Orzeczenie · 2025-06-12

II GSK 26/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-12
NSAAdministracyjneWysokansa
kontrola żywnościkara pieniężnautrudnianie kontrolipróbki żywnościprawo żywnościowePaństwowa Inspekcja Sanitarnasuplementy dietyNSApostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Kara została nałożona za utrudnianie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności, polegające na odmowie nieodpłatnego wydania próbek suplementów diety do badań laboratoryjnych. M. B. podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, kwestionując prawidłowość upoważnienia do kontroli, charakter samej kontroli jako "urzędowej kontroli żywności" oraz definicję "próbki". Sąd I instancji oraz NSA uznali, że odmowa wydania próbek stanowiła utrudnienie przeprowadzenia kontroli. Podkreślono, że przepisy UE dotyczące kontroli żywności, w tym rozporządzenia nr 178/2002 i nr 882/2004, pozwalają na przeprowadzanie kontroli bez wcześniejszego powiadomienia przedsiębiorcy w określonych sytuacjach, co miało miejsce w tej sprawie. NSA podzielił stanowisko WSA, że zakres kontroli był prawidłowo określony w upoważnieniu, a protokół z kontroli, podpisany przez skarżącą bez zastrzeżeń, potwierdzał odmowę wydania próbek. Sąd uznał, że całe, fabrycznie nowe opakowanie produktu przeznaczonego do sprzedaży stanowiło "próbkę" w rozumieniu przepisów, a jego nieodpłatne wydanie było obowiązkiem przedsiębiorcy. Odmowa wykonania tego obowiązku była podstawą do nałożenia kary pieniężnej za utrudnianie kontroli.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku nieodpłatnego wydawania próbek żywności do kontroli, definicji próbki w prawie żywnościowym UE oraz zasad przeprowadzania kontroli sanitarnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania próbek suplementów diety w aptece, ale zasady interpretacji przepisów UE mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy odmowa nieodpłatnego wydania próbek suplementów diety do badań laboratoryjnych stanowi utrudnianie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa nieodpłatnego wydania próbek stanowi utrudnianie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy prawa żywnościowego, w tym rozporządzenia UE, nakładają na przedsiębiorców obowiązek nieodpłatnego wydawania próbek do badań, a odmowa wykonania tego obowiązku uniemożliwia przeprowadzenie kontroli i jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej.

Czy całe, fabrycznie nowe opakowanie produktu przeznaczonego do sprzedaży stanowi "próbkę" w rozumieniu przepisów o kontroli żywności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, całe opakowanie produktu przeznaczonego do sprzedaży może stanowić próbkę, jeśli ilość materiału jest niezbędna do przeprowadzenia badania i zachowane są zasady pobierania próbek.

Uzasadnienie

Definicja "pobierania próbek do analizy" w prawie UE skupia się na celu pobrania materiału do badań, a nie jego ilości. W przypadku produktów w szczelnych opakowaniach, jednostkowa sztuka opakowania jest próbką kontrolną, która musi zapewnić ilość materiału niezbędną do badania i gwarantować metodologiczną poprawność pobrania.

Czy kontrola przeprowadzona przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wymagała wcześniejszego zawiadomienia przedsiębiorcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w określonych sytuacjach, wynikających z przepisów prawa UE, kontrole urzędowe mogą być przeprowadzane bez wcześniejszego uprzedzenia.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa Przedsiębiorców dotyczące obowiązku zawiadomienia o kontroli zawierają katalog zwolnień, w tym sytuacje, gdy kontrola ma być przeprowadzona na podstawie przepisów prawa UE. W tym przypadku, przepisy UE dotyczące urzędowych kontroli żywności pozwalały na przeprowadzenie kontroli bez wcześniejszego powiadomienia.

Czy upoważnienie do kontroli żywności musi precyzyjnie określać rodzaj badania laboratoryjnego (np. zawartość metali)?

Odpowiedź sądu

Nie, upoważnienie obejmujące ocenę produktów i pobór próbek do badań laboratoryjnych jest wystarczające, nawet jeśli nie precyzuje szczegółowo rodzaju badania.

Uzasadnienie

Zakres kontroli określony w upoważnieniu jako "ocena wprowadzanych do obrotu suplementów diety oraz pobór próbek do badań laboratoryjnych" został uznany za wystarczający. Podpisanie protokołu bez zastrzeżeń potwierdziło zrozumienie celu kontroli przez skarżącą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. B.

Przepisy (10)

Główne

u.b.ż.ż. art. 103 § 1 pkt 7

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia

u.b.ż.ż. art. 76 § 1 pkt 4

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia

p.p. art. 48 § 1 i 11

Ustawa - Prawo Przedsiębiorców

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.b.ż.ż. art. 104 § 1 i 2

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 25 § 1 pkt 4

u.b.ż.ż. art. 75 § 1 pkt 1-3, 2 i 3

Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Kontrola była wadliwa formalnie z powodu nieprecyzyjnego upoważnienia. • Pobrane produkty nie stanowiły "próbek" w rozumieniu przepisów. • Kontrola nie spełniała kryteriów "urzędowej kontroli żywności". • Organ miał obowiązek zawiadomić o kontroli z 7-dniowym wyprzedzeniem. • Przedsiębiorca nie miał obowiązku nieodpłatnego wydawania próbek.

Godne uwagi sformułowania

odmowa nieodpłatnego wydania próbek suplementów diety stanowiła utrudnienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności • pobieranie próbek do analizy uznaje się za jedną z form kontroli bezpośredniej • jednostkowa sztuka opakowania, czyli butelka o oferowanej konsumentom pojemności, jest próbką kontrolną • zachowanie skarżącej uniemożliwiło pobranie takich próbek, do czego kontrolujące miały prawo

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

członek

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku nieodpłatnego wydawania próbek żywności do kontroli, definicji próbki w prawie żywnościowym UE oraz zasad przeprowadzania kontroli sanitarnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania próbek suplementów diety w aptece, ale zasady interpretacji przepisów UE mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów kontroli sanitarnej i obowiązków przedsiębiorców w branży spożywczej, co jest istotne dla wielu firm. Wyjaśnia, co może być uznane za utrudnianie kontroli i jakie są konsekwencje.

Czy odmowa wydania próbki suplementu diety może kosztować 10 000 zł? NSA wyjaśnia obowiązki aptek podczas kontroli.

Sektor

żywność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst