II GSK 2139/22Obowiązek szczepień ochronnych odmowa badań kwalifikacyjnych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Sprawa dotyczyła grzywny nałożonej za niedopełnienie obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że brak jest zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do szczepienia, a odmowa poddania się szczepieniu po kwalifikacji jest równoznaczna z nieprzeprowadzeniem szczepienia. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ustawa o zapobieganiu chorobom zakaźnym stanowi lex specialis wobec ustawy o prawach pacjenta w kwestii odmowy szczepienia. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 7 § 3 u.p.e.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ustawy o zapobieganiu chorobom zakaźnym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie spełniają wymogów formalnych i merytorycznych. Sąd podkreślił, że odmowa poddania się badaniom kwalifikacyjnym stanowi naruszenie obowiązku szczepienia, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący formy prawnej programu szczepień ma skutki prospektywne i nie podważa legalności materialnej obowiązku szczepień. Sąd wskazał, że przyczyny zaniechania lub odroczenia szczepień są ustawowo uregulowane, a poza lekarską procedurą diagnostyczną brak jest prawnych możliwości kwestionowania wymagalności egzekwowania tego obowiązku. Podkreślono, że wykonanie szczepienia poprzedza badanie kwalifikacyjne, a odmowa poddania się temu badaniu stanowi naruszenie obowiązku poddania się wymaganemu szczepieniu. Sąd odniósł się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19), uznając, że podważenie konstytucyjności formy określenia pewnych elementów obowiązku ustawowego (termin wymagalności, liczba dawek) nie skutkuje zakwestionowaniem jego legalności materialnej i ma skutki prospektywne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, w tym znaczenia badań kwalifikacyjnych i skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego programu szczepień.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku badań kwalifikacyjnych i odmowy szczepienia. Skutki wyroku TK są prospektywne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa poddania się przez rodzica badaniom kwalifikacyjnym dziecka przed obowiązkowym szczepieniem ochronnym stanowi naruszenie obowiązku poddania się szczepieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa poddania się badaniom kwalifikacyjnym stanowi naruszenie obowiązku poddania się wymaganemu szczepieniu ochronnemu.
Uzasadnienie
Badanie kwalifikacyjne jest obowiązkiem instrumentalnie sprzężonym z nadrzędnym obowiązkiem poddania się szczepieniom ochronnym. Odmowa jego wykonania jest naruszeniem tego nadrzędnego obowiązku.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19) podważa legalność materialną obowiązków szczepień ochronnych realizowanych przed jego wydaniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK podważył jedynie formę prawną określenia pewnych elementów obowiązku (termin wymagalności, liczba dawek), ale nie jego legalność materialną. Skutki wyroku są prospektywne.
Uzasadnienie
Podważenie konstytucyjności formy określenia elementów obowiązku ustawowego nie skutkuje zakwestionowaniem jego legalności materialnej. Wady formalne nie podważają legalności aktów związanych z przymusowym wykonaniem obowiązku.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, polegające na zastosowaniu art. 80 k.p.a. w oderwaniu od przepisów p.p.s.a., może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania musi być powiązany z konkretnymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dotyczyć postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżania orzeczeń sądów administracyjnych. Zarzuty naruszenia przepisów procesowych muszą odnosić się do przepisów p.p.s.a. i być powiązane z uzasadnieniem sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.z.ch.zakaź. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przewiduje obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy zgody.
u.z.ch.zakaź. art. 17 § ust. 2, 4 i 5
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Reguluje procedurę badania kwalifikacyjnego i możliwość odroczenia szczepienia.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące formułowania zarzutów kasacyjnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
u.p.e.a. art. 34 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 7 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy stosowania środków egzekucyjnych.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy oceny dowodów.
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta art. 16
Prawo do odmowy udzielenia świadczeń zdrowotnych, stosowane gdy przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 8 § ust. 1
Dotyczy odnotowania wyniku konsultacji specjalistycznej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b)
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa poddania się badaniom kwalifikacyjnym stanowi naruszenie obowiązku szczepienia. • Wyrok TK ws. programu szczepień ma skutki prospektywne i nie podważa legalności materialnej obowiązku. • Zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniają wymogów formalnych i merytorycznych.
Odrzucone argumenty
Egzekwowany obowiązek został wykonany w całości przed wszczęciem postępowania. • Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił materiał dowodowy. • Obowiązek szczepienia nie jest wymagalny i wykonalny z powodu braku badań kwalifikacyjnych i wskazania w tytule wykonawczym. • Wyrok TK SK 81/19 podważa legalność obowiązku szczepień.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o zapobieganiu chorobom zakaźnym stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta • odmowa poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym stanowi naruszenie obowiązku poddania się wymaganemu szczepieniu ochronnemu • podważenie konstytucyjności formy określenia pewnych elementów obowiązku ustawowego nie skutkowało zakwestionowaniem jego legalności materialnej • wyrok ten wywiera skutki prospektywne
Skład orzekający
Dorota Dąbek
sprawozdawca
Gabriela Jyż
przewodniczący
Grzegorz Dudar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, w tym znaczenia badań kwalifikacyjnych i skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego programu szczepień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku badań kwalifikacyjnych i odmowy szczepienia. Skutki wyroku TK są prospektywne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień ochronnych i interpretacji przepisów w kontekście odmowy rodziców. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe kwestie prawne związane z obowiązkiem szczepień i skutkami wyroku TK.
“Czy odmowa badań kwalifikacyjnych zwalnia z obowiązku szczepienia? NSA rozstrzyga kluczową kwestię.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.