II GSK 2139/22

II GSK 2139/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Grzegorz Dudar
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
III SA/Gd 185/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-07-14
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1845
art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 185/22 w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2021 r. nr OPE.906.2.16.2021.JK.1 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. W. na rzecz Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 14 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 185/22, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę P. W. (dalej: skarżący) na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPWIS) z 10 grudnia 2021 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
Wojewoda Pomorski, w oparciu o tytuł wykonawczy z 19 sierpnia 2021 r. wystawiony przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pruszczu Gdańskim (dalej: PPIS), postanowieniem z 8 września 2021 r. nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniej córki L. W. obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
PPIS postanowieniem z 20 października 2021 r., po rozpatrzeniu zarzutów skarżącego, uznał je za nieuzasadnione, działając na podstawie art. 34 § 1 i 2 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1798 ze zm.; dalej: u.p.e.a.).
Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 20 października 2021 r.
PPWIS postanowieniem z 10 grudnia 2021 r. utrzymał to postanowienie w mocy wskazując w uzasadnieniu, że procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem, na którą składają się dwie czynności: badanie lekarskie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego oraz podanie szczepionki. Dlatego odmowa poddania dziecka szczepieniu po wcześniejszym jego zakwalifikowaniu do szczepień, jest jednoznaczna z nieprzeprowadzeniem obowiązkowego szczepienia ochronnego.
Skarżący złożył skargę na postanowienie z 10 grudnia 2021 r.
II
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił tę skargę opisanym na wstępie wyrokiem. W uzasadnieniu Sąd podał, że córka skarżącego urodzona w [...] roku została poddana szczepieniom ochronnym jedynie w pierwszym i drugim roku życia. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego o tym, że nie wyraża zgody na szczepienie córki, natomiast brak jest zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do wykonania szczepienia obowiązkowego u małoletniej córki skarżącego. Zatem z akt sprawy nie wynika, by została poddana obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce, polegającym na podaniu dawki przypominającej w czasie wskazanym w Programie Szczepień Ochronnych. Za oczywiste Sąd uznał, że po upływie terminu szczepień wynikających z Programów Szczepień Ochronnych na dany rok, obowiązek zaszczepienia dziecka stał się wymagalny.
Sąd opowiedział się za poglądem, zgodnie z którym ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z prawa do odmowy wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych z odwołaniem się do art. 16 ustawy z dnia z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2020 r. poz. 849, ze zm.). Argumentował, że wspomniany przepis znajduje zastosowanie, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej (art. 15). Taką zaś odrębną ustawą jest m. in. ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2020 r. poz. 1845, ze zm.; dalej: ustawa o zapobieganiu chorobom zakaźnym lub u.z.chor.zakaź.), która przewiduje obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym. Ustawa ta nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, wręcz przeciwnie - statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Oznacza to, że ustawa o zapobieganiu chorobom zakaźnym stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Z tego powodu Sąd uznał, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - obowiązek wykonania szczepień ochronnych przypominających nie został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
III
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.:
a) art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez stosowanie środka egzekucyjnego, mimo że egzekwowany obowiązek został przez skarżącego wykonany w całości przed wszczęciem postępowania;
b) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące ustaleniem, że z akt sprawy nie wynika, by córka skarżącego została poddana obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce polegającym na podaniu dawki przypominającej w czasie wskazanym w Programie Szczepień Ochronnych, podczas gdy określony w tytule wykonawczym obowiązek dotyczy jedynie szczepień przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce, w tytule zaś brak wskazania na Program Szczepień Ochronnych;
2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2020 r. poz. 1845, ze zm.) poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że dziecko winno być poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym gdyż obowiązek jest wymagalny i wykonalny, podczas gdy żadna z wizyt nie doprowadziła do wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia zgodnie z powyższymi przepisami oraz Komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych ogłaszanym corocznie.
Wobec powyższego wniesiono o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi, jak też rozpoznanie sprawy na rozprawie.
IV
Odpowiadając na skargę kasacyjną PPWIS wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem.
Dodatkowo PPWIS w piśmie procesowym z 9 kwietnia 2024 r. wskazał na fakt wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 (Dz.U. z 2023 r. poz. 909) i wpływ tego wyroku na wynik sprawy. Z ostrożności procesowej wniósł o odstąpienie od zasądzenia od niego zwrotu kosztów postępowania w całości na rzecz strony skarżącej.
V
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstawach, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – pkt 1a i 1b petitum skargi kasacyjnej) oraz mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. – pkt 2 petitum skargi kasacyjnej).
Przed przystąpieniem do ich oceny przypomnieć należy, że prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzuty są usprawiedliwione. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów, jest ona bowiem wadliwa zarówno gdy chodzi o sformułowanie zarzutów kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Brak precyzyjnie wskazanej podstawy kasacyjnej oraz niepełność uzasadnienia w wyjaśnieniu istoty podnoszonych naruszeń spowodowały, że została ona rozpatrzona przez NSA po zrekonstruowaniu zarzutów na podstawie zawartego w skardze kasacyjnej uzasadnienia (por. uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09) i jedynie w tych granicach, które NSA zidentyfikował na podstawie tego uzasadnienia.
Nie jest prawidłowo skonstruowany podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy, tj. naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 80 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd administracyjny nie stosuje zatem bezpośrednio tego przepisu, może badać jedynie ocenę materiału dowodowego przez organy, zatem zarzut jego naruszenia przez sąd powinien być powiązany z odpowiednim przepisem p.p.s.a. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem prawnym służącym zaskarżaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Podstawą skargi kasacyjnej może być m.in. "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Nie chodzi tutaj jednak o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oczywiście może się wiązać w sposób pośredni z zarzutami naruszenia stosowanej przez organ administracyjny procedury administracyjnej. Wadliwy jest jednakże brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również brak ich odniesienia do postępowania przed sądem pierwszej instancji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że powołanie przepisów procesowych w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest orzeczenie sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 31 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 925/10, LEX nr 1100417 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2088/12, LEX nr 1291377). Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie powiązano zarzucanego naruszenia art. 80 k.p.a. z jakimkolwiek przepisem postępowania sądowoadministracyjnego. Nie sprecyzowano zatem wyraźnie na czym - zdaniem skarżącego - polegało naruszenie prawa przez Sąd pierwszej instancji, co znacznie osłabia skuteczność tego zarzutu.
Niezależnie od wadliwości konstrukcyjnej tego zarzutu poprzez brak powiązania z odpowiednim zakresem sądowoadministracyjnej normy odniesienia, zarzut ten nie może zostać uwzględniony ze względu na brak adekwatnego powiązania z treścią regulacji materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu w przedmiotowej sprawie.
Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Konstrukcja także tych zarzutów jest wadliwa, gdyż nie precyzują one norm odniesienia, a zatem zostały one rozpatrzone przez NSA po ich zrekonstruowaniu na podstawie zawartego w skardze kasacyjnej uzasadnienia i jedynie w tych granicach, które NSA zidentyfikował na podstawie tego uzasadnienia.
Podkreślenia wymaga, czego nie dostrzega Skarżący, że przyczyny (podstawy) ewentualnego zaniechania (odroczenia) wykonania obowiązku szczepień ochronnych zostały ustawowo uregulowane w sposób wyczerpujący, co oznacza, że poza prawnie wyznaczoną lekarską procedurą diagnostyczną zasadniczo nie ma prawnych możliwości kwestionowania wymagalności egzekwowania tego rodzaju obowiązku ustawowego, nawet jeżeli podmiot zobowiązany podnosi zastrzeżenia w tym zakresie. Jest to konsekwencja sztywnej i rygorystycznej regulacji prawnej, której zmiana należy w kompetencji władzy ustawodawczej. Z regulacji tej wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 ustawy). W toku tego badania diagnostycznego ma dojść do wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązku ustawowego, z tym zastrzeżeniem, że obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęły 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 17 ust. 4 (art. 17 ust. 3 ustawy). Formalnym potwierdzeniem wymagalności zindywidualizowanego obowiązku poddania się obligatoryjnym szczepieniom ochronnym jest wystawiane przez uprawnionego lekarza po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). Dopiero jeżeli lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Dopełnieniem powyższej regulacji ustawowej są przepisy wykonawcze wynikające z wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 ze zm.). Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 9 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. W zakresie wyznaczonym w treści wyniku konsultacji specjalistycznej wymagalność realizacji ustawowego obowiązku szczepień ochronnych zostaje zatem co najmniej tymczasowo wstrzymana.
Z akt sprawy wynika, że córka skarżącego urodzona w [...] r. została poddana szczepieniom ochronnym jedynie w pierwszym i drugim roku życia. Bezsporne jest więc, że córka skarżącego, wbrew ustawowemu obowiązkowi, nie została poddana obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce polegającym na podaniu dawki przypominającej w czasie wskazanym w Programie Szczepień Ochronnych. Materiał dowodowy zawiera oświadczenie skarżącego, że nie wyraża on zgody na szczepienie córki, nie zawiera natomiast koniecznego zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do wykonania szczepienia obowiązkowego. W kontrolowanej sprawie nie doszło do skierowania małoletniej do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Dlatego nie mogło również dojść do zgodnego z prawem wstrzymania realizacji ustawowego obowiązku szczepień ochronnych.
Ocena zgodności art. 17 ust. 11 u.z.ch.zakaź. z art. 87 Konstytucji RP została dokonana w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, w którym stwierdzono, że ww. przepis ustawy w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela jednak wyrażony w dotychczasowym orzecznictwie pogląd, że okoliczność ta nie pozwala stwierdzić, że ustawowe obowiązki szczepień ochronnych realizowane w okresie obowiązywania powyższego Komunikatu nie były co do istoty (materialnie) legalne i wymagalne (por. m.in. wyroki NSA z: 25 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 1642/25; 3 września 2025 r., sygn. akt II GSK 106/25; 18 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1772/21). Podważenie konstytucyjności formy określenia pewnych elementów obowiązku ustawowego nie skutkowało zakwestionowaniem jego legalności materialnej. Trybunał Konstytucyjny podważył jedynie wybór ustawodawcy w zakresie formy prawnej określenia terminu wymagalności oraz niektórych elementów treściowych obowiązku (co do liczby koniecznych dawek szczepiennych), uznając, że termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych oraz liczba dawek poszczególnych szczepień ochronnych powinny były zostać określone przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, a nie w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. Termin wymagalności oraz liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych stanowią jednak jedynie elementy składowe obowiązku administracyjnoprawnego w zakresie szczepień ochronnych, a skoro nie została zakwestionowana jego materialna podstawa, to sama wadliwość formy aktualizacji lub dookreślenia treściowego tego obowiązku nie jest wystarczająca do podważenia legalności aktów związanych z jego przymusowym wykonaniem. Nie ma więc podstaw do podważania legalności aktów wydawanych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w sprawach przymusowej realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych zaktualizowanych w okresie przed wejściem w życie ww. wyroku TK w związku z jego treścią, w tym postanowień co do zarzutów egzekucyjnych lub postanowień o zastosowaniu środków egzekucyjnych. W tym sensie wyrok ten wywiera skutki prospektywne.
Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego kasacyjnie, że "wymagalność" ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.ch.zakaź.) nie jest aktualna wobec celowego niepoddania dziecka badaniom kwalifikacyjnym, czego oczywistym skutkiem jest brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia. Jeżeli wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego musi zostać poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania tego rodzaju szczepienia, to obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym nie ma charakteru samodzielnego i niezależnego od nadrzędnego obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jest to zatem uprzedni obowiązek instrumentalnie sprzężony z zasadniczym i nadrzędnym obowiązkiem poddania się szczepieniom ochronnym. Działanie podmiotu zobowiązanego, zmierzające do wykonania stanowiącej element i etap realizacji obowiązku szczepień ochronnych powinności odbycia przedszczepiennych badań kwalifikacyjnych, musi zostać jednak poprzedzone określeniem czasu i miejsca jego wykonania. W konsekwencji odmowa wykonania obowiązku poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym stanowi naruszenie obowiązku poddania się wymaganemu szczepieniu ochronnemu (por. m.in. wyroki NSA z: 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2398/15, LEX nr 2347675; 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1497/18, LEX nr 3197761; 18 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1686/21).
W konsekwencji nie jest zasadny także pogląd, że skoro córka skarżącego otrzymała podstawową dawkę szczepień, to egzekwowany w niniejszym postępowaniu obowiązek dotyczący dawki przypominającej wobec braku badania kwalifikacyjnego i wskazania wprost w tytule wykonawczym, że o tego rodzaju dawkę chodzi, czyni stosowanie środka egzekucyjnego niedopuszczalnym. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 7 § 3 u.p.e.a. nie mógł zostać uwzględniony.
Należy więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku, bowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłowo kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia i zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania zasądzonych od strony skarżącej na rzecz organu orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Zasądzona kwota 240 zł stanowi zwrot kosztów wynagrodzenia z tytułu sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika organu, który występował przed Sądem pierwszej instancji (punkt 2 sentencji).