II GSK 312/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, potwierdzając, że kary za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców nie sumują się automatycznie, a stosuje się sankcję przewidzianą dla najwyższego przekroczenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił decyzje o nałożeniu kar pieniężnych za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji błędną interpretację przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, odpoczynku dziennego i przerw, twierdząc, że kary powinny być sumowane. NSA oddalił skargę, podzielając stanowisko WSA, że kary za poszczególne naruszenia nie sumują się automatycznie, a stosuje się sankcję przewidzianą dla najwyższego progu przekroczenia, chyba że ustawa wprost stanowi inaczej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił decyzje administracyjne dotyczące kar pieniężnych za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, kwestionując sposób kwalifikacji i wymiaru kar za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie odpoczynku dziennego oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Główny Inspektor Transportu Drogowego argumentował, że kary powinny być sumowane, a sąd błędnie przyjął, że stosuje się tylko jedną sankcję dla najwyższego przekroczenia. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji oraz utrwalone orzecznictwo, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące kar pieniężnych za naruszenia czasu pracy kierowców nie przewidują automatycznego sumowania kar za różne kategorie naruszeń, a stosuje się sankcję właściwą dla najwyższego stwierdzonego przekroczenia, chyba że ustawa wprost dopuszcza kumulację. Wykładnia językowa, celowościowa i funkcjonalna przepisów prowadzi do wniosku, że każde przekroczenie ustawowych progów skutkuje zastosowaniem kolejnej, wyższej sankcji, co jest zgodne z zasadami prewencji i proporcjonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kary pieniężne za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców nie podlegają automatycznemu sumowaniu. Stosuje się sankcję przewidzianą dla najwyższego stwierdzonego przekroczenia, chyba że ustawa wprost dopuszcza kumulację.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni językowej, celowościowej i funkcjonalnej przepisów, zgodnie z którą każde przekroczenie ustawowych progów skutkuje zastosowaniem kolejnej, wyższej sankcji. Brak jest podstaw do sumowania kar z niższych przedziałów z karami za kolejne, wyższe przedziały, jeśli ustawa nie stanowi o tym wprost.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
rozporządzenie nr 561/2006 art. 7
Rozporządzenie nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Pomocnicze
u.t.d.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Załącznik nr 3, lp. 5.1, 5.5, 5.11 określają kary pieniężne za naruszenia czasu pracy kierowców.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kary za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców nie sumują się automatycznie. Stosuje się sankcję przewidzianą dla najwyższego stwierdzonego przekroczenia. Wykładnia językowa, celowościowa i funkcjonalna przepisów potwierdza brak podstaw do kumulacji kar. Stanowisko WSA jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem NSA.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o konieczności sumowania kar pieniężnych za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców.
Godne uwagi sformułowania
nie ma podstaw do sumowania kar w przypadku naruszeń "konsumujących się" zwrot "powyżej" zawiera odniesienie do zdarzenia trwającego w okresie pewnego czasu eliminuje zjawisko bezpodstawnego pomijania woli ustawodawcy w każdym przypadku przekroczenia ustawowych progów poszczególnych naruszeń znajduje zastosowanie kolejna i przy tym każdorazowo wyższa sankcja administracyjna
Skład orzekający
Mirosław Trzecki
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Rysz
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej braku kumulacji kar za naruszenia czasu pracy kierowców i zasad stosowania sankcji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia 561/2006; interpretacja może być odmienna w przypadku innych przepisów lub gdy ustawa wprost dopuszcza kumulację.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu stosowania kar w transporcie drogowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i kierowców. Wyjaśnia ważną kwestię interpretacji przepisów dotyczących czasu pracy.
“Kary za przekroczenie czasu pracy kierowców: czy można je sumować? NSA wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 312/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-02-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Małgorzata Rysz Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane III SA/Lu 232/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-11-05 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2140 lp. 5.1, lp. 5.5, lp. 5.11 załącznika nr 3 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 232/20 w sprawie ze skargi T.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 stycznia 2020 r. nr BP.500.139.2019.0993.LB3.741 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 5 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 232/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi T.P., uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 15 stycznia 2020 r. oraz decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 29 maja 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "organ"), wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Lublinie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zarzucił naruszenie: 1. obrazę przepisów prawa materialnego tj. lp. 5.1 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.; dalej "u.t.d.") w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. i w zw. zart.7 rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L Nr 102, str. 1, zwane dalej rozporządzeniem nr 561/2006) poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w sytuacji stwierdzenia przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, o 1 godzinę i 15 minut, zasadnym jest nałożenie kary w wysokości 150 zł tylko na podstawie lp. 5.1 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. i brak jest podstaw do nałożenia kary przewidzianej w lp. 5.1 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy literalna, celowościowa i funkcjonalna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków; 2. obrazę przepisów prawa materialnego tj. lp. 5.5 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. i w zw. z art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w sytuacji stwierdzenia skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o 1 godzinę i 45 minut zasadnym jest nałożenie kary w wysokości 200 zł tylko na podstawie lp. 5.5 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. i brak jest podstaw do nałożenia kary przewidzianej w lp. 5.5 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy literalna, celowościowa i funkcjonalna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków; 3. obrazę przepisów prawa materialnego tj. lp. 5.11 pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. i w zw. z art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w sytuacji stwierdzenia przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 58 minut zasadnym jest nałożenie kary w wysokości 250 zł tylko na podstawie lp. 5.11 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. i brak jest podstaw do nałożenia kary przewidzianej w lp. 5.11 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d. a w sytuacji przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 43 minuty (kierowca Ł.K.) oraz 1 godzinę i 34 minuty (kierowca J.P.) zasadnym jest nałożenie kary w wysokości 350 zł odpowiednio za każde naruszenie tylko na podstawie lp. 5.11 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. i brak jest podstaw do nałożenia kar przewidzianych w lp. 5.11 pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy literalna, celowościowa i funkcjonalna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków. Pismem z 6 kwietnia 2022 r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 193 p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Organ zakwestionował stanowisko Sądu pierwszej instancji, który stwierdził, że nie jest dopuszczalne sumowanie administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego i przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, jeżeli jedno stwierdzone naruszenie w tym zakresie podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu przyjęcie takiego stanowiska prowadziłoby do tego, że za pierwszy okres przekroczenia norm czasu pracy strona nie ponosiłaby żadnych konsekwencji, a nałożenie kary na podstawie z pkt 2 i 3 lp. 5.1, 5.5 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. "konsumowałoby" sankcje wymierzone na podstawie pkt 1 lp. 1, 5.5 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Powyższe zagadnienie było już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że nie ma podstaw do sumowania kar w przypadku naruszeń "konsumujących się", a zawarty w przepisach lp. 51, 5.5. i 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. zwrot "powyżej" zawiera odniesienie do zdarzenia trwającego w okresie pewnego czasu, które rozpoczęło się od momentu jego zaistnienia, a więc już z chwilą przekroczenia wartości normatywnej dopuszczalnego maksymalnego czasu pracy (zob. wyroki NSA z: 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1738/21; 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1863/21; 24 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1753/21; 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 604/21; 1 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 1316/20). Stanowisko prezentowane w orzecznictwie i wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym podziela. Wskazać należy, że stosownie do l.p. 5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: 1 ) o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 50 zł, 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 150 zł, 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 200 zł, 4) za każdą rozpoczętą godzinę od 13 godzin i 30 minut, w przypadku braku jakiejkolwiek przerwy lub odpoczynku trwającego co najmniej 4 godziny i 30 minut skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 550 zł. Kara pieniężna za skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego (l.p. 5.5. załącznika nr 3 do u.t.d.): 1) o czas do 1 godziny wynosi 100 zł, 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut wynosi 200 zł 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut wynosi 350 zł. Jak natomiast wynika z lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 1) o czas do mniej niż 30 minut nakładana jest kara w wysokości 100 zł, 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut nakładana jest kara pieniężna w wysokości 250 zł, 3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut nakładana jest kara pieniężna w wysokości 350 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela ten pogląd, że przedstawiony powyżej kierunek interpretacji eliminuje zjawisko bezpodstawnego pomijania woli ustawodawcy, co miałoby miejsce w przypadku pozbawienia normatywnego znaczenia zmian zawartych w przepisach ustawy nowelizującej z 5 lipca 2018 r. Z uwagi na wskazaną wyżej dyrektywę wykładni językowej oraz rezultat wykładni celowościowo-funkcjonalnej uznać należało, że w każdym przypadku przekroczenia ustawowych progów poszczególnych naruszeń znajduje zastosowanie kolejna i przy tym każdorazowo wyższa sankcja administracyjna, co odpowiada ogólnym wymogom prewencji i jest zgodne z wymogami realizacji celu ustawy za pomocą proporcjonalnego środka oddziaływania. Kumulowania kar za naruszenia rozciągnięte w czasie i prowadzące do przekroczenia następnego progu normatywnego – bądź jeszcze kolejnych – uznać należy za wyjątek od tej reguły. Dopuszczalność więc kumulowania (sumowania) kar przewidzianych za przekroczenie norm mieszczących się w niższych przedziałach normatywnych, z karami za przekroczenie kolejnych przedziałów, nie jest wykluczona, o ile wynika to wprost z regulacji ustawowej, co w spornym przypadku nie miało miejsca. Wobec tego NSA podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji i uznał, że nie ma podstaw prawnych do sumowania kwot kar z ppkt 1 i 2 lp. 5.1, 5.5 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż brzmienie podpunktu nie zawiera takiego nakazu sformułowanego wprost, ani też wprost nie dopuszcza takiej możliwości. Nie ma również wątpliwości, że wyraźne brzmienie podpunktu 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d., w którym ustawodawca użył zwrotu "za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut" nie pozwala na przyjęcie, że przewidziana w nim kara może być skumulowana z karami za naruszenia opisane w podpunktach 5.11.1 i 5.11.2. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna okazała się niezasadna i podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI