Orzeczenie · 2024-11-13

II GSK 2173/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-13
NSAtransportoweWysokansa
ustawa SENTkara pieniężnatransport drogowyinteres publicznyzasada proporcjonalnościzgłoszenie SENTkontrola skarbowasąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę "W." Sp. j. za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT). Spółka podała w zgłoszeniu SENT nieprawidłowy numer rejestracyjny naczepy (jedna cyfra różnicy), choć prawidłowy numer znajdował się w liście przewozowym, a obie naczepy należały do tej samej spółki. WSA uznał, że organy administracji dokonały błędnej, zbyt wąskiej wykładni art. 24 ust. 3 ustawy SENT, nieprawidłowo stosując pojęcie 'interesu publicznego' i zasadę proporcjonalności, co skutkowało uchyleniem decyzji. Organ w skardze kasacyjnej zarzucił WSA błędną wykładnię przepisów materialnych i procesowych, w tym naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nietrafną ocenę zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT i pojęcia 'interesu publicznego'. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Sąd podkreślił, że pojęcie 'interesu publicznego' należy rozumieć szerzej niż tylko przestrzeganie prawa, uwzględniając proporcjonalność kary, relację do dochodu przewoźnika, realne zagrożenie dla Skarbu Państwa oraz charakter uchybień. Omyłkowe podanie jednej cyfry w numerze rejestracyjnym, przy braku innych nieprawidłowości i realnego zagrożenia dla budżetu, nie powinno prowadzić do nałożenia kary, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadą proporcjonalności i interesem publicznym. NSA stwierdził, że WSA zasadnie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania przez organy, w tym art. 120, 121 § 1, 191 O.p., w związku z brakiem wyczerpującego rozważenia przesłanki interesu publicznego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i innych przepisów procesowych również uznano za niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'interesu publicznego' i zasady proporcjonalności przy nakładaniu kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT, zwłaszcza w kontekście omyłkowych błędów formalnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji omyłkowego błędu w zgłoszeniu SENT. Może nie mieć zastosowania w przypadkach świadomych oszustw lub poważnych naruszeń przepisów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy omyłkowe podanie nieprawidłowego numeru rejestracyjnego naczepy w zgłoszeniu SENT, przy prawidłowym wpisie w liście przewozowym i braku innych uchybień, może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej, czy też należy odstąpić od jej nałożenia ze względu na interes publiczny i zasadę proporcjonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, omyłkowe podanie nieprawidłowego numeru rejestracyjnego naczepy w zgłoszeniu SENT, przy braku innych uchybień i realnego zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa, nie powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej. Należy odstąpić od jej nałożenia ze względu na interes publiczny i zasadę proporcjonalności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że pojęcie 'interesu publicznego' w kontekście ustawy SENT obejmuje nie tylko przestrzeganie prawa, ale także proporcjonalność kary. Omyłkowe błędy formalne, które nie zagrażają interesom Skarbu Państwa, nie powinny być podstawą do nakładania dolegliwych kar, co buduje zaufanie obywateli do organów administracji.

Jak należy interpretować pojęcie 'interesu publicznego' w rozumieniu art. 24 ust. 3 ustawy SENT przy ocenie zasadności nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'interesu publicznego' należy rozumieć szeroko, uwzględniając takie elementy jak proporcjonalność kary, relacja między wysokością kary a dochodem przewoźnika, realne zagrożenie dla interesów Skarbu Państwa, charakter uchybień (czy są to oszustwa, przestępstwa, czy jedynie błędy formalne) oraz cel kary (prewencyjny, dyscyplinujący).

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że automatyzm w nakładaniu kar za nieistotne błędy formalne jest sprzeczny z interesem publicznym. Ocena musi być zindywidualizowana i uwzględniać okoliczności naruszenia oraz jego wagę.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, które miało uniemożliwić kontrolę instancyjną?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA realizuje wymagania kontroli instancyjnej, przedstawiając stan faktyczny, ocenę prawną oraz rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że choć organ nie zgadza się z oceną prawną Sądu, to treść uzasadnienia umożliwia prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji stojących za rozstrzygnięciem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (17)

Główne

ustawa SENT art. 24 § ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

Pojęcie 'interesu publicznego' należy rozumieć szerzej niż tylko przestrzeganie prawa, uwzględniając proporcjonalność kary, relację do dochodu przewoźnika, realne zagrożenie dla Skarbu Państwa oraz charakter uchybień. Automatyzm w nakładaniu kar za nieistotne błędy formalne jest sprzeczny z interesem publicznym.

Pomocnicze

ustawa SENT art. 6 § ust. 3 pkt 1 lit c)

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

Naruszenie polegające na błędnym wpisaniu w zgłoszeniu w polu: 'numer rejestracyjny naczepy' danych niezgodnych ze stanem faktycznym.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu nieważność postępowania).

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b)

Określenie wysokości opłat za czynności radcy prawnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Określenie wysokości opłat za czynności radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia pojęcia 'interesu publicznego' przez organy administracji przy nakładaniu kary pieniężnej. • Naruszenie zasady proporcjonalności poprzez nałożenie kary za nieistotne uchybienie formalne. • Omyłkowe podanie jednej cyfry w numerze rejestracyjnym naczepy nie stanowi realnego zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 24 ust. 3 ustawy SENT) i przepisów postępowania przez WSA. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. • Zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. dotyczący ogólnych zasad postępowania sądów administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

automatyzm w działaniu organów administracji, wyrażający się w nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które – co do zasady – działają zgodnie z prawem, a popełniły jedynie nieistotne błędy lub pomyłki w zgłoszeniu SENT • sprzeczny jest z interesem publicznym automatyzm w działaniu organów administracji • trudno utożsamiać interes publiczny z nakładaniem na działającego legalnie przewoźnika dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych

Skład orzekający

Cezary Pryca

przewodniczący

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'interesu publicznego' i zasady proporcjonalności przy nakładaniu kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT, zwłaszcza w kontekście omyłkowych błędów formalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji omyłkowego błędu w zgłoszeniu SENT. Może nie mieć zastosowania w przypadkach świadomych oszustw lub poważnych naruszeń przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują zasady proporcjonalności i interesu publicznego w kontekście kar administracyjnych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Podkreśla znaczenie kontekstu i skali naruszenia.

Omyłkowa cyfra w zgłoszeniu SENT: czy kara pieniężna jest zawsze sprawiedliwa?

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst