II GSK 247/25

II GSK 247/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Krawczak
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wr 34/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-10-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 622
art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 34/24 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 34/24 oddalił skargę A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] listopada 2023 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. Starosta Świdnicki skierował skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kat. A,B,C,D,BE,CE,DE, z powodu stwierdzonych w opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 1 października 2019 r. zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. W dniu 28 marca 2023r. zostało wydane orzeczenie lekarskie przez lekarza Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Oddział w W. stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne u skarżącego do kierowania pojazdami, dla których wymagane jest prawo jazdy kat. AM, Al, A2, A, BI, B ,BE, T, Cl, Cl E, C, CE, Dl, D1E, D, DE. W dniu 7 sierpnia 2023r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w Świdnicy ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2023r. wydane przez lekarza Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wszystkich kategorii prawa jazdy.
Wobec powyższego Starosta Świdnicki wszczął z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a decyzją z dnia [...] września 2023 r. cofnął skarżącemu te uprawnienia.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy), na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.) — dalej: u.k.p. oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) — dalej: k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt III SA/WR 34/24 oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
WSA podkreślił, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a u.k.p., który nie ma charakteru uznaniowego co oznacza, że w sytuacji zaistnienia wymienionych w nim przesłanek, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Natomiast przeprowadzanie badań, wydawanie orzeczeń lekarskich, a także odwoływanie się od tych orzeczeń reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Z powyższych uregulowań wynika, że ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, organy te są nimi związane i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Starosta jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym przeciwwskazania do kierowania pojazdami mechanicznymi. Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim wyłącza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, dowodu z opinii biegłego co do treści zawartych w tym orzeczeniu. Powyższe stwierdzenie nie wyklucza możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu co do wydanego orzeczenia lekarskiego, jednak tego rodzaju dowód musi pochodzić wyłącznie od uprawnionych jednostek służby zdrowia, co świadczy o istotnym ograniczeniu zakresu postępowania dowodowego w tego typu sprawach, prowadzonych przez organy administracji publicznej. WSA dodał, że treść orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. N. w Ł. nie mogła być skutecznie zakwestionowana poprzez przeprowadzenie dowodów wskazanych przez skarżącego, ponieważ przedstawione przez niego dokumenty nie były wystawione przez uprawnioną jednostkę medyczną, określoną w § 11 rozporządzenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, tj.:
a) art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa poprzez nierozważenie/niestwierdzenie przez Sąd I instancji, wskazanej w skardze nieprawidłowości i naruszeń prawa, co doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, mimo rażącego naruszenia przez Organ tegoż przepisu, poprzez niezastosowanie go w sytuacji braku wyczerpujących podstaw do skierowania skarżącego na badanie lekarskie, braku uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia, kolejno braku podstaw do pomijania wniosków opinii biegłych sądowych,
b) art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki dla zastosowania tego przepisu i tym samym przez przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wobec skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi skarżącego, mimo rażącego naruszenia przez Organ ów przepisu,
c) art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, poprzez brak możliwości kontroli orzeczeń lekarskich przez organy sądowe na każdym etapie postępowania, co skutkuje brakiem możliwości odwoławczych od decyzji, która jest wydawana na podstawie orzeczenia placówki medycznej ściśle określonej przepisami prawa bez możliwości kwestionowania medycznych ustaleń diagnostycznych na drodze postępowania sądowego,
2. przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy,
a) art. 8 kpa, art. 75 § 1 kpa, art, 107 § 1 pkt. 4 i 6 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa poprzez nierozważenie/niestwierdzenie przez Sąd I instancji, wskazanej w skardze nieprawidłowości i naruszeń prawa, co doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, mimo rażącego naruszenia przez Organ tegoż przepisu poprzez:
• nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegające na pominięciu wniosku dowodowego zawartego w piśmie z dnia 18 października 2023 r., dotyczącego dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. oraz brak skierowania skarżącego na kolejne badania,
• prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez niedokładne zbadanie materiału dowodowego, konkretnie opinii sądowo - psychiatrycznej z dnia 1 października 2019 r., oraz nieuwzględnienie opinii sądowo - psychiatrycznej z dnia 17 grudnia 2020 r,
b) art. 81 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa, poprzez nierozważenie/niestwierdzenie przez Sąd I instancji, wskazanej w skardze nieprawidłowości i naruszeń prawa, co doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, mimo rażącego naruszenia przez Organ tegoż przepisu polegającego na uznaniu za udowodnioną okoliczności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami,
c) art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa, poprzez nierozważenie/niestwierdzenie przez Sąd I instancji, wskazanej w skardze nieprawidłowości i naruszeń prawa, co doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, mimo rażącego naruszenia przez Organ tych przepisów, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie twierdzeń biegłych psychiatrów M. Ż., W. I., O. P. i D. P.-P.,
d) art. 108 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa, poprzez nierozważenie/niestwierdzenie przez Sąd I instancji, wskazanej w skardze nieprawidłowości i naruszeń prawa, co doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, mimo rażącego naruszenia przez Organ tych przepisów, poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku zaistnienia i wykazania przesłanek uzasadniających jego zastosowanie,
e) art. 141 §4 ppsa, poprzez brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w szczególności brak odniesienia się do zarzutów Skarżącego dotyczącego naruszenia art. 7 kpa i art. 107 § 1 pkt. 4 i pkt. 6 kpa i w ten sposób nie wyjaśnienia w sposób dostateczny, motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji , a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarg kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a organ nie wniósł o jej przeprowadzenie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.
Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawach kasacyjnych, wymienionych zarówno w art. 174 pkt 1 jak i pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107).
W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut najdalej idący, a więc dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 2.e. petitum skargi kasacyjnej).
Zgodnie z ustalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z jego dyspozycją uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie prezentowany jest pogląd, iż z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu (zob. Wyrok NSA z 25.03.2025 r., III OSK 273/22, LEX nr 3845361). WSA nie jest zatem zobowiązany do analizowania "krok po kroku" wszystkich jednostkowych uchybień podnoszonych w skardze i kolejnego ich omawiania, w oderwaniu przede wszystkim od całokształtu rozpatrywanego problemu. Wystarczające jest, aby z uzasadnienia wyroku wynikało wyjaśnienie zajętego stanowiska i ocena podniesionych uchybień w kontekście obowiązku kontroli zaskarżonego aktu, także w pewnym ogólnym całokształcie sformułowanych zarzutów i istoty kontrolowanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Możliwe jest więc zbiorcze (problemowe) odniesienie się do zarzutów skargi zamiast ich osobnego omawiania.
Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
Z kolei uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje wymagania określone art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd I instancji odniósł się również do zarzutów skarżącej.
Stąd zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadniony.
Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, których uchybienie, zdaniem skarżącego, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zarzut dotyczące naruszenia prawa materialnego, są ze sobą funkcjonalnie powiązane i z tego względu należy rozpoznać je łącznie.
Podstawowym problemem prawnym, który pojawił się w niniejszej sprawie jest kwestia przeprowadzenia i uwzględnienia w materiale dowodowym na potrzeby zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a u.k.p. opinii sądowo-psychiatrycznej biegłych psychiatrów wydanej na kanwie sprawy karnej, jaka toczyła się przeciwko skarżącemu. Należy przy tym podkreślić, że zbliżone zagadnienie było już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. przykładowo wyrok NSA z 12.01.2024 r., II GSK 381/23, LEX nr 3652619, wyrok NSA z 2.06.2023 r., I OSK 172/20, LEX nr 3704480, wyrok NSA z 2.06.2023 r., I OSK 172/20, LEX nr 3704480, wyrok NSA z 10.09.2021 r., II GSK 412/21, LEX nr 3265026). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela wyrażone w powołanych orzeczeniach poglądy.
Przepisy ustawy o kierujących pojazdami precyzyjnie określają, w jakich okolicznościach i przy spełnieniu jakich przesłanek następuje cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Stosownie bowiem do treści art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę), jest prowadzone przez uprawnione jednostki posiadające szczególne uprawnienia w tym zakresie, a orzeczenie lekarskie wydawane w tym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. W dacie wydania zaskarżonej decyzji, tryb postępowania w sprawach wydawania orzeczeń lekarskich regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. poz. 2503). Zgodnie z § 11 tego rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 i 5 ustawy, są w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez:
1) uprawnionego lekarza - wojewódzkie ośrodki medycyny pracy;
2) uprawnionego lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy:
a) Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie,
b) Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi,
c) Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie,
d) Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni,
e) Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie.
Kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego jest zatem możliwa wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez ww. uprawnione jednostki orzecznicze. Podkreślić należy, że w stosunku do skarżącego zostało wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi ostateczne orzeczenie lekarskie z 2 sierpnia 2023 r., stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowi do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+, T, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE. Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim wyłącza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, przedłożonych przez skarżącego dowodów z opinii sądowo-psychiatrycznej z [...] października 2019 r. oraz z [...] grudnia 2020 r., które nie zostały wydane przez podmiot, o jakim mowa w § 11 rozporządzenia. Powyższe stwierdzenie nie wyklucza możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu co do wydanego orzeczenia lekarskiego, jednak tego rodzaju dowód musi pochodzić wyłącznie od uprawnionych jednostek służby zdrowia, co świadczy o istotnym ograniczeniu zakresu postępowania dowodowego w tego typu sprawach, prowadzonych przez organy administracji publicznej.
W konsekwencji nie można stwierdzić w niniejszej sprawie zaistnienia naruszeń zasad przeprowadzenia postępowania. Sąd I instancji słusznie wskazał, że organy będąc związane treścią ostatecznego orzeczenia o stanie zdrowia skarżącego, nie miały możliwości orzekać wbrew treści tego dokumentu, bowiem stanowi on dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. i jest dowodem tego, co zostało w nim stwierdzone. Skoro więc orzeczenia lekarskie wydane w trybie rozporządzenia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców są dokumentami urzędowymi, to stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, zatem zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. należy przyjąć za dopuszczalne obalenie domniemania zgodności z prawdą takiego orzeczenia w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko jego treści, natomiast w przypadku postępowań dotyczących cofnięcia prawa jazdy orzeczenie lekarskie musi spełniać określone wymagania. Do wymagań tych należy sporządzenie go przez uprawnionego lekarza, spełniającego wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. i wpisanego do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez marszałka województwa. Powyższe przesądza o tym, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenie nie mogło być skutecznie zakwestionowane, zwłaszcza przez przeprowadzenie dowodów z dostarczonej przez skarżącego dokumentacji medycznej skoro nie spełniała ona tych wymogów. (por.m.in. wyrok NSA z 26 lipca 2016 r.; sygn. akt I OSK 2646/14; wyrok NAS z 5 lipca 2016 r., I OSK 2388/14; wyrok NSA z 10 października 2013 r., I OSK 952/12, wyrok NSA z 23 marca 2017 r., I OSK 2195/16).
Tym samym zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez pominięcie treści innych dowodów przedstawionych przez stronę - na okoliczności wskazane przez skarżącego, tj. braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi po stronie skarżącego, nie mogły być uwzględnione z przyczyn podanych wyżej. Organ należycie i zgodnie z obowiązującymi przepisami ocenił orzeczenie o stanie zdrowia skarżącego, na podstawie którego zostało cofnięte skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B, C, D, BE, CE, DE prawa jazdy. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł przyczyn, które uzasadniałyby odmienny pogląd w tej kwestii niż ten zaprezentowany przez Sąd I instancji. Stąd podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 §1, art. 80, art.81, art. 107 §1 pkt 4 i 6 i art. 108 k.p.a. uznał za niezasadne.
Nie są również trafne zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji. Organy prawidłowo dokonały subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawna określoną w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a u.k.p., jak również prawidłowo dokonały wykładni tejże normy co trafnie potwierdził kontrolujący je Sąd I instancji.
Z powyższych względów również zarzut naruszenia art. 77 ust. 2 Konstytucji nie mógł okazać się zasadny. Zgodnie z powołanym przepisem ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z ukształtowanym modelem sądownictwa administracyjnego sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy (por. wyrok NSA z 26 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 86/22, LEX nr 3581969). Z tego też względu przyjmuje się, że sąd administracyjny nie ma, co do zasady, kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej i zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy co oznacza, że w zakresie objętym sprawą administracyjną dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu również z punktu widzenia realizacji i przestrzegania przez organ orzekający w sprawie wiążących go reguł proceduralnych określających prawne wymogi ustalania istotnych w sprawie faktów oraz ich oceny. Należy jednak zauważyć, że sama Ustawa o kierujących pojazdami oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców oraz art. 76 § 3 k.p.a., nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, z tym że taki dowód musi zostać sporządzony przez uprawnionego lekarza, o którym mowa w rozporządzeniu w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, a nie jakiegokolwiek innego. Stąd zarzut naruszenia art. 77 ust. 2 Konstytucji jest nieuzasadniony.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.