II GSK 2195/21

II GSK 2195/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Jacek Boratyn
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
III SA/Kr 838/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-12-10
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
art. 4 pkt 1,  6a i 11, art. 5, art. 5b , art. 6 ust. 1, art. 18 ust. 4a, ust. 4b pkt 2, ust. 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. a)
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 art. 2 pkt 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Henryka Lewandowska- Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 838/20 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 maja 2020 r. nr BP.501.2267.2019.0164.ML6.4335 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 838/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. M. (dalej: Strona, Skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 27 maja 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się Strona i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając orzeczenie w całości. Zgłosiła na mocy art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzuty naruszenia:
I. prawa materialnego w postaci:
1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b ustawy z dnia
6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) w zw. z Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności: fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B., wykonanie tego przejazdu przez kierowcę M. P., nie zaś przez Skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
2) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust. 4 a b u.t.d. (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do w/w ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego kasacyjnie wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B., świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;
3) niewłaściwego zastosowania art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 oraz 2.10. załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;
4) niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (dalej: rozporządzenie 1073/2009), polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
5) art. 141 § 4 p.p.s.a, poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do decyzji GITD z 27 maja 2020r. przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności
a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,
b) braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;
d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.
Jednocześnie wskazywał, że w/w naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Krakowie pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez GITD przepisów art, 7, 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:
a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,
b) braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;
d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz Skarżącego, a więc przewóz miał charakter odpłatny, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.
W oparciu o powyższe zarzuty wnosił autor skargi kasacyjnej wnosił o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji GITD w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Organ – GITD nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną, ale obecny na rozprawie przed NSA pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem wydanym podczas rozprawy na mocy art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II GSK 2195/21 i II GSK 1909/23.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, a które w kontrolowanej sprawie nie wystąpiły. Skargę kasacyjną, w której granicach operuje Naczelny Sąd Administracyjny, w myśl art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do wydania tego orzeczenia.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który kontrolując zgodność z prawem decyzji o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej 12.000 zł, zaakceptował stanowisko organów, że Strona wykonywała w dniu kontroli – 5 września 2019 r., na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym dwóch pasażerów pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d., co stanowiło naruszenie lp. 2.10. zał. nr 3 do u.t.d., zagrożone karą 8.000 zł, a także niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., co z kolei stanowiło naruszenie z lp. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d., zagrożone karą 8.000 zł. Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. organ ograniczył wysokość kary do 12.000 zł.
Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że pomimo ich mnogości i rozbudowania, zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej w znacznej części powtarzają się w tym znaczeniu, że w istocie zmierzają do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez Sąd I instancji, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Wskazane zarzuty nie są jednak zasadne.
Ponadto należy dodać, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do analogicznych w istocie problemów prawnych w zbliżonych stanach faktycznych spraw (por. wyroki NSA z: 8 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 2141/21; 22 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2401/21; 12 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1377/21; 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 2035/21 i II GSK 1683/21; 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1241/21 i II GSK 944/21; opubl. podobnie jak niżej cytowane orzeczenia:orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów przywołanych rozstrzygnięć.
W ocenie NSA kontrolę skargi kasacyjnej należało rozpocząć od oceny najdalej idącego zarzutu procesowego - naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., podniesionego pkt II. ppkt 5) petitum skargi kasacyjnej i Sąd odwoławczy uznał ten zarzut za pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naruszenie tego przepisu może wystąpić, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z: 22 czerwca 2016r., sygn. akt I GSK 1821/14; 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami, jakie prezentuje Sąd I instancji, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza uzasadnienie omawianego zarzutu w skardze kasacyjnej. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód w sposób logiczny i jasny przedstawia stanowisko WSA co do stwierdzonego naruszenia przez organ zasad prawidłowego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, wskazuje na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawiera jej wyjaśnienie. Zawarte w uzasadnieniu wyroku motywy, jakimi kierował się Sąd, podejmując orzeczenie, są jasne i pozwalają na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
Co więcej zasadność powyższego potwierdzają również wnioski wyprowadzane z analizy konstrukcji omawianego zarzutu kasacyjnego, która wręcz powiela konstrukcję zarzutu naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ujętego w pkt II. ppkt 6) petitum skargi kasacyjnej, co przy takiej jego konstrukcji nie może służyć wykazaniu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przypomnienia również wymaga, że zupełnie inną kwestią jest siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania Strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami Skarżącego, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt, że stanowisko zajęte przez WSA jest odmienne od prezentowanego przez kasatora nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez GITD przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. (pkt II. ppkt 6) petitum skargi kasacyjnej), w którym, co trzeba przypomnieć, podniesiono uchybienia stanowiące powielenie naruszeń zgłoszonych w ramach zarzutu opartego na art. 141 § 4 p.p.s.a., Sąd odwoławczy stwierdził, że w istocie sprowadzają się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł naruszenia przez organ administracji reguł proceduralnych zawartych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., mimo że zarzucono orzeczeniu naruszenie także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez to, że nie uchyliło zaskarżonej decyzji, chociaż miała także naruszać prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei będący doprecyzowaniem reguły z art. 7 k.p.a. co do obowiązków organu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd odwoławczy stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Organy swoje ustalenia oparły na protokole kontroli drogowej, podpisanym bez uwag przez kierowcę, który równocześnie złożył wyczerpujące zeznania w charakterze świadka, w których wyjaśnił zasady wykonywania usługi, w tym uiszczania zapłaty za nią przez pasażera, podmiotu, na którego rzecz wykonywał usługę oraz zeznań w charakterze świadków pasażerek jak i dołączonego do protokołu kontroli dokumentu, tj. wypisu z licencji [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawionego na rzecz Strony.
Podkreślić należy, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy organy prawidłowo wywiodły, a WSA zaakceptował, że podmiotem wykonującym przewóz był Skarżący, który, gdyby nie prowadził działalności gospodarczej nie uzyskałaby licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, mając na uwadze treść art. 5 i art. 5b u.t.d., a zwłaszcza jego ust. 4. Przecież kierowca posiadał ww. wypis z licencji udzielonej Skarżącemu, prowadzącemu działalność pod nazwą E. i z zeznań kierowcy wynikało, że miał zawartą 31 sierpnia 2019 r. ze Stroną umowę zlecenia i od Skarżącego otrzymywał wynagrodzenie. Dlatego, szczegółowy tryb, w jaki dochodziło do kojarzenia kierowcy z pasażerem i tryb przepływu zapłaty za usługę, skoro na końcu otrzymywała ją Strona, a od niej kierowca nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Należy podkreślić, że ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynikało, że zostały ustalone istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Według NSA, Sąd I instancji trafnie nie podzielił zarzutów skargi akcentujących niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Podnoszone w tym zakresie zarzuty Skarżącego sprowadzały się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Nieusprawiedliwione są zatem procesowe zarzuty kasacyjne, gdyż WSA oddalając rozpatrywaną skargę nie naruszył wytykanych mu przepisów postępowania.
Odnosząc się łącznie do zarzutów naruszenia prawa materialnego zawartych w pkt I. ppkt 1)-4) petitum skargi kasacyjnej, które zmierzały do zakwestionowania faktu, iż Strona wykonywała nie tylko, że przewóz okazjonalny, ale i podważenia, że podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, a tym samym krajowy transport drogowy, należało uznać je za nieusprawiedliwione.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju (...), przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei przewozem drogowym na mocy art. 4 pkt 6a u.t.d. jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1; dalej: rozporządzenie 561/2006).
W myśl art. 4 lit. a) rozporządzenia 561/2006 przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.
Przepis art. 4 pkt 11 u.t.d definiuje przewóz okazjonalny od strony negatywnej, określając go jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Definicja ta nie jest rozbieżna względem definicji usług okazjonalnych, ujętej w art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009, a definiującej je jako usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. To, że w ostatnim przepisie jest mowa o przewozie grup osób wynika stąd, że rozporządzenie 1073/2009 na mocy art. 1 ust. 1 ma zastosowanie do międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty przez przewoźników zarobkowych lub pracujących na potrzeby własne, mających siedzibę w państwie członkowskim zgodnie z jego ustawodawstwem, przy użyciu pojazdów zarejestrowanych w tym państwie członkowskim, które nadają się, ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie, do przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę, i które są do tego celu przeznaczone, oraz do ruchu tych pojazdów pustych w związku z takim przewozem. Przepis art. 4 pkt 11 u.t.d. także wspomina o przewozie, ale osób i nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że ma zastosowanie także w przypadku przewozu jednej osoby (por. wyrok NSA z 16 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 1024/20).
Przy tym, nawet gdyby przyjąć stanowisko Skarżącego, należałoby zauważyć, że kontrolowanym pojazdem były przewożone dwie pasażerki.
Wobec tego, wbrew zatem twierdzeniom Strony, zgodnie z tytułem ustawy o transporcie drogowym, wszystkie wskazane w niej formy i odmiany przewozu stanowią transport drogowy, a tym samym przewóz okazjonalny nie jest czymś innym niż transport drogowy, lecz stanowi jedną z jego uregulowanych ustawą form (por. art. 1 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 1, 6a i 11 u.t.d.).
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że Skarżący legitymował się licencją [...].
Zatem, słusznie przyjęły organy i WSA, że skoro Strona wykonywała ten przewóz, to wykonywała zarówno transport drogowy, jak i przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., wymagający nie tylko uzyskania odpowiedniej licencji, ale również spełnienia warunków wymaganych prawem dla tego typu przewozu (por. art. 18 ust. 3 u.t.d.).
Tym samym zarzut błędnego utożsamienia przez WSA pojęcia "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" z "przewozem okazjonalnym samochodem osobowym" i błędnego zakwalifikowania działania strony skarżącej jako wykonywania przewozu okazjonalnego, nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie oraz ustaleniach organów. Omawiane przepisy nie różnicują w prawach przedsiębiorców transportowych, odwołując się jedynie do kryterium sposobu świadczenia usług przewozowych. Traktują one jednakowo wszystkich przedsiębiorców wykonujących działalność na podstawie ogólnej "licencji transportowej", wydanej w oparciu o art. 5 ust. 1 u.t.d., zmierzając jedynie do wyraźnego odróżnienia tych przedsiębiorców od podmiotów świadczących specyficzne usługi transportu drogowego osób taksówką (na podstawie art. 6 ust. 1 u.t.d.), które – w świetle u.t.d. – zobowiązane są do spełnienia wielu innych, surowszych wymogów w zakresie prowadzonych usług przewozowych – innych dla licencji na przewozy okazjonalne oraz innych dla "licencji taksówkowej" (art. 6 u.t.d.). Na skutek tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych samochodem osobowym w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie "licencji taksówkowej". Stanowisko to znajduje jednoznaczny wyraz w treści art. 12 ust. 2 u.t.d., stanowiącego, że licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, w tym na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.
Z przepisu art. 6 ust. 1 u.t.d. wynika jednoznacznie, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką może wykonywać przewozy bądź osobiście, bądź poprzez zatrudnionych przez tego przedsiębiorcę kierowców, o ile oczywiście osoby te spełniają stosowne wymagania, określone w ustawie.
Z kolei według art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi, niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a (wymogu, że są przeznaczone konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą) i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, jeżeli zostaną także łącznie spełnione przesłanki: samochody są prowadzone przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę (lit. a), na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (lit. b), po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa – lit. c).
Jednakże wyżej opisana sytuacja nie miała miejsca w sprawie.
Zatem, Skarżący, posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie spełniając dodatkowych warunków dopuszczalności wykonywania przewozów: regularnego, regularnego specjalnego ani wahadłowego, opisanych w art. 4 pkt 7, 9 i 10 u.t.d., nie mogąc wykonywać przewozów osób taksówką, wykonywał zarobkowy przewóz okazjonalny.
W związku z ustaleniem, że usługa zamówiona została poprzez aplikację B., co trafnie wskazał również Sąd I instancji, odwołując się do oceny tego rodzaju działalności przeprowadzonej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-434/15 orzekł, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja, iż tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (Dz.U. 2006, L 376, s. 36; dalej jako: dyrektywa 2006/123).
Dlatego brak jest podstaw do podzielnia stanowiska Strony, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, zwłaszcza że omawiany wyrok TSUE potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącego (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę U. (działającą na podobnych zasadach jak B.), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to Skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażerów i w rezultacie otrzymujący zapłatę za ten przewóz, wyliczoną przez aplikację "B."), również wykonywał usługę transportową. Usługę tę wykonywał Skarżący, a nie kierowca, działający wyłącznie w imieniu Strony (według zeznań kierowcy i umowy zlecenia Skarżący miał mu płacić wynagrodzenie co tydzień).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo stwierdzono, że Skarżący realizował przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Zasadnie więc przypisano Stronie naruszenie lp. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d., wobec niestwierdzenia wystąpienia wyjątku z ust. 4b art. 18 u.t.d.
Za prawidłowe uznać również należy ustalenia organów i ocenę tych ustaleń, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia zakazów ustanowionych w art. 18 ust. 5 u.t.d. dla podmiotów wykonujących przewozy okazjonalne. Skoro podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że na samochodzie wykonującym przewóz znajdowały się niedopuszczalne oznaczenia sugerujące, że pojazdem tym są wykonywane przewozy taksówkowe, to zasadne było nałożenie także i z tego tytułu przewidzianej przepisami ustawy i załącznika do ustawy kary pieniężnej za złamanie tych zakazów. Celem regulacji art. 18 ust. 5 u.t.d. jest to, by pojazdy nie wyróżniały się względem pozostałych oraz by sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem byłoby zawarcie umowy przewozu. Z treści art. 18 ust. 5 wprost wynika, że zabrania się pojeździe wykonującym przewóz okazjonalny: 1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. W takim razie trafnie argumentował Sąd I instancji, że umieszczenie na prawym boku pojazdu, który wykonywał okazjonalny przewóz osób z naruszeniem warunków ustawy, napisu "B." pełniło rolę znaku identyfikującego, wyróżniającego ten pojazd. Istotnej roli nie odgrywało zaś w tej sytuacji potencjalne przeświadczenie przeciętnego pasażera, że zatrzymując ten pojazd będzie mógł zawrzeć umowę przewozu, ale to, iż w ten sposób dawano do zrozumienia potencjalnym odbiorcom, że pojazdem tym wykonuje się zarobkowe przewozy osób "jak taksówką". Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej stanowi to bezsprzecznie naruszenie postanowień art. 18 ust. 5 u.t.d.
W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.).
-----------------------
12
11