II GSK 2740/25Uchylenie wyroku ubezpieczenie zdrowotne spadkobiercy nfz
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa NFZ dotyczącą podlegania zmarłego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. WSA uchylił decyzję Prezesa NFZ, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 107 § 3 (brak wyjaśnienia dopuszczalności wydania decyzji wobec osoby nieżyjącej) oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. (niewyczerpujące zbadanie okoliczności). Prezes NFZ w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a., argumentując, że niedostatki uzasadnienia decyzji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a kwestia wydania decyzji na wniosek spadkobierców nie budziła wątpliwości. NSA przyznał rację Prezesowi NFZ, uznając, że WSA nieprawidłowo ocenił istotność wad decyzji. Sąd kasacyjny podkreślił, że spadkobiercy mają interes prawny w ustaleniu podlegania ubezpieczeniu przez zmarłego, a przepisy k.p.a. dopuszczają wydanie decyzji deklaratoryjnej w tym zakresie. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd pierwszej instancji powinien dokonać merytorycznej oceny decyzji Prezesa NFZ, uwzględniając argumenty dotyczące interesu prawnego spadkobierców oraz specyfiki podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez wspólników spółek z o.o. przed i po zmianach przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że spadkobiercy mają interes prawny w postępowaniu dotyczącym ubezpieczenia zdrowotnego zmarłego wspólnika spółki z o.o. oraz że niedostatki uzasadnienia decyzji organu nie zawsze prowadzą do jej uchylenia, jeśli nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dziedziczeniem udziałów w spółce z o.o. i podleganiem ubezpieczeniu zdrowotnemu przez zmarłego wspólnika, a także interpretacji przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję ustalającą podleganie zmarłego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na wniosek jego spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobiercy mają interes prawny we wszczęciu postępowania dotyczącego ustalenia, czy zmarły wspólnik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ wynik postępowania wpływa na ich prawa i obowiązki wchodzące w skład spadku.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wygasa z chwilą śmierci, dopuszczalne jest ustalenie, czy zmarły podlegał temu obowiązkowi za okres przed śmiercią, gdyż zobowiązania składkowe przechodzą na spadkobierców. Brak przeszkód do merytorycznej oceny takiej decyzji przez sąd.
Czy niedostatki w uzasadnieniu decyzji organu administracji, dotyczące np. uznania strony postępowania lub dopuszczalności wydania decyzji wobec osoby nieżyjącej, stanowią podstawę do uchylenia decyzji, jeśli nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. (uzasadnienie decyzji) lub innych przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) może być podstawą uchylenia decyzji tylko wtedy, gdy miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nieprawidłowo ocenił istotność wad decyzji Prezesa NFZ. Nawet jeśli uzasadnienie decyzji zawierało pewne niedostatki, nie musiały one prowadzić do uchylenia decyzji, jeśli nie wpłynęły istotnie na jej merytoryczne rozstrzygnięcie.
Czy wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., która nie prowadzi działalności, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?
Odpowiedź sądu
Kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. nieprowadzącej działalności jest złożona i zależy od okresu, w którym miała miejsce ocena, a także od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że wnioskodawczynie argumentowały, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. nieprowadzącej działalności wiązał się z tym dopiero od 18 września 2021 r. (po dodaniu art. 13 pkt 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), podczas gdy do tego dnia liczyło się faktyczne prowadzenie działalności przez spółkę.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (29)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 207 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji musi zawierać wskazanie faktów, dowodów i przyczyn, a także wyjaśnienie podstawy prawnej. Naruszenie występuje, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów lub jest ogólnikowe, co uniemożliwia kontrolę rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć wszystkie dowody.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzący postępowanie obowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 270
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 183
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 31
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 98
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.s.h. art. 270
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 183
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 13 § 4a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 31
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 98
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 13 § 4a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks spółek handlowych
Wspólnicy spółek z o.o. podlegają ubezpieczeniom społecznym od dnia wpisania spółki do KRS albo od dnia nabycia udziałów do dnia wykreślenia spółki z KRS lub zbycia wszystkich udziałów, z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności.
k.s.h. art. 31
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks spółek handlowych
Przepisy prawa przewidują możliwość wydania wobec spadkobierców decyzji określającej zakres ich odpowiedzialności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nieprawidłowo ocenił istotność wad decyzji Prezesa NFZ, w szczególności brak wyjaśnienia dopuszczalności wydania decyzji dotyczącej osoby nieżyjącej na wniosek spadkobierców. • Niedostatki uzasadnienia decyzji organu nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a kwestia wydania decyzji na wniosek spadkobierców nie budziła wątpliwości. • Spadkobiercy mają interes prawny we wszczęciu postępowania dotyczącego ustalenia, czy zmarły wspólnik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku podał, że (...) w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo przytoczył podstawę prawną uznania podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...), właściwie też umotywował ustalenia, jakie przyświecają stwierdzeniu, że przepisy te mają zastosowanie do jednoosobowego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która wprawdzie nie prowadzi aktywności związanej ze sprzedażą towarów czy usług, ale nie jest formalnie zawieszona. • Prezes NFZ argumentował natomiast w skardze kasacyjnej, że powyższe okoliczności nie budziły wątpliwości ani skarżących ani samego organu i podniósł, że "niedostatki" decyzji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. • W tym zakresie należy zgodzić się ze skargą kasacyjną, że przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., czyniąc uzasadnionymi zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. • Podkreślenia wymaga, że uwzględnienie skargi przy zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. możliwe jest, gdy sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • W ocenie NSA należy zgodzić się z organem wnoszącym skargę kasacyjną, że taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. […]
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
sprawozdawca
Wojciech Maciejko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spadkobiercy mają interes prawny w postępowaniu dotyczącym ubezpieczenia zdrowotnego zmarłego wspólnika spółki z o.o. oraz że niedostatki uzasadnienia decyzji organu nie zawsze prowadzą do jej uchylenia, jeśli nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dziedziczeniem udziałów w spółce z o.o. i podleganiem ubezpieczeniu zdrowotnemu przez zmarłego wspólnika, a także interpretacji przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy interesującego zagadnienia prawnego związanego z dziedziczeniem i ubezpieczeniem zdrowotnym zmarłego wspólnika spółki, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Spadkobiercy a ubezpieczenie zdrowotne zmarłego wspólnika spółki – NSA wyjaśnia interes prawny.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.