II GSK 230/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. N. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. Kara została nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 140aa ust. 1 i 4 Prawa o ruchu drogowym, twierdząc, że dochował należytej staranności i nie mógł przewidzieć przeciążenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował prawo. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma charakter obiektywny. Skarżący, jako profesjonalista w branży budowlanej, powinien był podjąć wszelkie kroki w celu weryfikacji parametrów pojazdu przed wyjazdem na drogę publiczną, czego nie uczynił, opierając się jedynie na wizualnej ocenie załadunku. Brak wykazania należytej staranności i niezależnych od niego okoliczności wykluczających odpowiedzialność skutkował oddaleniem skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia należytej staranności w kontekście przejazdów pojazdami nienormatywnymi oraz obiektywny charakter odpowiedzialności w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przejazdu pojazdem nienormatywnym, ale jego zasady dotyczące staranności i odpowiedzialności mogą mieć szersze zastosowanie w transporcie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, nawet jeśli podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Odpowiedzialność ma charakter obiektywny, a możliwość zwolnienia z niej zależy od wykazania należytej staranności i braku wpływu na powstanie naruszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obiektywna. Podmiot wykonujący przejazd musi wykazać, że dochował należytej staranności i nie miał wpływu na naruszenie, co w tej sprawie nie zostało udowodnione.
Jakie są wymogi należytej staranności dla podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należyta staranność wymaga od podmiotu wykonującego przejazd podjęcia wszelkich rozsądnych kroków w celu organizacji przewozu, w tym weryfikacji parametrów pojazdu i ładunku przed wyjazdem na drogę publiczną, aby zapobiec naruszeniu przepisów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że należyta staranność, zgodnie z art. 355 § 2 k.c., wymaga od profesjonalistów takich jak przewoźnik, podjęcia działań zapobiegających przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Wizualna ocena załadunku nie jest wystarczająca.
Czy przejazd pojazdem budowy z chwilowym opuszczeniem terenu budowy zmienia wymogi dotyczące staranności?
Odpowiedź sądu
Nie, fakt, że przejazd wynika z organizacji prac budowlanych i trwa krótko, nie zwalnia podmiotu z obowiązku dochowania należytej staranności i przestrzegania przepisów dotyczących pojazdów nienormatywnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podstawowa działalność skarżącego (prace budowlane) i cel przejazdu (transport urobku między terenami budowy) nie wpływają na wymogi dotyczące staranności przy przejazdach po drogach publicznych.
Przepisy (17)
Główne
u.d.p. art. 64 § ust. 1, 2
Ustawa o drogach publicznych
Przejazd pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii i przestrzegania jego warunków.
u.d.p. art. 140aa § ust. 1, 3 pkt 1, ust. 4
Ustawa o drogach publicznych
Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia nakładana jest na podmiot wykonujący przejazd. Określono przesłanki wyłączające odpowiedzialność.
u.d.p. art. 140aa § ust. 4
Ustawa o drogach publicznych
Postępowanie w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się lub umarza, jeżeli podmiot dochował należytej staranności lub nie miał wpływu na naruszenie, lub gdy przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi przy określonych warunkach.
u.d.p. art. 140ab § ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
Wysokość kary pieniężnej jest determinowana kategorią zezwolenia, którym podmiot nie legitymuje się.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia orzeczenia sądu I instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia orzeczenia sądu I instancji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja należytej staranności w stosunkach zobowiązaniowych, uwzględniająca zawodowy charakter działalności.
Pomocnicze
u.d.p. art. 64c
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 41
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189e
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia podlega karze pieniężnej. • Odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obiektywna. • Podmiot wykonujący przejazd musi wykazać należytą staranność i brak wpływu na naruszenie, aby uniknąć kary. • Wizualna ocena załadunku nie stanowi wystarczającej należytej staranności.
Odrzucone argumenty
Skarżący dochował należytej staranności. • Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia. • Przejazd pojazdem budowy z chwilowym opuszczeniem terenu budowy zmienia wymogi dotyczące staranności.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność wykonującego przejazd ma charakter obiektywny, niezależny od winy. • Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki, zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. • Za wystarczające działanie nie można uznać oceny wizualnej załadunku kruszywa.
Skład orzekający
Patrycja Joanna Suwaj
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Maciejko
sędzia
Monika Krzyżaniak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia należytej staranności w kontekście przejazdów pojazdami nienormatywnymi oraz obiektywny charakter odpowiedzialności w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przejazdu pojazdem nienormatywnym, ale jego zasady dotyczące staranności i odpowiedzialności mogą mieć szersze zastosowanie w transporcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kar za przejazdy nienormatywne i precyzuje, co oznacza 'należyta staranność' w praktyce, co jest istotne dla firm transportowych i budowlanych.
“Czy wizualna ocena załadunku wystarczy, by uniknąć kary za przejazd nienormatywny? NSA odpowiada.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.