Orzeczenie · 2014-10-14

II GSK 2269/14

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2014-10-14
NSAAdministracyjneWysokansa
skarga kasacyjnabezczynność organupostępowanie skargowek.p.a.p.p.s.a.sądy administracyjneRada MiastaPrezydent Miastakontrola sądowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Ł. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które odrzuciło jego skargę na bezczynność Rady Miasta w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Prezydenta Miasta. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga na bezczynność organu w zakresie postępowania skargowego (uregulowanego w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego) nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie kończy się wydaniem aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów P.p.s.a., argumentując, że Rada Miasta powinna była wydać uchwałę (będącą decyzją administracyjną) i że bezczynność w tym zakresie powinna podlegać kontroli sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał te argumenty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie skarg i wniosków (dział VIII k.p.a.) jest odrębne od postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych decyzjami administracyjnymi (dział II k.p.a.) i nie kończy się wydaniem aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym skargi dotyczące postępowania skargowego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą naruszenia art. 63 Konstytucji RP, wskazując, że prawo składania petycji, wniosków i skarg jest realizowane na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, który nie przewiduje w tym trybie skarg do sądów administracyjnych. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie niedopuszczalności skargi na bezczynność organu w postępowaniu skargowym (dział VIII k.p.a.) na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozpatrzenia skargi w trybie k.p.a. i nie obejmuje innych form bezczynności organów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie rozpatrzenia skargi złożonej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. podlega kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w zakresie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ postępowanie to nie kończy się wydaniem aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

Uzasadnienie

Postępowanie skargowe (dział VIII k.p.a.) jest odrębne od postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych decyzjami administracyjnymi. Nie kończy się wydaniem aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego, a zatem skarga na bezczynność w tym zakresie nie jest dopuszczalna na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Czy art. 101a ustawy o samorządzie gminnym stanowi podstawę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w przypadku braku podjęcia przez organ gminy uchwały w przedmiocie skargi złożonej na podstawie k.p.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, art. 101a ustawy o samorządzie gminnym nie stanowi podstawy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, ponieważ skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia z powodu braku podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Odpowiednie stosowanie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym na podstawie art. 101a wymaga wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. W tej sprawie skarżący nie wykazał takiego naruszenia w związku z brakiem podjęcia przez Radę Miasta uchwały w przedmiocie jego skargi.

Czy brak możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu w postępowaniu skargowym (dział VIII k.p.a.) narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP (art. 63)?

Odpowiedź sądu

Nie, brak możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tym trybie nie narusza prawa do sądu, ponieważ prawo składania petycji, wniosków i skarg jest realizowane na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, który nie przewiduje w tym zakresie skarg do sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Konstytucyjne prawo do składania skarg jest realizowane na zasadach określonych w ustawach zwykłych, w tym w Dziale VIII k.p.a. Brak możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tym specyficznym trybie nie oznacza braku obowiązku przestrzegania prawa przez organy, gdyż ich działalność podlega innym formom kontroli.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o odrzuceniu skargi na bezczynność Rady Miasta.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli zaszły inne przyczyny określone w przepisach ustawy, które uniemożliwiają wydanie orzeczenia o skardze.

k.p.a. art. 227

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

k.p.a. art. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kodeks postępowania administracyjnego normuje ponadto postępowanie w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych.

k.p.a. art. 221 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami niniejszego działu.

u.s.g. art. 101a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich, przy czym w takich przypadkach sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy.

Konstytucja RP art. 63

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu albo jeżeli naruszenie przepisów mogło nie mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 269 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego są ogólnie wiążące.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie skargowe uregulowane w dziale VIII k.p.a. nie kończy się wydaniem aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., co wyłącza możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego. • Brak możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w trybie postępowania skargowego (dział VIII k.p.a.) jest zgodny z przepisami k.p.a. i nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Skarga na bezczynność Rady Miasta w przedmiocie rozpatrzenia skargi powinna być traktowana jako skarga na bezczynność w wydaniu decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). • Brak kognicji sądu administracyjnego w sprawie skargi na bezczynność organu w trybie postępowania skargowego prowadzi do sytuacji, w której organy nie mają obowiązku przestrzegać ustaw, a obywatele są pozbawieni skutecznej procedury wyegzekwowania uprawnień. • Art. 101a ustawy o samorządzie gminnym stanowił podstawę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków (normowane przepisami działu VIII k.p.a.) nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. • W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu. • Użycie w treści tego przepisu wyrazu "ponadto" wskazuje, że jest to postępowanie inne niż te, o których wspomina się w art. 1 k.p.a., to jest m.in. inne niż postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. • W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że sprawa dotycząca skargi złożonej w trybie określonym w dziale VIII k.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski" nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Skład orzekający

Zofia Przegalińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi na bezczynność organu w postępowaniu skargowym (dział VIII k.p.a.) na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozpatrzenia skargi w trybie k.p.a. i nie obejmuje innych form bezczynności organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne rozróżnienie między postępowaniem skargowym a postępowaniem administracyjnym w kontekście kontroli sądowej, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga na bezczynność organu nie trafia do sądu? Wyjaśnienie NSA.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst