II GSK 237/21

II GSK 237/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II SA/Sz 144/20 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2020-10-29
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
art. 92a ust. 1 i 2, art. 92a ust. 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 144/20 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 grudnia 2019 r. nr BP.501.1182.2019.0161.SZ16.10982 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od K. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 775 (siedemset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 144/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi K. K. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego: "GITD", "organem II instancji" lub "skarżącym kasacyjnie") z dnia 14 grudnia 2019 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 czerwca 2019 r., oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego K. K. zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 19 marca 2019 r. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki Audi o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził zarobkowo dwójkę pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w S. Usługę przewozu na ww. trasie jeden z pasażerów zamówił przy pomocy aplikacji Bolt i dokonał opłaty za jej wykonanie w wysokości 5,08 zł - także została uiszczona przy pomocy tej aplikacji. Opisaną usługę przewozu kierujący wykonał we własnym imieniu. Wykonał ją samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli kierujący okazał jedynie prawo jazdy, dowód osobisty oraz fotokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego samochodem osobowym udzieloną przedsiębiorstwu E. Spółka z o.o. z siedzibą w W. Nie okazał natomiast orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania tej pracy. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr WITD.DI.P.XVI1270/75/19 z dnia 19 marca 2019 r.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 13 czerwca 2019 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł) oraz wykonywaniu przewozu drogowego, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł), tj. naruszeń z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 58, dalej: "u.t.d.").
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, GITD decyzją z dnia 14 grudnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną decyzji wskazał m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej zwanej: "k.p.a.") oraz art. 4 pkt 22, art. 39a ust.1 pkt 3, art. 39j ust.1-4, art. 39k ust.1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 189a § 2 pkt 1 - 3, art. 189e i art. 189f k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do WSA złożył skarżący, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 października 2020 r. uchylił decyzje administracyjne obu instancji.
Sąd I instancji podniósł, że okoliczności faktyczne, w których organy przypisały skarżącemu naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym są bezsporne. Poeternrej.dkreślił, że organy administracji prawidłowo uznały, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażerów nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Wynikało to jednoznacznie z zeznania pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem organy uznały, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy, zaś skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d.
W okolicznościach niniejszej sprawy istniały w ocenie Sądu I instancji podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji Bolt, ale nie jest to uchybienie na tyle istotne, aby mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasady działania ww. aplikacji są bowiem możliwe do poznania dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów (smartfonów). Zasady jej działania należy zatem uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie jest zresztą sporna. Korzystał z niej tak skarżący jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu.
Sąd I instancji podniósł przy tym, że stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-34/15, analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt.
WSA w Szczecinie podkreślił, że skarżący pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Bolt.eu, na rzecz której to platformy internetowej zrealizowana została opłata za przewóz, nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa realizowana przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu.
Sąd I instancji zaznaczył, że także w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło więc także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji, na skarżącym ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organy prawidłowo przyjęły, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez ww. orzeczeń. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w lp. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d.
Sąd I instancji uznał jednak, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy istotnej reguły wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującej zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu w tym zakresie, tj. braku podstaw do zastosowania art. 92a ust. 10 u.t.d., jest według Sądu I instancji nietrafne i wynika z błędnej wykładni tego przepisu.
Sąd I instancji, przywołując treść art. 92a ust. 10 u.t.d. uznał, że ustawodawca stanął na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy zdaniem Sąd I instancji uznać jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Zarówno ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę - stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.
WSA w Szczecinie wskazał, że z urzędu znany był mu fakt, iż decyzją z dnia 13 czerwca 2019 r., na podstawie art. 92a ust. 1 skarżącemu wymierzono karę administracyjną w wysokości 12 000 zł za stwierdzone w toku tej samej kontroli, naruszenia określone w - l.p. 1.1i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że skarżący został zakwalifikowany jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, do której z mocy art. 39m u.t.d. znajdują zastosowanie wymogi ustawy określone w przepisach art. 39j i 39k u.t.d.
Zdaniem WSA, z powyższego wynika, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z dnia 19 marca 2019 r., tj. przewozu pasażerów wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, a także zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 92a ust. 10 oraz art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d., lp. 1.1, lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie organy błędnie nie zastosowały art. 92a ust. 10 u.t.d., podczas gdy wbrew ocenie Sądu I instancji, nie było podstaw do uznania, że zachowanie skarżącego stanowiące naruszenie, o którym mowa w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., stanowiło jednocześnie naruszenie określone w lp. 4.2 i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., a tym samym brak było przesłanek do nałożenia na skarżącego kary wyłącznie na podstawie art. 92 a ust. 1 u.t.d.
Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej, podtrzymując argumentację w niej przedstawioną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że w wyrokach m.in. z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 588/22 i z 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 819/20 Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do tożsamego problemu prawnego oraz analogicznych w istocie zarzutów skargi kasacyjnej z zakresu prawa materialnego, w zbliżonym stanie faktycznym sprawy. Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów wskazanych powyżej rozstrzygnięć.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy stwierdził, że decyzja ta, podobnie jak i utrzymana nią w mocy decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, nie są zgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - najogólniej rzecz ujmując - wynika, że wobec ujawnienia w toku kontroli przeprowadzonej dnia 19 marca 2019 r. i przypisania stronie skarżącej deliktów administracyjnych opisanych pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. - za które decyzją z dnia 13 czerwca 2019 r., na podstawie art. 92a ust. 1 wskazanej ustawy, została nałożona kara pieniężna w wysokości 12.000 zł - oraz równoczesnego ujawnienia w toku tej kontroli i następnie przypisania stronie naruszeń opisanych pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do wymienionej ustawy, w rozpatrywanej sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 92a ust. 10 przywołanej ustawy. Zwłaszcza, że - jak wynika z uzasadnienia kontrolowanego wyroku - ujawnione w toku kontroli zachowanie stanowiło jeden czyn wyczerpujący znamiona wymienionych deliktów, zaś stronie przypisano status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Skarżący kasacyjnie organ nie bez usprawiedliwionych podstaw zarzuca bowiem Sądowi I instancji wadliwe podejście do rozumienia przepisów art. 92a ust 10 w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do wskazanej ustawy, a w konsekwencji wadliwe ich zastosowanie, jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. odpowiednio wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1), zaś zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie (ust. 2).
Z przepisu art. 92a ust 10 przywołanej ustawy wynika natomiast - co najistotniejsze z punktu widzenia istoty spornej w sprawie kwestii - że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
Z konwencji językowej, którą na gruncie przywołanego przepisu prawa operuje ustawodawca - w korespondencji do celów oraz funkcji zawartej w nim regulacji, wyrażają się, jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć, w wyłączeniu możliwości multiplikowania nakładania kar pieniężnych za to samo zachowanie, a co za tym idzie, za to samo naruszenie - aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że konieczną przesłanką jego stosowania, a w konsekwencji warunkiem nałożenia kary pieniężnej tylko na podstawie 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest to, aby ujawniony czyn (działanie, zaniechanie) "będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowił jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy", a więc innymi słowy, aby ujawniony czyn wyczerpując znamiona naruszenia określonego w załączniku nr 3 do ustawy, jednocześnie wyczerpywał znamiona naruszenia określonego w jej załączniku nr 4.
Jeżeli więc - jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć - opisana w hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 92a ust. 10 u.t.d. sytuacja odnosi się do równoczesnego wyczerpywania jednym czynem znamion deliktu określonego w załączniku nr 3 wymienionej ustawy oraz znamion deliktu określonego w jej załączniku nr 4, to siłą rzeczy prowadzi to do wniosku, że chodzi o takie działanie (zaniechanie), którego konsekwencją - wobec tożsamości znamion - są tożsame naruszenia (delikty), co słusznie podnosi skarżący kasacyjnie organ przywołując przykłady tego rodzaju zbiegu regulacji prawnej, która obrazuje taką właśnie sytuację - np.: lp. 9.1. i 9.2. załącznika nr 3 oraz lp. 15.1. i 15.2. załącznika nr 4 - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd, oraz - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd, (zob. s. 5 skargi kasacyjnej). Mianowicie sytuację, której zaistnienie - wobec wskazanych powyżej celów oraz funkcji przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d. - uzasadnia nałożenie kary pieniężnej tylko na podstawie ust. 1 art. 92a tej ustawy, to jest jej nałożenie za jedno zachowanie stanowiące jeden czyn (jedno działanie lub zaniechanie), który będąc naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie tożsame z nim naruszenie, o którym jest mowa w załączniku nr 4 do ustawy.
W świetle powyższego, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie zaktualizowały się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d.
Z całą pewnością bowiem, ujawnione w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 19 marca 2019 r. i przypisane stronie skarżącej delikty polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez licencji oraz na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wymienionej ustawy - a więc naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - nie są tożsame, ujawnionym w tym samym czasie i miejscu, deliktom polegającym na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a mianowicie naruszeniom wymienionym pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do wymienionej ustawy. Jest to, aż nadto oczywiste, gdy zestawić opisy wymienionych naruszeń, a co za tym idzie opisy ich znamion - których realizacja, co przy tym nie mniej istotne, stanowiła konsekwencję różnych od siebie zachowań podjętych przez stronę skarżącą. Z całą pewnością więc, naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie stanowiły równocześnie naruszeń wymienionym pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do wymienionej ustawy, a tylko w takiej sytuacji - jak podniesiono i wyjaśniono powyżej - aktualizują się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d.
Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 92a ust 10 w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do wskazanej ustawy należało więc uznać za usprawiedliwiony, albowiem wbrew stanowisku Sądu I instancji nie sposób jest twierdzić, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 92a ust. 10 u.t.d.
W konsekwencji, wobec przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie ustaleń faktycznych, z których wynika, że ujawniony w toku kontroli przewóz osób był wykonywany przez stronę osobiście, za nie mniej uzasadniony należało uznać i ten wniosek, że wykonywanie tego przewozu - aby mogło być uznane za zgodne z prawem - musiało również, i to niezależnie od innych jeszcze wymogów, czynić zadość temu warunkowi koniecznemu, który wynika z art. 39m u.t.d.
Przepis ten stanowi, że wymagania, o których mowa w art. 39a-39l - a więc, między innymi, wymagania posiadania badań lekarskich oraz psychologicznych kierowców wykonujących przewóz drogowy w zakresie braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (odpowiednio art. 39j oraz art. 39k przywołanej ustawy) - stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.
Jeżeli więc - jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć - ujawniona w toku kontroli drogowej działalność strony nosiła wszystkie cechy wykonywania krajowego transportu drogowego osób (okazjonalnego przewozu osób), o czym należało wnioskować na podstawie przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, a w tym kontekście na podstawie charakteru, rodzaju, cech oraz właściwości działań i czynności podejmowanych przez stronę, to (niesporny) fakt osobistego wykonywania przewozu drogowego osób nie mógł pozostawać bez wpływu na wniosek, że jego wykonywanie przez osobę nieposiadającą wymaganych badań (orzeczeń) lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, należało kwalifikować jako naruszenie prawa wyczerpujące znamiona - innych jeszcze, niż opisane pod lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. - deliktów administracyjnych, a mianowicie deliktów, o których jest mowa w art. 92a ust. 2 w związku z art. 39j oraz art. 39k w związku z art. 39m u.t.d. w związku z lp. 4.4. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy, a w konsekwencji na wniosek odnośnie do zasadności nałożenia za wymienione naruszenia kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
W związku z tym więc, że skarga kasacyjna jest w pełni zasadna, a co za tym idzie skutecznie podważyła zgodność z prawem zaskarżonego wyroku - za usprawiedliwiony należało bowiem uznać zarzut naruszenia art. 92a ust 10 w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy - wyrok ten podlegał uchyleniu.
Stwierdzając więc, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i podlega uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy, korzystając na podstawie art. 188 p.p.s.a. z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy Naczelny Sąd Administracyjny uznał - podzielając, w tym zakresie niezakwestionowane przez skarżącego stanowisko Sądu I instancji - że skarga jest bezzasadna w związku z czym należało ją oddalić.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.