II GSK 289/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, potwierdzając odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem za brak badań kierowcy, niezależnie od formy zatrudnienia.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na P.P., osobę zarządzającą transportem w S. Sp. z o.o., za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności za brak badań lekarskich i psychologicznych kierowcy A.W. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Kluczowe było ustalenie, że odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem istnieje niezależnie od formy zatrudnienia kierowcy, a obowiązek zapewnienia badań spoczywa na przedsiębiorcy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę P.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której kierowca A.W. wykonywał przewóz okazjonalny na rzecz S. Sp. z o.o., a P.P. był osobą zarządzającą transportem w tej spółce. Kontrola wykazała, że kierowca nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Organy administracji nałożyły karę pieniężną na P.P., uznając go za osobę odpowiedzialną za zapewnienie spełnienia wymogów przez kierowcę, niezależnie od tego, że kierowca nie był zatrudniony na umowę o pracę. Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko, podkreślając, że obowiązek ten spoczywa na osobie zarządzającej transportem w każdym przypadku powierzenia wykonywania czynności kierowania pojazdami. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za bezzasadne. Sąd podkreślił, że forma stosunku prawnego łączącego kierowcę z przedsiębiorcą jest prawnie irrelewantna dla odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzut naruszenia prawa materialnego był niezasadny, ponieważ wskazany przepis nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba zarządzająca transportem ponosi odpowiedzialność za zapewnienie spełnienia wymogów przez kierowcę, w tym posiadania przez niego wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, niezależnie od formy prawnej współpracy z kierowcą.
Uzasadnienie
Obowiązki przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w zakresie kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne są niezależne od podstawy prawnej zlecania czynności przewozowych. Przepisy ustawy o transporcie drogowym ustanawiają generalny obowiązek poddania kierowców odpowiednim badaniom, niezależnie od podstawy prawnej wykonywania tych czynności, w tym także kierowców wykonujących je w warunkach tzw. samozatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (27)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Nakłada karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy.
u.t.d. art. 92a § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
Określa odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem za naruszenia.
u.t.d. art. 92a § ust. 8
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa o transporcie drogowym
Wymogi dotyczące badań lekarskich i psychologicznych kierowców.
u.t.d. art. 39l § ust. 1 pkt 1b
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 39j § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Generalny obowiązek poddania kierowców badaniom lekarskim.
u.t.d. art. 39k § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Generalny obowiązek poddania kierowców badaniom psychologicznym.
u.t.d. art. 39m
Ustawa o transporcie drogowym
Powiązanie z art. 39j i 39k w zakresie badań lekarskich i psychologicznych.
Pomocnicze
u.t.d. art. 5c § ust. 1 pkt 4
Ustawa o transporcie drogowym
Wskazuje na warunki materialne i formalne udzielenia licencji, odnosząc je do przedsiębiorcy, zatrudnionych kierowców oraz osób wykonujących przewóz na jego rzecz, niezależnie od podstawy prawnej zatrudnienia.
u.t.d. art. 5b § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o transporcie drogowym
Określa warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego.
u.t.d. art. 18 § ust. 4a
Ustawa o transporcie drogowym
Dotyczy kryteriów konstrukcyjnych pojazdu do przewozu okazjonalnego.
u.t.d. art. 18 § ust. 4b
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 39j § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
Odesłanie do Kodeksu pracy w zakresie badań lekarskich kierowców, ale nie przesądzające o rodzaju stosunku prawnego.
u.t.d. art. 92c
Ustawa o transporcie drogowym
Przesłanki wyłączające odpowiedzialność lub łagodzące karę.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 art. 2 § pkt 5
Definicja osoby zarządzającej w kontekście wykonywania zawodu przewoźnika drogowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem za brak badań lekarskich i psychologicznych kierowcy istnieje niezależnie od formy prawnej współpracy z kierowcą. Forma stosunku prawnego łączącego kierowcę z przedsiębiorcą transportowym jest prawnie irrelewantna dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne, ponieważ ustalenia faktyczne były wystarczające, a kluczowe kwestie prawne zostały prawidłowo zinterpretowane.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) poprzez nieustalenie podstawy prawnej współpracy kierowcy z przedsiębiorcą. Niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 2 w zw. z lp. 1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji (kara nałożona na osobę zarządzającą, mimo braku zatrudnienia na umowę o pracę).
Godne uwagi sformułowania
Obowiązki przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w zakresie kierowania kierowców na szkolenia okresowe oraz badania lekarskie i psychologiczne oraz pokrywania kosztów badań lekarskich i psychologicznych są niezależne od podstawy prawnej zlecania czynności przewozowych. Jest bowiem oczywiste, że obowiązki przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w zakresie kierowania kierowców na szkolenia okresowe oraz badania lekarskie i psychologiczne oraz pokrywania kosztów badań lekarskich i psychologicznych są niezależne od podstawy prawnej zlecania czynności przewozowych. Wniosek powyższy jednoznacznie potwierdzają m.in. przepisy art. 5c ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. oraz art. 8 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 5b ust. 1 i 2 u.t.d., które odnoszą określone warunki materialne i formalne udzielenia licencji na podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym lub pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zarówno do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewóz, jak i do zatrudnionych przez niego kierowców (bez określenia rodzaju podstawy prawnej zatrudnienia) oraz do osób niezatrudnionych, lecz wykonujących osobiście przewóz na jego rzecz. Tym samym wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, skoro powyższa kwestia dotycząca formy stosunku prawnego łączącego kierowcę z przedsiębiorstwem transportowym okazała się prawnie irrelewantna dla sprawy, tym samym nie istniał po stronie organu obowiązek jej ustalenia.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
przewodniczący
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sędzia
Monika Krzyżaniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem za brak badań kierowcy, niezależnie od formy zatrudnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w transporcie drogowym i odpowiedzialności prawnej, co jest istotne dla branży transportowej i prawników. Wyjaśnia niejasności dotyczące odpowiedzialności w zależności od formy współpracy z kierowcami.
“Kto odpowiada za brak badań kierowcy? NSA rozstrzyga w sprawie kar pieniężnych w transporcie.”
Dane finansowe
WPS: 8000 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 289/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-11-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/ Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 632/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-08-26 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 180 art. 5c ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 632/22 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 grudnia 2021 r. nr BP.501.2175.2020.1284.BD2.4 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P.P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 26 sierpnia 2022 r. sygn. VI SA/Wa 632/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 31 grudnia 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 30 listopada 2019 r. Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadził w O. kontrolę drogową samochodu osobowego marki Renault o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował A.W.. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził dwójkę pasażerów z ul. [...] w B. do O. Usługę przewozu na ww. trasie jeden z pasażerów zamówił przy pomocy aplikacji B.. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu przedsiębiorcy S. Spółki z o. o. z siedzibą w W.. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr WITD.DI.P.110072/328/19. Decyzją z 16 marca 2020 r. organ I instancji nałożył na S. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 8.000 złotych za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.; dalej: u.t.d.), z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W wyniku rozpoznania odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z 9 września 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r. sygn. VI SA/Wa 2477/20 rozstrzygnął o jej oddaleniu. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 lutego 2022 roku sygn. II GSK 1923/21 umorzył postępowanie kasacyjne. Równolegle Kujawsko - Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uzyskał informację z Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, że osobą zarządzającą transportem w S. Sp. z o.o. w Warszawie jest P.P. legitymujący się certyfikatem kompetencji zawodowych o numerze [...]. Pismem z 30 stycznia 2020 r. Kujawsko - Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszeń z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. oraz wezwał do przedłożenia między innymi orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy przez A.W.. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi ze strony skarżącego. Postępowanie administracyjne, zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z 1 października 2020 r. o nałożeniu na P.P. kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych z powodu popełnienia naruszeń z lp. 4.2 i 4.3 zał. nr 4 do u.t.d. W wyniku rozpoznania odwołania GITD decyzją z 31 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, w szczególności w postaci protokołu kontroli, protokołu przesłuchania pasażera w charakterze świadka, dokumentacji fotograficznej aplikacji dokumentującej zamówienie kontrolowanego przewozu wykonanej z telefonu pasażera oraz faktury za wykonaną usługę transportową jaki i samego pojazdu wraz z jego oględzinami, jednoznacznie wskazuje na to, że w dniu 30 listopada 2019 r. poddano kontroli drogowej pojazd marki Renault o numerze rejestracyjnym [...], kierowany przez A.W. Ustalono, że wykonawcą przewozu w dniu kontroli było przedsiębiorstwo S. Sp. z o.o. W sprawie, nie przedłożono żadnych dokumentów jak i nie przedstawiono wyjaśnień negujących przedmiotowe ustalenia. Organ odwoławczy zaznaczył, że osobą zarządzającą transportem drogowym w ww. spółce jest P.P., legitymujący się certyfikatem kompetencji zawodowych [...]. Przedłożona w toku prowadzonego postępowania umowa o zarządzanie w przedsiębiorstwie transportem drogowym, zawarta w dniu 11 kwietnia 2019 r. została zawarta na czas nieokreślony, a w toku postępowania, pomimo wezwania skarżący nie udzielił informacji dotyczącej ewentualnego jej ustania. Zdaniem organu strona niniejszego postępowania została ustalona w sposób prawidłowy. Jednocześnie w toku postępowania nie przedłożono ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. GITD uznał zatem, że prawidłowo nałożono na zarządzającego transportem w tej spółce, karę pieniężną za brak ww. orzeczeń, gdyż z uwagi na pełnioną funkcję ciążył na nim obowiązek skontrolowania, czy kierowca kontrolowanego pojazdu posiada wymagane uprawnienia i spełnia wymogi kwalifikacyjne do wykonania przewozu. GITD nie zgodził się przy tym z argumentacją skarżącego, że obowiązek kierowania na badania zdrowotne i psychologiczne jest adresowany wyłącznie do przedsiębiorców zatrudniających kierowców na podstawie stosunku pracy. Zatrudnienie jest bowiem pojęciem szerszym niż pojęcie pracownika. Umowa o pracę jest jedną z wielu form zatrudnienia. Zdaniem organu odwoławczego obowiązek kierowania kierowcy na odpowiednie szkolenia, badania lekarskie i psychologiczne a także weryfikacja posiadania przez niego stosownych uprawnień i ukończenia wymaganego wieku, spoczywa nie tylko na przewoźniku zatrudniającym kierowcę w ramach stosunku pracy, ale również na każdym innym podmiocie powierzającym takiej osobie wykonywanie czynności kierowania pojazdami w jego imieniu i na rachunek przedsiębiorcy. W ocenie GITD w sprawie nie zaistniała również żadna z przesłanek, która dawałaby możliwość zastosowania wobec strony art. 92c u.t.d. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ nie naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 oraz 4.3 załącznika nr 4 (w związku z uchyleniem art. 5c ust. 2 pkt 3 u.t.d.), a także art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z 39l ust. 1 pkt 1b u.t.d. Sąd I instancji odwołał się do treści art. 92a ust. 1, ust. 4 i ust. 8 u.t.d. i wskazał, że w myśl lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1 000 złotych. WSA podkreślił, że bezspornym w sprawie jest ustalenie, iż to skarżący był w okresie, w który przewóz miał miejsce, jak i jest aktualnie, osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie S. Sp. z o.o. w W. Skarżący tego faktu także nie kwestionuje. Tym samym Sąd I instancji uznał, że jest on osobą ponoszącą odpowiedzialność na mocy art. 92a ust. 2 u.t.d. Sąd I instancji wyjaśnił, że akcentowany przez skarżącego w treści skargi fakt uchylenia art. 5c ust 2 pkt 3 u.t.d. pozostaje przy tym irrelewantny w kontekście odpowiedzialności prawnej skarżącego. Argument, że w obowiązującym stanie prawnym zniesiony został wymóg legitymowania się przez przedsiębiorcę certyfikatem kompetencji zawodowych "w związku z uchyleniem art. 5c ust 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym", nie mógł mieć bowiem wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem WSA należy przyznać rację stanowisku zajętemu przez organy obu instancji, co do prawidłowego zidentyfikowania jako przewoźnika właśnie S. Sp. z o. o. z siedzibą w W. W oczywisty sposób potwierdza to bowiem znajdująca się w aktach sprawy faktura za przejazd o numerze [...], wystawiona w imieniu S. Sp. z o. o. z siedzibą w W. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2477/20, potwierdził, że A.W., kierując dnia 30 listopada 2019 r., samochodem osobowym marki Renault o numerze rejestracyjnym [...], wykonywał przewóz w imieniu przedsiębiorcy S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Sąd I instancji wskazał, że jako kierujący, A.W., winien posiadać przy tym, nie tylko prawo jazdy odpowiedniej kategorii, ale także orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Sąd I instancji odwołał się do treści art. 39a ust. 1, art. 39j i art. 39k u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. W ocenie WSA prawidłowość ustaleń organów, odnośnie nieposiadania przez kierującego pojazdem orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie budzi przy żadnych zastrzeżeń. Sąd podkreślił, że pomimo wezwania, strona w toku postępowania nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Sąd I instancji wskazał, że skarżący neguje, że jako osoba zarządzająca transportem w spółce S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. miał obowiązek wyposażyć kierowcę - który nie był zatrudniony przez spółkę na podstawie umowy o pracę - w orzeczenie lekarskie i psychologiczne. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że weryfikacja posiadania przez kierowcę, wykonującego przejazd, stosownych uprawnień i ukończenia wymaganego wieku, spoczywa nie tylko na przewoźniku zatrudniającym kierowcę w ramach stosunku pracy, ale również na każdym innym podmiocie powierzającym takiej osobie wykonywanie czynności kierowania pojazdami w jego imieniu i na rachunek przedsiębiorcy. Sam bowiem charakter umowy – umowa o pracę, umowa zlecenie, nie ma znaczenia dla przyjęcia odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie za stwierdzone naruszenia. Wymogi stawiane przedsiębiorcy w odniesieniu do zatrudnianych kierowców wskazane w przepisie art. 39a ust. 1 pkt 3, 4 u.t.d. i art. 39l u.t.d. są jednoznaczne i konieczność ich spełnienia nie jest uzależniona od podstaw prawnych zatrudnienia kierowcy przez przedsiębiorcę. Fakt zatrudnienia kierowcy na podstawie innej umowy, niż umowa o pracę, tak jak w rozpatrywanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, nie zwalniał przedsiębiorcy z obowiązku skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne. Za bezzasadny Sąd I instancji uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia, na jakiej podstawie kontrolowany kierowca współpracował z S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz błędne przyjęcie, że był zatrudniony w ramach umowy o pracę oraz brak wyjaśnienia tych zarzutów przez organ w zaskarżonej decyzji. Materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza, że kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz wyżej wymienionego przedsiębiorcy. Zdaniem WSA, to skarżący był osobą odpowiedzialną za organizację transportu w S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., a zatem zobowiązany był do podejmowania działań organizacyjnych i kontrolnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg. WSA odwołał się do art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE, wskazującego definicję osoby zarządzającej. Skarżący, jako profesjonalny podmiot, zarządzający operacjami transportowymi w przedsiębiorstwie w sposób rzeczywisty i ciągły, a w konsekwencji sprawujący bieżący nadzór na kierowcami, powinien, w ramach czynności zarządzania transportem w przedsiębiorstwie zastosować takie mechanizmy, które wyeliminowałyby powstawanie naruszeń w pracy kierowców. W ocenie Sądu I instancji nie sposób natomiast uznać, że skarżący wypełnił powyższe obowiązki, skoro dopuścił do sytuacji, w której kierowca – A.W. – wykonywał przewóz drogowy, nie dysponując ważnym orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ponadto Sąd I instancji podzielił stanowisko organów odnośnie do braku możliwości zastosowania w sprawie art. 92c u.t.d. Skarżący w ogóle nie wykazał żadnych okoliczności egzoneracyjnych z art. 92c u.t.d. Nadto organ odwoławczy zasadnie skonstatował, że biorąc pod uwagę zawieszenie terminów administracyjnych, termin dwóch lat od ujawnienia naruszenia uległ przedłużeniu o 54 dni, a zatem na dzień wydania skarżonej decyzji, art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. nie znalazł zastosowania w sprawie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik P.P. zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 31 grudnia 2021 r. oraz o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie: I. prawa materialnego w postaci; 1) niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 2 w zw. z Ip. 1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. przez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie pod firmą S. Spólka z o.o. w W., podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w w/w spółce, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenie o braku przeciwwskazań psychologicznych oraz zdrowotnych; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez GITD przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności: a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie kontrolowany kierowca współpracował z przedsiębiorstwem pod firmą S. Sp. z o.o. z siedzibą w W.; b) poczynienie ustaleń niemających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. Skutkuje to ograniczeniem zakresu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych, rozumianych jako skonkretyzowane podstawy kasacyjne, w odniesieniu do tej części kwestionowanego orzeczenia, która została objęta zakresem zaskarżenia. Stosownie do treści z art. 174 p.p.s.a. podstawy skargi kasacyjnej mogą zostać oparte na zarzutach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. i kwestionuje ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w zakresie ustalenia podstawy prawnej współpracy kierowcy z przedsiębiorstwem skarżącego oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego w zakresie błędnego ustalenia adresata decyzji, w kontekście ustalonego stanu faktycznego sprawy. W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie prawa materialnego co do jego zastosowania - w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzut procesowy, gdyż dopiero przy niekwestionowanym, albo niepodważonym stanie faktycznym można wypowiadać się o zastosowaniu prawa materialnego. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy wskazać, że zarzut naruszenia przepisów postępowania określonych w pkt 2) 1) petitum skargi kasacyjnej tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. jest bezzasadny. Jeżeli bowiem przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) wyznaczają i determinują normy prawa materialnego - w relacji do których normy procesowe pełnią jedynie funkcję instrumentalną - to trzeba przyjąć, że zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń oraz dowodów wyznaczają właśnie normy prawa materialnego, które stanowiąc podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień, czy jak w tym przypadku nałożenia administracyjnej kary pieniężnej - wyznaczają tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy faktów o prawnie doniosłym znaczeniu. Punktem wyjścia dla ustalenia koniecznego zakresu postępowania wyjaśniającego w konkretnej sprawie są więc normy prawa materialnego. We wniesionej skardze kasacyjnej nie zostały sformułowane zarzuty w zakresie wykładni przepisów ustawy o transporcie drogowym co do wymogów formy stosunku prawnego łączącego kierowcę z przedsiębiorcą transportowym. Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że zawarte w art. 39j ust. 2 u.t.d. odesłanie do przepisów ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ma na celu wyznaczenie zakresu i zasad wykonywania badań lekarskich kierowców, o których mowa w art. 39j ust. 1 u.t.d., nie przesądzając o statusie rodzajowym stosunku prawnego, w ramach którego kierowca wykonuje przewóz drogowy. Jest bowiem oczywiste, że obowiązki przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w zakresie kierowania kierowców na szkolenia okresowe oraz badania lekarskie i psychologiczne oraz pokrywania kosztów badań lekarskich i psychologicznych są niezależne od podstawy prawnej zlecania czynności przewozowych. Wniosek powyższy jednoznacznie potwierdzają m.in. przepisy art. 5c ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. oraz art. 8 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 5b ust. 1 i 2 u.t.d., które odnoszą określone warunki materialne i formalne udzielenia licencji na podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym lub pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zarówno do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewóz, jak i do zatrudnionych przez niego kierowców (bez określenia rodzaju podstawy prawnej zatrudnienia) oraz do osób niezatrudnionych, lecz wykonujących osobiście przewóz na jego rzecz. Dopełnieniem tej regulacji jest treść przepisów art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1 oraz art. 39m w zw. z art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., które ustanawiają generalny obowiązek poddania kierowców wykonujących przewóz drogowy odpowiednim badaniom lekarskim i psychologicznym, niezależnie od podstawy prawnej wykonywania tych czynności, w tym także kierowców, którzy wykonują je w warunkach tzw. samozatrudnienia lub faktycznego wykonywania określonych zadań przewozowych. Tym samym wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, skoro powyższa kwestia dotycząca formy stosunku prawnego łączącego kierowcę z przedsiębiorstwem transportowym okazała się prawnie irrelewantna dla sprawy, tym samym nie istniał po stronie organu obowiązek jej ustalenia. Podzielić należy więc stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż organy dokonały szczegółowych i wyczerpujących ustaleń faktycznych na tle okoliczności związanych z podstawą wykonywania czynności przewozowych przez poddanego kontroli kierowcę. W pozostałym zakresie w skardze kasacyjnej ustalony stan faktyczny sprawy nie został zakwestionowany. W sprawie nie doszło zatem do zarzucanych przez skarżącego naruszeń art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a co za tym idzie również przepisu wynikowego jakim jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Przechodząc natomiast do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wskazać należy, że zarzut z pkt I. 1) petitum skargi kasacyjnej jest bezzasadny już z tego powodu, iż wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, w zaskarżonej decyzji organ II instancji nie zastosował art. 92a ust. 2 w zw. z lp. 1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. Decyzją GITD z 31 grudnia 2021 r. utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na P.P. karę pieniężną za stwierdzone naruszenia lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. A zatem zarzut ten chybił swojemu celowi, gdyż wskazany w nim przepis nie został w ogóle wskazany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, tym samym nie mogło dojść w sprawie do jego błędnego zastosowania - nie stanowił bowiem podstawy prawnej decyzji. Co więcej, zarzut ten nie doznaje też konwalidacji w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Jego bezzasadność znajduje zatem swoje oparcie w zasadzie dyspozycyjności jakiej podlega postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej ani uzupełniać wywodów strony. Sąd ten jest bowiem władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wymienione (wyartykułowane) w skardze kasacyjnej. Nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poprawianie występujących w niej niedokładności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI