II GSK 2330/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę przewoźnika, uznając, że naruszenie przepisów o braku badań lekarskich i psychologicznych kierowcy jest odrębnym deliktem od naruszeń związanych z licencją i dopuszczeniem pojazdu, co wyklucza zastosowanie art. 92a ust. 10 u.t.d.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na kierowcę D.W. za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganych badań lekarskich i psychologicznych, a także za inne naruszenia związane z licencją i dopuszczeniem pojazdu. WSA uchylił decyzje organów, uznając, że zastosowanie powinien mieć art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, który zapobiega wielokrotnemu karaniu za ten sam czyn. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że naruszenia dotyczące badań kierowcy i naruszenia dotyczące licencji/pojazdu są odrębnymi deliktami, co wyklucza zastosowanie art. 92a ust. 10 u.t.d. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kierowcy i utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił decyzje organów obu instancji nakładające na D.W. karę pieniężną za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Organy I i II instancji nałożyły karę za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę bez wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, a także za inne naruszenia związane z licencją i dopuszczeniem pojazdu do ruchu. WSA uchylił te decyzje, opierając się na art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że jeśli czyn będący naruszeniem z załącznika nr 3 stanowi jednocześnie naruszenie z załącznika nr 4, nakłada się wyłącznie karę z ust. 1. Sąd I instancji uznał, że oba rodzaje naruszeń (dotyczące badań kierowcy oraz licencji/pojazdu) miały miejsce w tym samym zdarzeniu i powinny być traktowane jako jeden czyn. NSA uznał skargę kasacyjną GITD za zasadną. Sąd kasacyjny podkreślił, że art. 92a ust. 10 u.t.d. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy ten sam czyn wyczerpuje znamiona naruszenia z obu załączników. W niniejszej sprawie naruszenia dotyczące braku badań lekarskich i psychologicznych kierowcy (lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4) nie były tożsame z naruszeniami dotyczącymi wykonywania transportu bez licencji lub pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych (lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3). W związku z tym, zastosowanie art. 92a ust. 10 u.t.d. było nieprawidłowe. NSA stwierdził również, że osobiste wykonywanie przewozu drogowego przez przedsiębiorcę bez wymaganych badań lekarskich i psychologicznych stanowi naruszenie z art. 92a ust. 2 w związku z art. 39m u.t.d. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę D.W., zasądzając od niego koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenia te nie są tym samym czynem. Naruszenia z załącznika nr 3 (np. brak licencji, nieodpowiedni pojazd) i naruszenia z załącznika nr 4 (np. brak badań kierowcy) są odrębnymi deliktami administracyjnymi, nawet jeśli wynikają z tej samej kontroli.
Uzasadnienie
Art. 92a ust. 10 u.t.d. wymaga, aby ten sam czyn wyczerpywał znamiona naruszenia z obu załączników, aby zastosować zasadę jednokrotnego karania. W tej sprawie naruszenia dotyczące badań kierowcy i naruszenia dotyczące licencji/pojazdu miały odmienne znamiona i wynikały z różnych zachowań, co wyklucza zastosowanie art. 92a ust. 10 u.t.d.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 10
Ustawa o transporcie drogowym
Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
Pomocnicze
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków podlega karze pieniężnej.
u.t.d. art. 92a § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej.
u.t.d. art. 39m
Ustawa o transporcie drogowym
Wymagania dotyczące badań lekarskich i psychologicznych kierowców stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.
u.t.d. art. 39j
Ustawa o transporcie drogowym
Dotyczy wymagań dotyczących orzeczenia lekarskiego.
u.t.d. art. 39k
Ustawa o transporcie drogowym
Dotyczy wymagań dotyczących orzeczenia psychologicznego.
u.t.d. § lp. 1.1. załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Naruszenie: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
u.t.d. § lp. 2.11. załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Naruszenie: wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
u.t.d. § lp. 4.2. załącznika nr 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Naruszenie: wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych.
u.t.d. § lp. 4.3. załącznika nr 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Naruszenie: wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenia z załącznika nr 3 i załącznika nr 4 do u.t.d. są odrębnymi deliktami, co wyklucza zastosowanie art. 92a ust. 10 u.t.d. Osobiste wykonywanie przewozu przez przedsiębiorcę bez wymaganych badań lekarskich i psychologicznych stanowi naruszenie.
Odrzucone argumenty
Stanowisko WSA, że art. 92a ust. 10 u.t.d. powinien być zastosowany, ponieważ czyn będący naruszeniem z załącznika nr 3 stanowił jednocześnie naruszenie z załącznika nr 4.
Godne uwagi sformułowania
jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Z całą pewnością bowiem ujawnione w toku kontroli i przypisane skarżącemu delikty polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez licencji oraz na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wymienionej ustawy (a więc naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.) nie są tożsame z ujawnionym w tym samym czasie i miejscu deliktem polegającym na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (a więc naruszeniem wymienionym pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.).
Skład orzekający
Dorota Dąbek
przewodniczący sprawozdawca
Cezary Pryca
sędzia
Wojciech Sawczuk
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym w kontekście odrębności deliktów administracyjnych wynikających z tej samej kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu naruszeń z załącznika nr 3 i 4 do u.t.d. oraz zastosowania art. 39m u.t.d. do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewóz.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa transportowego – wielokrotnego karania za te same zdarzenie i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących naruszeń. Jest to istotne dla przewoźników i organów kontrolnych.
“Czy można dostać podwójną karę za jedno naruszenie przepisów transportowych? NSA wyjaśnia!”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2330/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Sawczuk Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II SA/Bd 840/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-04-13 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2140 art. 39m, art. 92a ust. 1, 2, 10 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 840/20 w sprawie ze skargi D.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 czerwca 2020 r. nr BP.501.2189.2019.0161.BD2.5729 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od D.W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1000 (tysiąc) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 2 października 2019 r., nr WITD.DI.0152.II0069/62/19, nałożył na D.W. (dalej: skarżący) karę pieniężną w kwocie 2 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na: - wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, - wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tj. naruszenia określone w Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm.). Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu 19 kwietnia 2019 r. w T. na ul. [...] kontroli drogowej pojazdu marki Fiat Stilo o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący. Podczas kontroli ustalono również, że w momencie zatrzymania skarżący przewoził pasażera z ul. [...] na ul. [...] w T., a przejazd ten został zamówiony i opłacony za pomocą aplikacji "A.". Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ II instancji lub GITD) decyzją z dnia 24 czerwca 2020 r., nr BP.501.2189.2019.0161.BD2.5729, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. t, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2140; dalej: u.t.d) oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 r. o sygn. akt II SA/Bd 840/20 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, w świetle którego skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d. W ocenie Sądu również okoliczności faktyczne, w których organy przypisały skarżącemu naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zostały ustalone zgodnie z zasadami postępowania i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji zdaniem Sądu I instancji zasadnie organy uznały, że kontrolowany przewóz wykonany przez skarżącego 19 kwietnia 2019 r. miał charakter odpłatny i był to przewóz okazjonalny. Sąd wskazał na utrwalone w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej działalności ewidencjonowanej. Organy prawidłowo zatem przyjęły, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. W tych okolicznościach fakt nieposiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy podlegał ocenie w kontekście przesłanek z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. oraz art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. Przyczyną uwzględnienia skargi było natomiast naruszenie reguły normatywnej przewidzianej w art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującej zasady wymiaru kary (nie odpowiedzialności) podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Sąd I instancji wskazał, że w wyniku kontroli pojazdu w dniu 19 kwietnia 2019 r., organ pierwszej instancji decyzją z 2 października 2019 r., na podstawie art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 1.1. oraz 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wymierzył skarżącemu karę 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. A zatem to samo zdarzenie, szczegółowo opisane w protokole kontroli z 19 kwietnia 2019 r., spowodowało wymierzenie skarżącemu kary zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. – za delikty przewidziane w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. – za naruszenie lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. W sprawach przypisano skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu I instancji, zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d., zgodnie z którym jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. W tych okolicznościach Sąd I instancji uchylił obie wydane w sprawie decyzje nakazując organom w ponownie prowadzonym postępowaniu uwzględnienie dokonanej przez Sąd oceny prawnej. III. Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Bydgoszczy oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie GITD wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 92a ust. 10 oraz art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d., w zw. z Ip. 1.1, Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie, w bezspornie ustalonym stanie faktycznym, zastosowany powinien być przepis art. 92a ust. 10 u.t.d., podczas gdy w sprawie brak było podstaw do uznania, że zachowanie skarżącego stanowiące naruszenia, o których mowa w Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., stanowiło jednocześnie naruszenia określone w Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., a tym samym brak było przesłanek do nałożenia na skarżącego kary wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 10 u.t.d., Argumentację na poparcie powyższych zarzutów pełnomocnik GITD przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. V. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji GITD w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy stwierdził, że decyzja ta oraz decyzja utrzymana nią w mocy, nie są zgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. Sąd uznał, że wobec ujawnienia w toku kontroli deliktów administracyjnych opisanych w lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. oraz równoczesnego ujawnienia w toku tej kontroli i następnie przypisania stronie naruszeń opisanych pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., w rozpatrywanej sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 92a ust. 10 u.t.d., gdyż ujawnione w toku kontroli zachowanie stanowiło jeden czyn wyczerpujący znamiona wymienionych deliktów, zaś stronie przypisano status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kasacyjnie organ zasadnie zarzucił Sądowi I instancji wadliwą wykładnię art. 92a ust. 10 w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do wskazanej ustawy, a w konsekwencji wadliwe ich zastosowanie jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Problematyka nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego między innymi w wyrokach z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 537/20; 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 819/20; 28 września 2023r., sygn. akt II GSK 794/22; 16 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 820/20; 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 237/21. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie, podziela poglądy wyrażane w tych orzeczeniach. Z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1), zaś zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości 200-2000 złotych za każde naruszenie (ust. 2). Z przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika natomiast – co najistotniejsze z punktu widzenia sporu w tej sprawie – że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Z literalnego brzmienia przywołanego przepisu, przy uwzględnieniu celów oraz funkcji zawartej w nim regulacji, tj. wyłączenia możliwości multiplikowania nakładania kar pieniężnych za to samo zachowanie, a co za tym idzie, za to samo naruszenie wynika, że konieczną przesłanką jego stosowania, a w konsekwencji warunkiem nałożenia kary pieniężnej tylko na podstawie 92a ust. 1 u.t.d. jest to, aby ujawniony czyn (działanie, zaniechanie) "będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowił jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy", a więc innymi słowy, aby ujawniony czyn wyczerpując znamiona naruszenia określonego w załączniku nr 3 do ustawy, jednocześnie wyczerpywał znamiona naruszenia określonego w jej załączniku nr 4. Jeżeli więc jeden czyn, opisany w hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 92a ust. 10 u.t.d., równocześnie wyczerpuje znamiona deliktu określonego w załączniku nr 3 u.t.d. oraz znamiona deliktu określonego w jej załączniku nr 4, to zasadne jest nałożenie kary pieniężnej tylko na podstawie ust. 1 art. 92a tej ustawy, to jest jej nałożenie za jedno zachowanie stanowiące jeden czyn (jedno działanie lub zaniechanie), który będąc naruszeniem przewidzianym w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie tożsame z nim naruszenie przewidziane w załączniku nr 4 do ustawy (np.: lp. 9.1. i 9.2. załącznika nr 3 oraz lp. 15.1. i 15.2. załącznika nr 4 – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd, oraz – wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne – za każdy pojazd). Słusznie podnosi to skarżący kasacyjnie organ, przywołując przykłady tego rodzaju zbiegu regulacji prawnej, która obrazuje taką właśnie sytuację. W świetle powyższego za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie zaktualizowały się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d. Z całą pewnością bowiem ujawnione w toku kontroli i przypisane skarżącemu delikty polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez licencji oraz na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wymienionej ustawy (a więc naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.) nie są tożsame z ujawnionym w tym samym czasie i miejscu deliktem polegającym na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (a więc naruszeniem wymienionym pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.). Do takiego wniosku prowadzi zestawienie opisu wymienionych naruszeń, a co za tym idzie opisu ich znamion, których realizacja stanowiła konsekwencję różniących się od siebie zachowań podjętych przez skarżącego. Naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., nie stanowiły równocześnie naruszeń wymienionym pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do wymienionej ustawy, a tylko w takiej sytuacji – jak wyjaśniono powyżej – aktualizują się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d. Z przedstawionych powodów zarzut kasacyjny naruszenia art. 92a ust. 10 w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. u.t.d. należało więc uznać za usprawiedliwiony, albowiem nieprawidłowy był pogląd Sądu I instancji, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 92a ust. 10 u.t.d. W konsekwencji, wobec przyjętych za podstawę wyrokowania w tej sprawie ustaleń faktycznych, z których wynika, że ujawniony w toku kontroli przewóz osób był wykonywany przez skarżącego osobiście, za uzasadniony należało uznać wniosek, że wykonywanie tego przewozu – aby mogło być uznane za zgodne z prawem – musiało również czynić zadość warunkowi wynikajacemu z art. 39m u.t.d. Przepis ten przewiduje mianowicie, że wymagania, o których mowa w art. 39a-39l – a więc, między innymi, wymagania posiadania badań lekarskich oraz psychologicznych kierowców wykonujących przewóz drogowy w zakresie braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (odpowiednio art. 39j oraz art. 39k u.t.d.) – stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Jeżeli więc przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne wykazały, biorąc pod uwagę charakter, rodzaj, cechy oraz właściwości działań i czynności podejmowanych przez stronę, że ujawniona w toku kontroli drogowej działalność skarżącego nosiła wszystkie cechy wykonywania krajowego transportu drogowego osób (okazjonalnego przewozu osób), to niesporny w tej sprawie fakt osobistego wykonywania przewozu drogowego osób przez osobę nieposiadającą wymaganych badań (orzeczeń) lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy należało kwalifikować jako naruszenie prawa wyczerpujące znamiona – innych jeszcze, niż opisane pod lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. – deliktów administracyjnych, a mianowicie deliktów, o których jest mowa w art. 92a ust. 2 w związku z art. 39j oraz art. 39k w związku z art. 39m u.t.d. w związku z lp. 4.4. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. W konsekwencji zasadne było zatem nałożenie za wymienione naruszenia kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł. Mając powyższe na uwadze, NSA uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku z lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. i z tego powodu uchylił zaskarżony wyrok. Ponieważ istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, zaktualizowały się określone przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanki rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle wszystkich przedstawionych argumentów skarga ta, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, orzekając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Zasądzona kwota 1000 zł stanowi zwrot uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz 900 zł tytułem kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji, z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI