyczące godzin i minut. Zdaniem Sądu, braki te nie powodują niemożności ustalenia, czy dany przejazd wykonywany był w ściśle określonym przedziale czasowym, albowiem - jak słusznie wskazywał skarżący - na karcie opłaty figuruje data zakupu ([...] maja 2005 r.) i skoro jest to karta siedmiodniowa to wypełnia ją przedsiębiorca w terminie 14 dni od daty nabycia (§ 5 ust. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych). Tak więc, aby karta była ważna powinna być wypełniona do dnia [...] czerwca 2005 r., więc nie można byłoby jej wykorzystać poprzez dopisanie w pierwszych rubrykach na następny tydzień, poza tym kierowca miał zakupioną nową kartę, także tygodniową z dniem zakupu ([...] czerwca 2005 r.), którą okazał w trakcie kontroli. Okoliczności tych - według Sądu I instancji - organ nie rozważył należycie i nie odniósł się do nich w uzasadnieniach decyzji obu instancji, mimo że skarżący wskazywał na nie w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 r. a następnie w odwołaniu od decyzji I-instancyjnej. W ocenie WSA, nierozważnie powyższych okoliczności skutkowało przyjęciem stanowiska, iż transport drogowy wykonywany był bez uiszczenia należnej opłaty, podczas gdy istniały podstawy do przyjęcia, że transport wykonywany był z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, co skutkowałoby nałożeniem kary w znacznie niższej wysokości, tj. w wysokości 500 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – dalej: p.u.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. – poprzez wiążące dokonanie oceny przeprowadzonych dowodów do czego Sąd nie był uprawniony i ocena ta mogła wpłynąć na treść rozstrzygnięcia; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez ocenę działań administracji przez pryzmat własnej odmiennej od przyjętej przez organ wykładni prawa materialnego; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że organ nie ocenił właściwie dowodów przeprowadzonych w sprawie; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 76 § 1 i 3 oraz art. 67 § 1 k.p.a., oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. a to z powodu nie wzięcia pod uwagę treści dokumentu urzędowego – protokołu kontroli i dokonanie oceny oświadczenia skarżącego o przedstawieniu innej karty opłaty drogowej za dalsze okresy, z pominięciem treści protokołu kontroli; - naruszenie prawa materialnego poprzez: 1. błędną wykładnię art. 42 ust. 1 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.4.1. i 1.4.4. załącznika do tej ustawy w zw. z § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1-4 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, w wyniku której niezasadnie przyjęto, iż opłata drogowa za przejazd po drogach krajowych została uiszczona, mimo niewypełnienia pól karty drogowej określających cza jej ważności. Argumentację na poparcie ww. zarzutów skarżący przedstawił w obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 11 kwietnia 2008 r. pełnomocnik organu oświadczył, że cofa zarzuty wymienione w pkt. 1 zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymienionych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wskazuje możliwy zakres podstaw zaskarżenia skargą kasacyjną orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem podstawą skargi kasacyjnej może być: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwie zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl zaś art. 183 § 1 powołanej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej wskazanymi przez jej autora, bowiem zgodnie z przywołanym przepisem sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Zważywszy, iż w niniejszej sprawie nie występowała nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. - należało odnieść się do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Wobec tego, że strona naruszenie prawa procesowego - w szczególności uchybienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 7, 77 k.p.a. - wiązała z błędną wykładnią prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zarzut błędnej wykładni art. 42 ust. 1 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.4.1. i 1.4.4. załącznika do tej ustawy w zw. z § 4 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1- 4 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Pamiętać bowiem należy, że realizacja zasady prawdy obiektywnej (wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 kp.p.a.) wymaga oceny jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. To zaś wynika z norm stosowanego w sprawie prawa materialnego. Zasadniczą kwestią, jaka wyłoniła się w rozpoznawanej sprawi jest zatem to jakiego rodzaju wadliwość wypełnienia karty opłaty drogowej oznacza naruszenie obowiązku wynikającego z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez uiszczenia opłaty bądź na wykonywaniu tego transportu z kartą wypełniona nieprawidłowo. Powyższe wymaga analizy systemu unormowań regulujących materię uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. I tak: zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. - w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) - wydanego w oparciu o delegację zawartą w art. 42 ust. 7 powołanej wyżej ustawy - przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, uiszcza opłatę roczną, półroczną, miesięczną, siedmiodniową lub dobową. Uiszczenie tej opłaty, zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, następuje poprzez nabycie karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Przy tym jedynie wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty (§ 4 ust. 2). Zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę w terminie: 7 dni - od daty wydania karty opłaty dobowej, 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej. Według § 5 ust. 3 i 4 powołanego aktu wykonawczego kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty. Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24 - godzinnym cyklu dobowym. Wpisywanie godzin nie jest konieczne tylko w przypadku wypełniania karty miesięcznej, półrocznej lub rocznej (ust.5). Karta niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5 a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty (ust. 6). Z kolei przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych, podlega karze pieniężnej. Przy tym stosownie zaś do art. 87 ww. ustawy podczas przejazdu, kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie kontrolującego dowód uiszczenia opłaty. Przepisem art. 92 ust. 2 ustawy minister do spraw transportu upoważniony został, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, do określenia w drodze rozporządzenia, wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, zróżnicowanych w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości. Załącznik do ustawy o transporcie drogowym zawiera wykaz kar za naruszenia obowiązku wyniesionego w art. 42. W myśl lp. 1.4 tego załącznika naruszenie przepisów dotyczących uiszczenia opłat może polegać m.in. na: 1.4.1. - wykonywaniu transportu drogowego bez uiszczenia opłaty (wysokość kary 3.000 zł), 1.4.4. – wykonywaniu transportu drogowego z nieprawidłowo wypełniona kartą (wysokoś kary 500 zł). Z powyższego wynika jednoznacznie, że prawodawca wprost nie określił, czy i w jakim przypadku nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej jest tożsame z nieuiszczeniem tej opłaty. W ocenie składu orzekającego ustawowy obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd przemawia za przychyleniem się do poglądu wyrażonego w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że decydującym kryterium dla oceny czy opłata nie została uiszczona czy też tylko karta nie została prawidłowo wypełniona jest to czy stwierdzona nieprawidłowość wypełnienia karty umożliwia jej powtórne użycie. Takie stanowisko prezentowane jest też w dotychczasowym orzecznictwie NSA (np. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2008 r. sygn.akt I OSK 1895/06). Zatem zarzut błędnej wykładni przepisów prawa materialnego jest bezzasadny. Nie budzi też wątpliwości, że jednym z dowodów w postępowaniu administracyjnym na okoliczność prawidłowości wypełnienia karty opłaty za przejazd jest protokół kontroli. Dowód taki w rozpoznawanej sprawie został przeprowadzony. Chybiony tym samym jest także zarzut naruszenia prawa procesowego polegający na niewzięciu pod uwagę protokołu kontroli jest chybiony. W świetle okoliczności, jakie przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny, rację ma jednak autor skargi kasacyjnej, że nie było podstaw do postawienia organom skutecznego zarzutu naruszenia przepisów k.p.a., wskazanych w skardze kasacyjnej. Zwrócenia wymaga, że Sąd I instancji oceniając możliwość ponownego użycia karty, niespornie wypełnionej wadliwie, wziął pod uwagę jedynie wypełnieni pól dotyczących dat ważności karty. Tymczasem istotnym elementem, który niewątpliwie uszedł uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jest ewidentny brak w karcie opłaty przejazdu wypełnienia godziny rozpoczęcia i zakończenia transportu drogowego jako elementu koniecznego dla ustalenia czy karta zastała wypełniona prawidłowo. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważenie tej kwestii w całokształcie okoliczności sprawy było konieczne. Co do zasady bowiem wpis dotyczący godzin uznać należy za niezbędny do prawidłowego określenia granic czasowych ważności karty. Niewpisanie godzinowego biegu terminu ważności karty może zatem spowodować jej wykorzystanie dłużej niż przez czas objęty opłatą. Z tych już względów zasadność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. uzasadnia uwzględnienie skargi kasacyjnej. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 na podstawie oraz art. 204 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI