Orzeczenie · 2026-07-16

II GSK 2766/25Uchylenie wyroku WSA obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-16
NSAUbezpieczenia społeczneWysokansa
ubezpieczenie zdrowotneumowa o dziełoumowa o świadczenie usługprzepisy proceduralneNSAWSANFZKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa NFZ ustalającą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego M. R. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług. WSA uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3, ponieważ organ nie uzupełnił postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia charakteru umowy łączącej M. R. z M. G. (płatnikiem). Spór dotyczył tego, czy stosunek cywilny był umową o dzieło, czy umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, co ma kluczowe znaczenie dla powstania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. NSA uchylił wyrok WSA, podzielając zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w związku z przepisami KPA. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA nie wykazał w sposób wystarczający, iż uchybienia proceduralne organu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest warunkiem koniecznym do uchylenia decyzji na podstawie wskazanego przepisu. Zgromadzony materiał dowodowy, obejmujący m.in. protokół kontroli ZUS, rachunek, pokwitowanie i przesłuchanie płatnika, wskazywał na zawarcie i wykonanie umowy, a strony nie kwestionowały jej zakresu przedmiotowego. Kwestią sporną było jedynie zakwalifikowanie umowy. NSA uznał, że wyrok WSA był przedwczesny, ponieważ nie wykazano potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem a wynikiem sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykazanie przez sąd administracyjny pierwszej instancji istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy jako warunku koniecznego do uchylenia decyzji organu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki kontroli orzeczeń sądów administracyjnych przez NSA w ramach skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję organu administracji publicznej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeśli nie wykazał, że te naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uchylił decyzję, ponieważ nie wykazał, że zarzucane naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymogiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, zarzucając naruszenie przepisów KPA, ale nie wykazał, że te naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak wykazania takiego wpływu czyni wyrok sądu pierwszej instancji przedwczesnym i uchylił go.

Jaka jest prawidłowa kwalifikacja prawna umowy o wykonanie walki bokserskiej przez zawodnika w ramach działalności gospodarczej organizatora – umowa o dzieło czy umowa o świadczenie usług (do której stosuje się przepisy o zleceniu)?

Odpowiedź sądu

Kwalifikacja prawna umowy wymaga ustalenia charakteru stosunku zobowiązaniowego łączącego strony, co może wymagać uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.

Uzasadnienie

Sprawa dotyczyła ustalenia, czy umowa na wykonanie walki bokserskiej była umową o dzieło, czy umową o świadczenie usług. Sąd pierwszej instancji uznał, że postępowanie wyjaśniające wymagało uzupełnienia w celu ustalenia charakteru tej umowy, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji organu. NSA nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na błędach proceduralnych sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 627

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

k.c. art. 750

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

u.ś.o. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej ze środków publicznych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie wykazał, że naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymogiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji nie wykazał, aby braki dowodowe ze strony Prezesa NFZ miały ten walor, że uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia charakteru czynności wchodzących w skład zobowiązania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak wymagał tego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. • Niewykazanie takiej odmiany wpływu naruszenia na wynik sprawy oznaczałoby bowiem stan, w którym skarga powinna podlegać oddaleniu.

Skład orzekający

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Wojciech Maciejko

sprawozdawca

Karolina Kisielewicz-Sierakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazanie przez sąd administracyjny pierwszej instancji istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy jako warunku koniecznego do uchylenia decyzji organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli orzeczeń sądów administracyjnych przez NSA w ramach skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, który ma kluczowe znaczenie dla prawidłowości rozstrzygnięć. Jest interesująca dla prawników procesowych.

Czy błąd proceduralny organu zawsze prowadzi do uchylenia decyzji? NSA wyjaśnia kluczowy warunek.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst